ΑΡΧΑΙΑ ΑΛΑΣΑΡΝΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΑΜΑΙΝΑ

ΑΡΧΑΙΑ ΑΛΑΣΑΡΝΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΑΜΑΙΝΑ

Στη θέση Τσουκαλαριά της σύγχρονης Καρδάμαινας στην Κω, ο Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας τής Τέχνης του Πανεπιστημίου Αθηνών διεξάγει από το 1985 και εξής συστηματική ανασκαφική έρευνα, με την οποία ήρθε στο φως το ιερό του Απόλλωνα και του Ηρακλή της αρχαίας Αλάσαρνας, καθώς και τμήμα του παλαιοχριστιανικού οικισμού που κτίσθηκε στην ίδια θέση, έπειτα από την εγκατάλειψη του ιερού. 

Σημαντικότερο εύρημα είναι το κτίριο Γ-ναός δωρικού ρυθμού,απλός εν παραστάσι - που αποκαλύφθηκε σε όλη του την έκταση και σε αρκετά καλή κατάσταση και για μορφολογικούς λόγους χρονολογείται στις αρχές του 3ου αιώνα π.Χ.
Το συγκεκριμένο ιερό του Απόλλωνα αποτελούσε κατά την αρχαιότητα μετά το Ασκληπιείο το δεύτερο σε σημασία ιερό της Κω. Η συστηματική ανασκαφή αποκάλυψε έναν ναό και άλλα σημαντικά οικοδομήματα της ελληνιστικής και ρωμαϊκής περιόδου, καθώς και έναν μεγάλο αριθμό επιγραφών που παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για τη λατρεία και την ιστορία του ιερού.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει μία πρόχειρη εγκατάσταση υστερο-ρωμαϊκών χρόνων (3ος-5ος αι. μ.Χ.), που αποκαλύφθηκε μπροστά στην είσοδό του. Πρόκειται για ένα βόθρο κατασκευασμένο από μεγάλες πώρινες λιθοπλίνθους σε δεύτερη χρήση που πλαισιώνεται από ένα μαρμάρινο θρανίο εξέδρας στα δυτικά και μία μαρμάρινη βάση ανατολικά και τα δύο επίσης σε δεύτερη χρήση . Το θρανίο ίσως χρησίμευε για την απόθεση αναθημάτων και η βάση ως στήριγμα αναθήματος προς κάποιον από τους θεούς με χθόνια υπόσταση που λατρεύονταν στο ιερό.

ο βόθρος

το μαρμάρινο θρανίο εξέδρας

μαρμάρινη βάση

Επίσης, ο παλαιοχριστιανικός οικισμός (5ος-7ος αι.) που εγκαταλείφθηκε έπειτα από ισχυρό σεισμό αλλά και λόγω του φόβου των αραβικών επιδρομών κατά τα μέσα του 7ου αι. μ.Χ., είχε συνολικά τέσσερις βασιλικές, γεγονός που φανερώνει σφρίγος και ακμή. Μία πολυπληθής ομάδα ερευνητών διαφόρων ειδικοτήτων έχει αναλάβει τη μελέτη του πλούσιου ανασκαφικού υλικού και με μία σειρά δημοσιεύσεων το έχει ήδη καταστήσει γνωστό στη διεθνή επιστημονική κοινότητα.

μαρμάρινος αμφικιονίσκος παραθύρου ναού της παλαιοχριστιανικής περιόδου

ΒΑ γωνία του κτιρίου Γ' με τους πεσμένους στη θέση τους σπονδύλους του δωρικού κίονα του προνάου. Πρώιμη Ελληνιστική εποχή.

λιθόπλινθος από τη νότια παραστάδα του κτιρίου Γ'  με ανάγλυφα στεφάνια και τα ονόματα των τιμώμενων προσώπων. 3ος αι.μ.Χ.

