Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026

Ο Γρηγόρης Αρναούτογλου στην Κω: Μια σχέση που κρατάει χρόνια

Ο Γρηγόρης Αρναούτογλου στην Κω: Μια σχέση που κρατάει χρόνια
Η σχέση του Γρηγόρη Αρναούτογλου με την Κω δεν είναι πρόσφατη. Είναι μια σχέση που μετράει πολλά χρόνια και που είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω από κοντά, σε διαφορετικές στιγμές.

Τον θυμάμαι κάποιο καλοκαίρι στην Κω, τη δεκαετία του '90 ακόμη, νομίζω ακόμη ήταν στη Θεσσαλονίκη, στον "Υπέροχο Κόσμο" και στο Μακεδονία TV. Θυμάμαι τις βόλτες του στην πλατεία Διαγόρα, να αναζητά δωμάτιο, να πιάνει κουβέντα με τους ντόπιους, να συζητά αυθόρμητα με τον κόσμο. Ποτέ, ακόμη κι ως τώρα, δεν είχε την απόσταση ενός αναγνωρίσιμου τηλεοπτικού προσώπου. Ήταν προσιτός, φιλικός, κοινωνικός, ένας άνθρωπος που μπορούσε εύκολα να γίνει μέρος της παρέας. Αργότερα, τον θυμάμαι και μέσα από την εκπομπή του «Όμορφος Κόσμος», που είχε ταξιδέψει και στην Κω, νομίζω.
Μία από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές της παρουσίας του στο νησί ήταν στις 9 Ιουνίου 2012. Τότε βρέθηκε στην Κω για να παρουσιάσει το βιβλίο του «Μακιγιαρισμένοι Φόβοι» (Εκδόσεις Ψυχογιός) και να εγκαινιάσει την έκθεση ζωγραφικής και αγιογραφίας της Μαρίας Βαμβακούση, στο Πολύκεντρο Θαλασσινού. Στην εκδήλωση ήταν παρούσα και η Μαρία Μπεκατώρου, στενή φίλη του Γρηγόρη, σε μια όμορφη συνάντηση που έχει μείνει στη μνήμη μου. Είχα την τύχη να βρίσκομαι εκεί και να φωτογραφίσω στιγμές από εκείνη την ημέρα. Οι φωτογραφίες που συνοδεύουν το άρθρο είναι από εκείνη ακριβώς την επίσκεψη, πριν από δεκατέσσερα χρόνια.
Και φτάνουμε στο σήμερα. Στα μέσα Ιουλίου 2026, ο Γρηγόρης επέστρεψε στην Κω, αυτή τη φορά για τα γυρίσματα της ταξιδιωτικής εκπομπής του ΑΝΤ1 «The Roadshow». Μια εκπομπή που αναζητά ανθρώπους, ιστορίες, ιδιαίτερους χαρακτήρες και αυθεντικές στιγμές σε κάθε γωνιά της Ελλάδας.

