Monday, August 3, 2020

ΦΤΙΑΧΝΟΝΤΑΣ ΓΛΥΚΟ ΝΤΟΜΑΤΑΚΙ ΜΕ ΤΗ ΜΑΡΙΑ

ΦΤΙΑΧΝΟΝΤΑΣ ΓΛΥΚΟ ΝΤΟΜΑΤΑΚΙ ΜΕ ΤΗ ΜΑΡΙΑ
4 χρόνια μετά το ΦΤΙΑΧΝΟΝΤΑΣ ΓΛΥΚΟ ΚΟΛΟΚΥΘΙ ΜΕ ΤΗ ΜΑΡΙΑ (τόσο χρειάστηκε για να ξεπεράσω την κούραση και την ταλαιπωρία) αποφασίσαμε να φτιάξουμε το πιο παραδοσιακό γλυκό κουταλιού της Κω, που αποτελεί trademark για το νησί μας, το γλυκό ντοματάκι. 
Απ' ό,τι διαβάζω το φτιάχνουν και σ' άλλες περιοχές της Ελλάδας, αλλά για κάποιους λόγους εμείς θεωρούμε το γλυκό ντοματάκι συνυφασμένο με την Κω, ένα εντελώς Κωακό παραδοσιακό προϊόν. Ένας από τους λόγους είναι ότι ήταν πολύ μεγάλη η παραγωγή του νησιού σε ντοματάκια. Με σπόρους που είχαν φέρει οι Ιταλοί λειτουργούσαν 8 εργοστάσια ντομάτας τη δεκαετία του 50. Το 1957 η Α.ΒΙ.ΚΩ επεξεργαζόταν 40 τόνους ντομάτας την ημέρα και ως το 1965 έφτασε τους 400 τόνους ημερησίως επεξεργασίας ντομάτας.(Για περισσότερες πληροφορίες: ΤΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΤΗΣ ΝΕΑΣ Α.ΒΙ.ΚΩ).
Η κατάλληλη ποικιλία της ντομάτας που γίνεται γλυκό λέγεται "βεργάκι", ή "βεργαράκι", όπως το λένε κάποιοι, αλλά νομίζω οι Ιταλοί την έλεγαν roma, και το σχήμα της είναι κάπως "λαϊνάτο" (σα λαΐνι), στενεύει στην κορυφή. Το είδος της ντομάτας αυτής έχει αντικατασταθεί από τη βιομηχανική ντομάτα που είναι κάπως πιο γεμάτη, "ψωμωμένη", ενώ στο παρελθόν ήταν πιο άδεια.
Το σκηνικό στήθηκε στην αυλή της Μαρίας (δεν θα το επιχειρούσα σε διαμέρισμα) με πρωταγωνίστριες τη Μαρία και την Σταυρούλα που προσέφεραν την τεχνογνωσία και την εμπειρία.
Διαδικασία
Βήμα 1: Είχαμε μπροστά μας δύο καφάσια ντοματάκια, ήτοι 20 κιλά, ήτοι 200 κομμάτια ντομάτας. Είπαμε αφού θα μπούμε που θα μπούμε στη διαδικασία, να το τερματίσουμε. Τα πλύναμε καλά με το λάστιχο. 
Βήμα 2: Ξεφλουδίσαμε όλες τις ντομάτες.
Βήμα 3: Κάναμε δύο χαρακιές στις ντομάτες, έτσι ώστε να χωρίσουν σε τρία μέρη, όπως φαίνεται στη φωτογραφία για να μπορεί να μπει μέσα ένα κουταλάκι και να αφαιρέσουμε τα σπόρια τους.
Βήμα 4: Διαλύσαμε τρεις χούφτες ασβέστη σε μια λεκάνη με νερό. Κατόπιν, σουρώσαμε τον ασβέστη μέσα στη λεκάνη με τις ντομάτες μέχρι να καλυφθούν οι ντομάτες (μάλιστα βάλαμε ένα ταψί με νερό από πάνω τους για να τις κρατάει βυθισμένες). Αφήσαμε τα ντοματάκια στον ασβέστη για 1,5 ώρα.
Βήμα 5: Ξεπλύναμε πολύ καλά τα ντοματάκια από τον ασβέστη, τουλάχιστον 3-4 νερά. Τα ντοματάκια τα ξεπλύνουμε ένα ένα, πολύ καλά και στο εσωτερικό τους να μη μείνει καθόλου ασβέστης, και τα τινάξαμε ελαφρά για να αφαιρέσουμε τυχόν σπόρια που είχαν απομείνει.
Βήμα 6: Όταν βεβαιωθήκαμε ότι το νερό ήταν εντελώς καθαρό και διαυγές από τον ασβέστη, παίρναμε ένα ένα τα ντοματάκια και τα σφίγγαμε ελαφρά στη χούφτα μας για να στραγγίξουμε τα νερά τους και να τους δώσουμε ένα σχήμα ομοιόμορφο.
Βήμα 7: Σε μεγάλες κατσαρόλες βάλαμε τα ντοματάκια και τη ζάχαρη-(περίπου ένα κιλό ανά 20 κομμάτια), και νερό- ένα φλιτζάνι νερό ανά κιλό ζάχαρης και αφήσαμε να βράσουν για 2 ώρες (από την στιγμή που θα αρχίσει ο βρασμός) αφαιρώντας με προσοχή τον αφρό που σχηματίζεται. Αποσύραμε την κατσαρόλα από τη φωτιά και αφήσαμε το γλυκό μέσα στην κατσαρόλα όλη τη νύχτα για να βγάλει τα υγρά της η ντομάτα.
Βήμα 8: Την επόμενη μέρα, ξαναβάλαμε την κατσαρόλα στη φωτιά μαζί με καμιά δεκαριά κλωνιά αρμπαρόριζας, καμιά δεκαριά ξυλάκια κανέλλας, μια κουταλιά της σούπας κανελλογαρύφαλλα, ξινό (15 γρ. διαλυμένα σε μισή κούπα νερό) ή μισή κούπα χυμό φρέσκου λεμονιού και 100 γρ. μέλι και βράσαμε για 30-45' λεπτά περίπου μέχρι να δέσει το σιρόπι.
Βήμα 9: Αποσύραμε από τη φωτιά, αποστειρώσαμε τα βάζα στο φούρνο μικροκυμάτων (ή απλά τα βράζετε ή να βάζετε στο φούρνο στους 100 βαθμούς) και τέλος, κι επιτέλους, γεμίσαμε το γλυκό στα βάζα (δεν περιμένουμε να κρυώσει-ζεστό βάζο, ζεστό γλυκό) και τα γυρίσαμε ανάποδα (γιατί όταν η ντομάτα και το βάζο καίνε σφραγίζουν αεροστεγώς το βάζο)
Βήμα 10: Διατηρώ και ένα χρόνο περίπου εκτός ή εντός ψυγείου αν είναι σφραγισμένο, αλλά κι αν τ' ανοίξω, διατηρείται το ίδιο περίπου στο ψυγείο.