Στόχος του ερευνητικού προγράμματος με τίτλο: «ΘΑΛΗΣ – ΕΚΠΑ – Ιερό Απόλλωνος – Παλαιοχριστιανικός Οικισμός στην Αλάσαρνα της Κω. Η διαχρονική πορεία ενός αρχαίου ιερού και η μετεξέλιξή του σε παλαιοχριστιανικό οικισμό» είναι η ολοκλήρωση της συντήρησης του υλικού και της αρχαιομετρικής του εξέτασης, αλλά κυρίως η τελική δημοσίευση του συνόλου των ευρημάτων από την προϊστορική έως και την παλαιοχριστιανική περίοδο σε μία σειρά μονογραφιών. Η μελέτη αυτή θα αφορά τόσο τα ακίνητα (οικοδομήματα: ναούς, οικίες κ.ά.) όσο και τα κινητά μνημεία του χώρου (γλυπτά, αγγεία, γυάλινα, μεταλλικά και πήλινα μικροαντικείμενα κ.ά.)

κτίριο Β'-ο βωμός

Νοτιοδυτική γωνία  του κτιρίου Α'. Ύστερη ελληνιστική εποχή (2ος-1ος αι. π.Χ.)

Επιτύμβιος βωμός του Δαμοκλέους, γιου του Νικάρχου, 2ος αι. π.Χ.

Παλαιοχριστιανικός οικισμός

Ταφικό Συγκρότημα

ενεπίγραφη στήλη

Πηγή: Γεωργία         Κοκκορού-Αλευρά:Αρχαία                 Αλάσαρνα-Οδηγός
Γεωργία          Κοκκορού-Αλευρά        Συστηματική ανασκαφική έρευνα και έρευνα επιφανείας στην αρχαία Αλάσαρνα της Κω Απολογισμός εικοσαετούς δραστηριότητας
Φιλοσοφική Σχολή-Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας: http://www.arch.uoa.gr/ereyna/ereynhtika-programmata/trexonta/8alhs-alasarna-ths-kw/alasarna-kws.html
Φωτογραφίες: Sophia Karagianni 

Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά:

Ancient Alasarna in Kardamaina

At the site of Tsoukalaria in modern Kardamaina on Kos, the Department of Archaeology and History of Art of the University of Athens has been conducting systematic excavations since 1985. These excavations brought to light the sanctuary of Apollo and Heracles of ancient Alasarna, as well as part of the Early Christian settlement that was built in the same location after the sanctuary had been abandoned.

The most important find is Building C – a Doric-style temple, simple in antis – which was revealed in its entirety and in relatively good condition, and for morphological reasons is dated to the early 3rd century BC. This sanctuary of Apollo was, in antiquity, second in importance on Kos after the Asklepieion. The systematic excavation uncovered one temple and other significant buildings from the Hellenistic and Roman periods, as well as a large number of inscriptions providing important information on the cult and history of the sanctuary.

Of particular interest is a makeshift installation of the Late Roman period (3rd–5th century AD), which was revealed in front of its entrance. It consists of a pit constructed from large poros stone blocks in secondary use, flanked by a marble bench of an exedra on the west side and a marble base on the east, both also in secondary use. The bench may have served for the deposition of votive offerings, and the base as a support for a dedication to one of the chthonic deities worshipped in the sanctuary.

• the pit

• the marble bench of the exedra

• the marble base

The Early Christian settlement (5th–7th century AD), which was abandoned after a strong earthquake but also because of fear of Arab raids in the mid-7th century AD, had a total of four basilicas, a fact that reveals vitality and prosperity. A large team of researchers from various specialties has undertaken the study of the rich excavation material and, through a series of publications, has already made it known to the international scholarly community.

• marble colonette of a church window of the Early Christian period

• NE corner of Building C with the fallen drums of the Doric column of the pronaos. Early Hellenistic period.

• ashlar block from the south anta of Building C with relief wreaths and the names of the honored persons. 3rd century AD.

The aim of the research program entitled: “THALES – UoA – Sanctuary of Apollo – Early Christian Settlement in Alasarna of Kos. The diachronic course of an ancient sanctuary and its transformation into an Early Christian settlement” is the completion of conservation of the material and its archaeometric study, but mainly the final publication of the entirety of the finds, from the prehistoric through the Early Christian period, in a series of monographs. This study will concern both the immovable monuments of the site (buildings: temples, houses, etc.) and the movable finds (sculptures, vessels, glass, metal and clay small objects, etc.).