Εμείς είχαμε την ευκαιρία να τον συναντήσουμε κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων στον στάβλο του Μανώλη Μανιά, του συζύγου της καλής μου φίλης, Μαρίας. Ο Μανώλης είχε γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής μέσα από ένα απολαυστικό-viral- βίντεο με την αγελάδα του, την Κλάρα, το οποίο είχε δημιουργήσει με αφορμή την υποψηφιότητά του στις δημοτικές εκλογές, όπου και εξελέγη κοινοτικός σύμβουλος.
Η ύπαρξη της Κλάρας φαίνεται πως κίνησε το ενδιαφέρον της τηλεοπτικής ομάδας. Μια άλλη αγελάδα Κλάρα συντρόφευε τον Γρηγόρη Αρναούτογλου στην εκπομπή "Πολύ την Κυριακή" (Mega) και μάλιστα συμμετείχε σε όλον τον κύκλο του show, την περίοδο 2005-2007. Μάλιστα, πέρυσι, ο Γρηγόρης Αρναούτογλου αποκάλυψε ότι η Κλάρα άφησε την τελευταία της πνοή σε μεγάλη ηλικία, έπειτα από σχεδόν 20 χρόνια ζωής στο Αττικό Ζωολογικό Πάρκο, όπου την είχε μεταφέρει ο ίδιος μετά το τέλος της επιτυχημένης εκπομπής.
Πώς, λοιπόν, να μην τραβήξει την προσοχή, όταν μια ακόμη Κλάρα, αυτή τη φορά μια αγελάδα της Κω, είχε τη δική της ξεχωριστή ιστορία να διηγηθεί;
ο Μανώλης με την Κλάρα
Ο Γρηγόρης και οι συνεργάτες του έφτασαν στον χώρο με ένα buggy και ξεκίνησαν τα γυρίσματα. Αν και δεν έδειξε ιδιαίτερο ενθουσιασμό όταν ζητήσαμε να τον φωτογραφίσουμε, ήταν ευγενικός, γλυκός και φιλικός, όπως τον θυμόμουν. Μαζί του ήταν και ο Διονύσης Κυπριώτης, συνεργάτης της παραγωγής και συνταξιδιώτης του στην εκπομπή.
Μάλιστα, είχαμε την ευκαιρία να τον συστήσουμε στον κ. Καρδούλια και στον γιο του Γιάννη, ο οποίος φρόντισε να τον καλωσορίσει με τον δικό του τρόπο, προσφέροντάς του ούζο από το αποσταγματοποιείο Καρδούλια.
Υπήρχε, βέβαια, ένας όρος από την πλευρά της παραγωγής: να μη δημοσιοποιήσουμε φωτογραφίες, βίντεο ή άλλο υλικό από τα γυρίσματα πριν από την προβολή της εκπομπής. Σεβόμενη την επιθυμία τους, κράτησα τις φωτογραφίες μέχρι την κατάλληλη στιγμή. Και η στιγμή αυτή έφτασε!
Το Σάββατο 14 Νοεμβρίου, στις 21:00, το «The Roadshow» με τον Γρηγόρη Αρναούτογλου επισκέπτεται τηλεοπτικά την Κω.
Χαίρομαι ιδιαίτερα που, ύστερα από τόσα χρόνια, έχω και πάλι την ευκαιρία να κρατήσω φωτογραφικά ένα μικρό στιγμιότυπο από την παρουσία του στο νησί. Από τις παλιές καλοκαιρινές επισκέψεις, μέχρι την παρουσίαση του βιβλίου του το 2012 και τα φετινά γυρίσματα, ο Γρηγόρης έχει επιστρέψει στην Κω πολλές φορές και έχει δείξει ότι αγαπά την Κω και τους ανθρώπους της.

Καλώς να μας έρθεις ξανά, Γρηγόρη!
Κείμενο, Φωτογραφίες: Sophia Karagianni

Πέμπτη 12 Νοεμβρίου 2026

Το "Ταξίδι" της ζωής του Λευτέρη Κωστογλάκη… με πυξίδα την τέχνη

Το "Ταξίδι" της ζωής του Λευτέρη Κωστογλάκη… με πυξίδα την τέχνη
Από ένα καΐκι έξω από τη Χίο μέχρι την Κω, μια ολόκληρη ζωή αφιερωμένη στη ζωγραφική, τη δημιουργία και την αγάπη για τη θάλασσα.

Υπάρχουν άνθρωποι που δεν επιλέγουν απλώς να ασχοληθούν με την τέχνη. Είναι σαν να έχουν γεννηθεί γι' αυτήν. Για εκείνους η δημιουργία δεν είναι μια περιστασιακή ενασχόληση, αλλά ένας τρόπος ζωής, μια βαθιά ανάγκη που τους συνοδεύει σε κάθε διαδρομή. Ένας τέτοιος άνθρωπος είναι ο Ελευθέριος Κωστογλάκης, ένας ξεχωριστός καλλιτέχνης που έχει συνδέσει τη ζωή του με τη ζωγραφική και που εδώ και χρόνια έχει βρει στην Κω τον τόπο που αγαπά και δημιουργεί.
Τον γνώρισα στην Έκθεσή του "το ταξίδι" και ήταν απόλυτα συγκινητικό, καθώς είναι πρώτος ξάδερφος της μητέρας μου (η γιαγιά μου η Φωτεινή με τη μητέρα του Πολυξένη ήταν δύο πολύ αγαπημένες αδερφές).