Υλικά που χρησιμοποιήσαμε και ποσότητες και προσαρμόστε στις δικές σας ανάγκες.
Εμείς βγάλαμε 20 βάζα γλυκό ντοματάκι με τις ακόλουθες ποσότητες:
20 κιλά ντομάτες "βεργάκι" (περίπου 200 κομμάτια)

10 κιλά ζάχαρη
3 χούφτες ασβέστης
100 γραμμάρια μέλι
10 κλωνάκια αρμπαρόριζα
10 φλιτζάνια νερό
10 ξυλάκια κανέλλας
1 κουταλιά σούπας κανελλογαρύφαλλα
20 βάζα
*Το κόστος ήταν περίπου 20-25 ευρώ και βγάλαμε 20 βάζα.
Η συνταγή για το γλυκό ντοματάκι έχει πολλές παραλλαγές αλλά η συγκεκριμένη είναι παραδοσιακή συνταγή που την έφτιαχνε η γιαγιά της Μαρίας στην Κέφαλο.
Στο τέλος μπορείτε να προσθέσετε ξεφλουδισμένο ωμό αμύγδαλο-κάποιοι μερακλήδες το βάζουν στο φούρνο πέντε λεπτά- είτε μέσα στην κατσαρόλα στο τέλος-5 λεπτά πριν κλείσετε το μάτι, είτε ένα αμύγδαλο μέσα σε κάθε ντοματάκι.
Το γλυκό ντοματάκι μπορείτε να το προμηθευτείτε και στο εμπόριο παντού σχεδόν, στο supermarket, σε τουριστικά καταστήματα με τρόφιμα, σε ζαχαροπλαστεία, στη Δημοτική Αγορά, στο αεροδρόμιο κλπ από ντόπιους παραγωγούς όπως το ντοματάκι Δαβουλα και το ντοματάκι από το ζαχαροπλαστείο Παράδοση κ.ά. αλλά γι' αυτά θα κάνω άλλη ξεχωριστή ανάρτηση.
Σχετικές αναρτήσεις: ΤΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΤΗΣ ΝΕΑΣ Α.ΒΙ.ΚΩ

Sunday, June 7, 2020

ΟΙ ΑΡΓΟΝΑΥΤΕΣ ΜΟΥ (Argonauta argo)