• Building B – the altar

• SW corner of Building A. Late Hellenistic period (2nd–1st century BC)

• Funerary altar of Damocles, son of Nicarchus, 2nd century BC

• Early Christian settlement

• Funerary complex

• Inscribed stele

Η ΠΗΓΗ ΛΑΤΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΑΧΕΙΑ

Η ΠΗΓΗ ΛΑΤΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΑΧΕΙΑ

Από την πλευρά της εισόδου του χωριού Αντιμάχεια, κοντά στο νεκροταφείο του Χριστού, απέναντι από το στρατόπεδο 543 (πολύ κοντά στο μύλο του Γιακαλή) βρίσκεται η πηγή Λατσία.

Τη σημερινή της μορφή η πηγή έχει πάρει κατά την εποχή της Ιταλοκρατίας.

Η θέση της σε χαρακτηριστικά κλειστή ρεματιά μεταξύ κατακόρυφων πώρινων "εγκρεμών" (ηφαιστειακών τόφων) και τα μεγάλα δέντρα που την περιβάλλουν την καθιστούν εντελώς αθέατη από το επίπεδο του οροπεδίου.

οι πώρινοι εγκρεμοί στη λαγκαδιά

Η ονομασία οφείλεται ακριβώς στη λακκοειδή μορφή του εδάφους [Λάκκος > Λακκίδα > Λατσίδα > Λατσί(δ)α ]. Στην Κάσο λένε Λασσία τη στέρνα.
Μια ευρύχωρη λιθόκτιστη κλίμακα με 13 σκαλιά οδηγεί χαμηλά σε μικρό περίκλειστο αίθριο χώρο.

Ψηλές σκεπαστές γούρνες τοποθετημένες γαματοειδώς φέρουν βρύσες απ' όπου το νερό καταλήγει σε άλλη χαμηλή αβαθή λεκάνη ίσως για πότισμα ζώων. Τα εσωτερικά τοιχώματα του όλου χώρου έχουν χαρακτηριστική σκαρπωτή μορφή, είναι δε κτισμένα με νεωτερική λεσβιάζουσα δόμηση.

η πηγή

Πληροφορίες: Αντιμάχεια Κώα, 2002, Γ. Μαστορόπουλος
Φωτογραφίες: Sophia Karagianni

Ακολουθεί η μετάφραση στα αγγλικά:

THE LATSIA SPRING IN ANTIMACHEIA

On the side of the entrance to the village of Antimacheia, near the Christ Cemetery, opposite Camp 543 (very close to Yakalís’ windmill), lies the Latsia spring.

The spring acquired its present form during the period of Italian rule.

Its location, in a characteristically enclosed ravine between steep porous “cliffs” (volcanic tuff), together with the large trees surrounding it, makes it completely invisible from the level of the plateau.

The porous cliffs in the ravine

The name derives precisely from the hollow, pit-like shape of the terrain

[Lákos > Lakkída > Latsída > Latsí(da)].

On the island of Kasos, a cistern is called Lassía.

A spacious stone-built staircase with 13 steps leads down to a small, enclosed courtyard.

Tall, covered troughs arranged in a gamma-shaped layout are fitted with spouts, from which the water flows into another lower, shallow basin, possibly used for watering animals.

The inner walls of the entire space have a characteristic rough-hewn appearance and are built using a later, Lesbos-style masonry technique.

The spring

ΣΤΗΝ ΑΛΥΚΗ ΜΕ ΤΑ ΦΛΑΜΙΝΓΚΟ

ΣΤΗΝ ΑΛΥΚΗ ΜΕ ΤΑ ΦΛΑΜΙΝΓΚΟ

Η Αλυκή στο Τιγκάκι της Κω, ή Λίμνη της Αλυκής όπως αναφέρεται, είναι, ίσως, ο σημαντικότερος Υδροβιότοπος στο νησί της Κω (τρεις λέξεις χρησιμοποιούνται εξίσου σωστά ως αντιστοιχία-μετάφραση στην αγγλική λέξη wetland: υδροβιότοπος, υγροβιότοπος και υγρότοπος}.