Η ιστορία του ξεκινά τον Αύγουστο του 1939, σε ένα καΐκι έξω από τη Χίο, ίσως από κει προκύπτει κι η αγάπη του για τη θάλασσα. Μεγάλωσε στη Νίκαια, σε μια πολυμελή και φτωχή οικογένεια, σε χρόνια δύσκολα, όταν οι οικονομικές ανάγκες δεν άφηναν πολλά περιθώρια επιλογών. Από μικρή ηλικία χρειάστηκε να εργαστεί για να βοηθήσει την οικογένειά του. Ωστόσο, μέσα στις δυσκολίες, ανακάλυψε αυτό που έμελλε να γίνει η μεγάλη του αγάπη: τη ζωγραφική.
Ενώ τα άλλα παιδιά έβγαιναν στη γειτονιά για παιχνίδι, εκείνος προτιμούσε να επισκέπτεται γκαλερί, να παρατηρεί τα έργα σπουδαίων ζωγράφων και να ονειρεύεται ότι κάποτε θα ακολουθούσε τα βήματά τους. Με τα ελάχιστα χρήματα που μπορούσε να διαθέσει αγόραζε χρώματα και πινέλα, βρίσκοντας στη ζωγραφική έναν δικό του κόσμο, στον οποίο οι οικονομικές δυσκολίες και οι στερήσεις έδιναν τη θέση τους στη φαντασία και τη δημιουργία.

Στην πορεία γνώρισε ανθρώπους που αναγνώρισαν την αγάπη και το ταλέντο του, τον στήριξαν και συνεργάστηκαν μαζί του, δημιουργώντας σχέσεις που κράτησαν μια ολόκληρη ζωή. Ακολούθησαν συνεργασίες με γνωστές γκαλερί, καθώς και καλλιτεχνικές δουλειές για την Αγροτική Τράπεζα και το ξενοδοχείο Hilton. Μια σημαντική στιγμή στην πορεία του ήταν και η βράβευσή του στην Αυστρία για το έργο του «Κακαβιά», ανάμεσα σε 250 καλλιτέχνες.
αυτοπροσωπογραφίες

Η καλλιτεχνική του έκφραση, ωστόσο, δεν περιορίστηκε ποτέ στον καμβά. Ασχολήθηκε επίσης με την τέχνη του ψηφιδωτού, ενώ ασχολείται με τη λάξευση μαρμάρου και πέτρας, δημιουργώντας γλυπτά που αποκαλύπτουν μια ακόμη πλευρά της δημιουργικής του φύσης.

Η ζωή τον έφερε αργότερα στην Κω, μαζί με τη σύζυγό του Διαμάντω και τα πέντε παιδιά τους, αναζητώντας μια καλύτερη ζωή. Το νησί που τόσο αγαπούσε έγινε ο τόπος στον οποίο ρίζωσε, έζησε και συνέχισε να δημιουργεί. Με τα έργα του πρόσφερε και στον τόπο που τον φιλοξένησε, αφήνοντας το δικό του καλλιτεχνικό αποτύπωμα.
Και αν υπάρχει ένα θέμα που επιστρέφει ξανά και ξανά στη ζωγραφική του, αυτό είναι η θάλασσα. Ίσως γιατί η θάλασσα βρίσκεται από την αρχή μέσα στην προσωπική του ιστορία. Από το καΐκι στο οποίο γεννήθηκε, μέχρι τα νερά της Κω, μοιάζει να αποτελεί ένα σταθερό σημείο αναφοράς, μια ανεξάντλητη πηγή έμπνευσης.
Ο Ελευθέριος Κωστογλάκης εξακολουθεί μέχρι σήμερα να ζωγραφίζει καθημερινά. Η δημιουργία παραμένει αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής του, απόδειξη πως η αγάπη για την τέχνη δεν γνωρίζει ηλικία, δεν υπολογίζει δυσκολίες και δεν εξαντλείται με το πέρασμα του χρόνου.

«Το Ταξίδι»: Μια σπάνια ευκαιρία να γνωρίσουμε τον κόσμο του

Αυτή την περίοδο, το κοινό της Κω έχει την ευκαιρία να γνωρίσει από κοντά ένα μέρος της καλλιτεχνικής του διαδρομής μέσα από την έκθεση ζωγραφικής με τίτλο «Το Ταξίδι». Πρόκειται για μια ιδιαίτερη παρουσίαση των έργων του, καθώς ο καλλιτέχνης δεν συνηθίζει να πραγματοποιεί συχνά εκθέσεις.