Σ' αυτήν την ανάρτηση θα ασχοληθώ μόνο με την επίσκεψη των φοινικόπτερων, των μεταναστευτικών αυτών πτηνών που είναι γνωστά ευρέως ως φλαμίνγκο (Phoenicopterus ruber).

Τα υδρόβια αυτά πουλιά μαγνητίζουν τα βλέμματα χάρη στην ψηλόλιγνη σιλουέτα τους, τη γαμψή μύτη και το ρόδινο χρώμα των φτερών τους. Λένε για τα Φοινικόπτερα πως όταν ένα κοπάδι πετάει ψηλά στον ουρανό, μοιάζει απαλό ροζ σύννεφο. Τα ροζ φλαμίνγκο είναι τα μεγαλύτερα σε ηλικία, ενώ τα νεαρά φλαμίνγκο έχουν γκρίζο χρώμα.

νεαρά γκρι φλαμίνγκο

Τα παλαιότερα χρόνια οι φτερωτοί επισκέπτες ήταν ακριβοθώρητοι. Εμφανίζονταν στην Αλυκή και στους υπόλοιπους Υδροβιότοπους την 1η Φλεβάρη. Πιστοί στο ραντεβού τους, έκαναν την εμφάνισή τους την πρώτη μέρα του Φλεβάρη, ίσως γι΄ αυτό τον λόγο αποφασίστηκε να γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Υδροβιότοπων στις 2 Φεβρουαρίου.

Όμως, τα τελευταία τρία περίπου χρόνια αυτό έχει αλλάξει. Οι φτερωτοί ένοικοι έχουν γίνει μόνιμοι κάτοικοι Αλυκής και από αρχές Οκτωβρίου εμφανίζονται και μένουν ως τον Μάιο. Έχω επίσης την εντύπωση ότι οι πληθυσμοί των φοινικόπτερων έχουν αυξηθεί αισθητά.

Τα φοινικόπτερα είναι ένα από τα 216 τουλάχιστον διαφορετικά είδη πτηνών που έχουν καταγραφεί στην Αλυκή της Κω. Μόνο 5 από αυτά τα είδη απαντώνται πολύ σπάνια ή τυχαία, ενώ τα υπόλοιπα 211 είδη απαντώνται κανονικά. 63 είδη απ' αυτά ανήκουν στα αυστηρά προστατευόμενα, σύμφωνα με την οδηγία 79/409/ΕΟΚ. Τα 7 είναι θαλάσσια, τα 60 υγροτοπικά, και τα 118 χερσαία.

ηλιοβασίλεμα στην Αλυκή με τα φλαμίνγκο

Τα φλαμίνγκο ήταν ιερά πτηνά στην αρχαία Ελλάδα, ενώ πίστευαν ότι συνόδευαν τον Ολύμπιο Θεό Απόλλωνα. Είναι ιδιαίτερα πτηνά, προτιμούν την απομόνωση, αποφεύγουν την ανθρώπινη παρουσία, μπορεί να γίνουν επιθετικά κατά την περίοδο της αναπαραγωγής γι' αυτό και οι παρατηρητές, ή φωτογράφοι πρέπει να πλησιάζουν με προσοχή και κάνοντας όσο λιγότερο θόρυβο γίνεται.

Η Αλυκή στο Τιγκάκι είναι θεωρητικά χώρος προστατευόμενος, όπως και ο Υδροβιότοπος Ψαλιδίου τον οποίο επίσης προτιμούν τα μεταναστευτικά πτηνά, αλλά μόνο στα χαρτιά καθώς δεν υπάρχει έλεγχος ή φύλαξη. Ο άλλοτε Δήμος Δικαίου σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Πατρών και Επιστημονικό Υπεύθυνο τον καθηγητή Θ. Γεωργιάδη ολοκλήρωσε την περιβαλλοντική μελέτη “Οικολογική έρευνα και διαχείριση στων περιοχών Αλυκής και όρους Δικαίου της νήσου Κω” με σκοπό την καλύτερη διαχείριση του Υδροβιότοπου και την Ανάπτυξη ήπιων μορφών τουρισμού.