Τα έργα φιλοξενούνται σε έναν νέο χώρο τέχνης, στην οδό Ιπποκράτους 26, στην Κω, και εκτίθενται χωρίς να διατίθενται προς πώληση. Την επιμέλεια και την οργάνωση της έκθεσης έχει αναλάβει η Φανία Αθανασίου.
Η έκθεση πήρε παράταση έως τις 15 Νοεμβρίου, δίνοντας τη δυνατότητα σε ακόμη περισσότερους ανθρώπους να επισκεφθούν τον χώρο και να γνωρίσουν από κοντά τη δουλειά του.

Ίσως τελικά ο τίτλος «Το Ταξίδι» να είναι ο πιο κατάλληλος για αυτή την έκθεση. Γιατί δεν αναφέρεται μόνο στις διαδρομές που αποτυπώνονται στους πίνακες, αλλά και στην ίδια τη ζωή ενός ανθρώπου που ξεκίνησε από δύσκολες συνθήκες, ακολούθησε το όνειρό του και δεν σταμάτησε ποτέ να δημιουργεί.

Και όσο υπάρχει ένας καμβάς, λίγα χρώματα και μια θάλασσα για να τον εμπνέει, το ταξίδι του Ελευθέριου Κωστογλάκη συνεχίζεται.

Πληροφορίες επίσκεψης

Έκθεση: «Το Ταξίδι» – Ελευθέριος Κωστογλάκης
Χώρος: Ιπποκράτους 26, Κως
Διάρκεια: Έως 15 Νοεμβρίου
Ημέρες και ώρες: Τετάρτη έως Κυριακή, 18:00–21:00
Επιμέλεια και οργάνωση: Φανία Αθανασίου

Φωτογραφίες: Σοφία Καραγιάννη


Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2026

Pietro Giovanni Liuzzi, συνταγματάρχης εν αποστρατεία, επίτιμος δημότης Κω

Σήμερα έχασα έναν φίλο.

Ο Pietro Giovanni Liuzzi έφυγε στα 92 του χρόνια.
Τι κι αν ήταν 92 χρονών, ήταν νέος στην καρδιά και στην ψυχή, ήταν ένας πραγματικός gentleman,  γεμάτος θέληση, όνειρα και μια απίστευτη όρεξη για ζωή. Πάντα καλοντυμένος, με τα λευκά, φρεσκοσιδερωμένα ρούχα του, αστραφτερός και χαμογελαστός, ήταν από εκείνους τους ανθρώπους που δύσκολα ξεχνάς.
Είχε ανακαλύψει το blog μου, αγαπούσε τις φωτογραφίες και τα άρθρα μου κι έτσι μου πρότεινε να παραστώ στην Καθολική Εκκλησία Agnus Dei, στην επιμνημόσυνη δέηση για τους πεσόντες Ιταλούς στην Κω. Εκεί τον γνώρισα, το 2014, μαζί και την Faustina Santoriello, την Ιταλίδα δασκάλα που δίδαξε στην Κω 1941-44 και επέστρεψε 70 χρόνια αργότερα για να ξετυλίξει το κουβάρι της μνήμης...
Από τότε, και για 12 ολόκληρα χρόνια, κρατήσαμε μια ζεστή, σταθερή επικοινωνία. Με αποκαλούσε πάντα «my bionic friend».

Τα τελευταία είκοσι χρόνια είχε αφιερώσει τη ζωή του στην αναζήτηση και την ταυτοποίηση των αγνοούμενων Ιταλών αξιωματικών που εκτελέστηκαν στην Κω τον Οκτώβριο του 1943, καθώς και στον αγώνα να απονεμηθεί το Χρυσό Μετάλλιο στο λάβαρο του 10ου Συντάγματος Πεζικού Regina. Ήταν ο σκοπός της ζωής του.

Το 2018 συναντηθήκαμε στο Palinuro, ένα ιστορικό εκπαιδευτικό ιστιοφόρο του Ιταλικού Πολεμικού Ναυτικού, το οποίο χρησιμοποιείται για την εκπαίδευση των νέων στελεχών του Ναυτικού. Κατασκευάστηκε στη Γαλλία το 1934 με το όνομα Commandant Louis Richard και εντάχθηκε στον ιταλικό στόλο το 1955, μετά την αγορά και τη μετασκευή του. Έχω την εντύπωση πως με τη δική του μεσολάβηση έπιασε στο λιμάνι της Κω αυτό το εντυπωσιακό σκάφος.
Είχα τη χαρά να του δώσω δικές μου φωτογραφίες για να χρησιμοποιήσει στα βιβλία του και στα βίντεό του. Με βοήθησε σε μια εναλλακτική γιορτή της 28ης Οκτωβρίου στο σχολείο δίνοντάς μου ένα βίντεο στο οποίο αφηγούταν τα γεγονότα στον Λινοπότη με την σφαγή των 103 Ιταλών αξιωματικών από τους Γερμανούς και οι μαθητές μου μετέφρασαν τους υπότιτλους στα ελληνικά.