Σε συνέντευξη που έδωσε η Εύα Δημητρίου πριν μερικά χρόνια σ' ένα αφιέρωμα της εκπομπής ¨Μένουμε Ελλάδα", Θυμάμαι χαρακτηριστικά να αναφέρει ότι η ορνιθολογική εταιρεία στην Αγγλία αριθμεί ένα εκατομμύριο μέλη.. Ένα φλαμίνγκο μπορεί να διανύσει 6.500 χιλιόμετρα για να έρθει ως την Αλυκή Τιγκακίου.. Το θέαμα είναι μαγικό.. Αυτό και μόνο θα μπορούσε να αποτελεί πόλο έλξης επισκεπτών.

Τα συμπεράσματα δικά σας.

Πηγή: Το άλας της Λέσβου-το άλας της Κω, Γεωδίφης, εκπομπή "Μένουμε Ελλάδα"
περισσότερες πληροφορίες για τα φοινικόπτερα, την αναπαραγωγή τους και τις συνήθειές τους εδώ:
Κείμενο, φωτογραφίες: Sophia Karagianni

Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά:

At Alyki (the Wetland) with the Flamingos

Alyki in Tigaki, on the island of Kos—also referred to as Lake Alyki—is perhaps the most important wetland on the island of Kos. (In Greek, three terms are used equally correctly as translations of the English word wetland: hydrobiotopos, ygrobiotopos and ygrotopos.)

In this post, I will focus exclusively on the visit of the phoenicopteres, these migratory birds widely known as flamingos (Phoenicopterus ruber).

These water birds captivate the eye with their tall, slender silhouette, curved beak, and the pink hue of their feathers. It is said that when a flock of flamingos flies high in the sky, it resembles a soft pink cloud. The pink flamingos are the older birds, while the younger ones are grey in color.

young grey flamingos

In earlier years, these winged visitors were a rare sight. They used to appear at Alyki and other wetlands on February 1st. Faithful to their appointment, they arrived on the very first day of February—perhaps for this reason, World Wetlands Day was established on February 2nd.

However, over the past three years or so, this pattern has changed. The winged residents have become permanent inhabitants of Alyki, appearing from early October and remaining until May. I also have the impression that the population of flamingos has increased significantly.

Flamingos are just one of at least 216 different bird species that have been recorded at Alyki in Kos. Only five of these species are considered very rare or accidental visitors, while the remaining 211 species occur regularly. Sixty-three of them are strictly protected species, according to Directive 79/409/EEC. Of these, 7 are marine species, 60 are wetland species, and 118 are terrestrial.

sunset at Alyki with the flamingos

Flamingos were sacred birds in ancient Greece, and it was believed that they accompanied the Olympian god Apollo. They are remarkable birds that prefer isolation and avoid human presence. They may become aggressive during the breeding season; therefore, observers or photographers should approach with great care and make as little noise as possible.

Alyki in Tigaki is, in theory, a protected area, as is the wetland of Psalidi, which is also favored by migratory birds—but only on paper, as there is no effective monitoring or guarding. The former Municipality of Dikaios, in collaboration with the University of Patras and under the scientific supervision of Professor Th. Georgiadis, completed the environmental study “Ecological research and management of the areas of Alyki and Mount Dikaios on the island of Kos”, aiming at better wetland management and the development of mild forms of tourism.

In an interview given several years ago by Eva Dimitriou in a feature of the television program “Menoume Ellada”, I distinctly remember her mentioning that the ornithological society in England has one million members.

A flamingo can travel 6,500 kilometers to reach Alyki in Tigaki.

The sight is magical.

That alone could be a powerful attraction for visitors.

The conclusions are yours.