Ακούστε τον Pietro για την Σφαγή στον Λινοπότη από 24:56-34:40

Μία από τις πιο όμορφες στιγμές ήταν όταν πρότεινα στον Δήμο να ανακηρυχθεί Επίτιμος Δημότης Κω, καθώς για πάνω από 17 χρόνια επισκεπτόταν το νησί μας μερικές φορές και δύο ή τρεις φορές τον χρόνο. Η τιμή αυτή τον συγκίνησε βαθιά. Από τότε υπέγραφε πάντα με περηφάνια: «Colonel (Ret.) Pietro Giovanni Liuzzi – Honorary Citizen of the Island of Kos». Εκτός, δηλαδή, από συνταγματάρχης εν αποστρατεία, υπέγραφε και Επίτιμος Δημότης Κω.
Σε ιδιαίτερα συγκινησιακή ατμόσφαιρα έγινε η βράβευση του Pietro Giovanni Liuzzi και της συζύγου του Mattea Cimaglia (επαναλαμβανόμενων επισκεπτών της Κω) από το γραφείο τουριστικής προβολής του δήμου της Κω την Τρίτη 14/6/22. Η τελετή της απονομής διπλώματος με το οποίο ανακηρύσσονται δημότες του νησιού, καθώς και αναμνηστικών δώρων προς αυτούς, έγινε στην αίθουσα του γραφείου τουρισμού, παρουσία της Αντιδημάρχου (και μέλους στην επιτροπή τουριστικής προβολής και ανάπτυξης του Δήμου Κω) Γεωργίας Κασσιώτη, της Δώρας Καλαϊζή (στελέχους του γραφείου τουρισμού), του Γιάννη Τρικοίλη (που έκανε και τη μετάφραση από/προς τα ιταλικά) και της Σοφίας Καραγιάννη.
* Ο συνταγματάρχης εν αποστρατεία Pietro Giovanni Liuzzi ασχολήθηκε συστηματικά από το 2005 με την σφαγή των Ιταλών στην Κω από τους ναζί το 1943. Έχει γράψει 2 βιβλία με θέμα την τραγωδία στον Λινοπότη, το "Kos. Una tragedia dimenticata. Settembre 1943-maggio 1945" (στα ιταλικά και στα αγγλικά, Kos. The forgotten Tragedy) και το "Events on Cos, September 1943 - May 1945 ".

Το 2015 με πρωτοβουλίες του αείμνηστου Liuzzi και του στρατιωτικού ακόλουθου της ιταλικής πρεσβείας στην Αθήνα έγινε προσπάθεια εντοπισμού και ανασκαφής στην περιοχή όπου έγιναν οι εκτελέσεις για τον εντοπισμό των υπολοίπων τριών ομαδικών τάφων και την εύρεση των λειψάνων περίπου 30 αξιωματικών που δεν είχαν εντοπισθεί στις πρώτες έρευνες στις οποίες είχε γίνει η εκταφή των 64 σορών, λίγα χρόνια μετά το τέλος του πολέμου.
Την Κω την αγαπούσε πολύ, αλλά το ακριβό του διαμάντι ήταν η σύζυγός του, η Mattea Cimaglia. Καμάρωνε όταν έλεγε πως ήταν για πάνω από 60 χρόνια μαζί (αν υπολογίζω σωστά πρέπει να έφτασαν τα 64 χρόνια μαζί) Τα τελευταία χρόνια, καθώς εκείνη παλεύει με το Αλτσχάιμερς, τη φρόντιζε με μια τρυφερότητα που δύσκολα περιγράφεται.
Κάθε φορά που ερχόταν στην Κω, υπήρχε μια συνάντηση που είχε γίνει πια παράδοση. Στο αγαπημένο του ξενοδοχείο, το Continental, καθώς δεν υπήρχε περίπτωση να έρθει στην Κω και να μείνει πουθενά αλλού. Ακόμη και όταν το ξενοδοχείο υπέστη ζημιές από τον σεισμό, προτίμησε να περιμένει μέχρι να μπορέσει να επιστρέψει εκεί. Κάθε χρόνο βγάζαμε εκεί μια φωτογραφία, για να θυμόμαστε τη στιγμή.
Κάθε χρόνο μου έλεγε: «Του χρόνου μπορεί να μην ξανάρθω». Κι εγώ του απαντούσα πάντα: «Μια χαρά θα είσαι. Θα συναντηθούμε πάλι»
2014
2019

2021
2023

2025

Αυτή τη φορά δεν θα συναντηθούμε στο Continental.

Καλό ταξίδι, αγαπημένε μου φίλε.

Θα σε θυμάμαι πάντα.

Κείμενο, Φωτογραφίες: Sophia Karagianni

Ακολουθεί η μετάφραση στα αγγλικά:
Today, I Lost a Friend

Pietro Giovanni Liuzzi passed away at the age of 92.

What did it matter that he was 92? He was young at heart and in spirit. A true gentleman, full of determination, dreams and an incredible zest for life. Always impeccably dressed in his freshly ironed white clothes, radiant and smiling, he was one of those people you find hard to forget.

He had discovered my blog and loved my photographs and articles, so he invited me to attend the memorial service for the fallen Italians at the Catholic Church of Agnus Dei. That was where I met him in 2014, along with Faustina Santoriello, the Italian teacher who taught in Kos from 1941 to 1944 and returned 70 years later to unravel the threads of memory.

From then on, for twelve whole years, we stayed in warm and regular contact. He always called me “my bionic friend”.

For the last twenty years of his life, Pietro had devoted himself to researching the massacre of the Italian officers in Kos in October 1943. Since 2005, he had systematically investigated the tragedy at Linopoti, searching for the missing and helping to identify the fallen. He wrote two books about the tragedy, including Kos. Una tragedia dimenticata. Settembre 1943–maggio 1945, also published in English as Kos. The Forgotten Tragedy, and Events on Cos, September 1943–May 1945.

In 2015, through his initiative and with the assistance of the Italian Embassy’s military attaché in Athens, efforts were made to locate the remaining mass graves and the remains of approximately 30 officers who had not been found during the initial investigations. He had also made it his life’s mission to secure the award of the Gold Medal to the standard of the 10th Infantry Regiment Regina, in recognition of the sacrifice of the Italian officers executed by the Germans.

I was fortunate to give him some of my photographs to use in his books and videos. He, in turn, helped me bring this historical memory to my students. He gave me a video in which he narrated the events at Linopoti and the massacre of the 103 Italian officers. My students translated the subtitles into Greek, and the video was shown during an alternative school event marking 28 October, Greece’s national anniversary.

Listen to Pietro recount the events at Linopoti, from 24:56 to 34:40.

In 2018, we also met aboard the Palinuro, the historic training sailing ship of the Italian Navy, which had visited Kos. I have the impression that Pietro had helped bring this impressive vessel to the island’s port through his own personal contacts.

One of the most beautiful moments in our relationship was when I nominated him to the Municipality of Kos to become an Honorary Citizen. He had been visiting the island for more than 17 years, sometimes even two or three times a year. The honour deeply moved him. On 14 June 2022, Pietro and his wife, Mattea Cimaglia, were proclaimed Honorary Citizens of Kos in a particularly moving ceremony. From then on, he always signed his name with pride: “Colonel (Ret.) Pietro Giovanni Liuzzi – Honorary Citizen of the Island of Kos.” Being an Honorary Citizen of Kos meant a great deal to him.

He loved Kos very much. But his most precious diamond was his wife, Mattea. He was proud to say that they had been together for more than 60 years. In her later years, as she lived with Alzheimer’s disease, he cared for her with a tenderness that is difficult to describe. His love was evident in everything he did.

Whenever he came to Kos, there was one meeting that had become a tradition. We would meet at his favourite hotel, the Continental, because there was no way he would come to the island and stay anywhere else. Even when the hotel was damaged in the earthquake, he preferred to wait until he could return rather than stay somewhere different. Every year, we took a photograph together to remember the moment.

Every year, he would tell me, “Maybe I won’t come back next year.” And I would always answer, “Of course you’ll be fine. We’ll meet again.”

This time, we won’t meet at the Continental.

Farewell, my dear friend.

I will always remember you.