ΟΙ ΑΡΓΟΝΑΥΤΕΣ ΜΟΥ (Argonauta argo)
Το Argonauta argo είναι κέλυφος (ψευδοόστρακο) θηλυκού Αργοναύτη που το φτιάχνει μόνο κατά την αναπαραγωγή του για την προστασία των αυγών του. Είναι γνωστό και ως Paper Nautilus ή Greater argonaut - Λαϊκιστί : "Ζάχαρη" αλλά δεν είναι κοινό, είναι μάλλον σπάνιο και εσωκλείει μαλάκιο. Πιθανά τα ονομάζουν και χάρτινους ναυτίλους καθώς είναι πολύ εύθραυστα και σπάνε με το παραμικρό!
Τους δικούς μου Αργοναύτες του βρήκα σε παραλίες της Κω.
Θεωρείται προϊστορικό καθώς μακρινοί συγγενείς του αργοναύτη, που σήμερα είναι απολιθώματα, ζούσαν στις θάλασσες πριν από 300 εκατομμύρια χρόνια και δυστυχώς είναι είδος υπό εξαφάνιση. Πρόκειται για θηρευτή ο οποίος τρέφεται με μέδουσες και μαλάκια. Το Argonauta argo, δηλαδή το επιστημονικό του όνομα, προέρχεται από τον αρχαίο ελληνικό μύθο του Ιάσονα και των Αργοναυτών, που ταξίδεψαν στην Κολχίδα για να βρουν το Χρυσόμαλλο Δέρας. 
Αν και γενικά είναι ένα κοσμοπολίτικο ζώο, αφού εντοπίζεται κυρίως στα τροπικά νερά σε όλο τον πλανήτη, το συγκεκριμένο είδος βρίσκεται μόνο στην ανατολική Μεσόγειο. Ανήκει στην τάξη των κεφαλοπόδων, όπως τα χταπόδια, οι σουπιές και τα καλαμάρια.
Φωτογραφίες: Sophia Karagianni
Για να δείτε πώς είναι  αυτό το κεφαλόποδο εν ζωή:

Sunday, May 31, 2020

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΣΠΙΤΙ ΚΕΦΑΛΟΥ (ΜΙΧΑΛΗ ΚΑΙ ΑΝΝΑΣ ΜΑΡΑΓΚΟΥ)

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΣΠΙΤΙ ΚΕΦΑΛΟΥ (ΜΙΧΑΛΗ ΚΑΙ ΑΝΝΑΣ ΜΑΡΑΓΚΟΥ)
Για μας που καυχιόμαστε ότι γνωρίζουμε κάθε πέτρα στο νησί της Κω, το να ανακαλύπτουμε καινούρια διαμαντάκια, όπως το Παραδοσιακό Σπίτι Κεφάλου του κ. Μαραγκού, είναι πραγματική απόλαυση.
Εύκολα το προσπερνάς, καθώς βρίσκεται στον κεντρικό δρόμο προς Κέφαλο (δεξιά) απέναντι από την είσοδο προς Markos beach. Σε συμβουλεύω να μην το προσπεράσεις. Σταμάτα. Και διάθεσε όλη τη μέρα σου αν μπορείς.
Είναι ένα από τα τρία (νομίζω) παραδοσιακά σπίτια της Κεφάλου, μαζί με το σπίτι στο Μυλοτόπι, και το παραδοσιακό σπίτι Νιώτη στο χωριό της Κεφάλου.
Ο Μιχάλης και η Άννα Μαραγκού έχτισαν εδώ το μοντέρνο σπίτι τους και κάποια δωμάτια για νοίκιασμα αλλά αποφάσισαν να διατηρήσουν παράλληλα και το σπίτι της γιαγιάς όπως ακριβώς ήταν.
Στην είσοδο βλέπεις μόνο το μοντέρνο σπίτι τους και δεν μπορείς να προϊδεαστείς για αυτό που σε περιμένει. 
ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΣΠΙΤΙ
Ξεκινάμε με το Παραδοσιακό σπίτι. Με 1,5 ευρώ εισιτήριο και δωρεάν για παιδιά κάτω των 12, μπορείς να δεις μια γνήσια αναπαράσταση σπιτιού της Κεφάλου το οποίο αποδίδει πιστά ένα παλιό αγροτικό σπίτι.
Απίστευτη συλλογή κειμηλίων και αντικειμένων που δεν συναντάμε πια συχνά, τα οποία προτρέπουν τον επισκέπτη να γνωρίσει τον τρόπο ζωής των κατοίκων του περασμένου αιώνα μέσα από την παράδοση και την τοπική ιστορία.
Η κυρία Άννα μας ξεναγεί, μας δείχνει τη χρήση των αντικειμένων, μας εξηγεί τα πάντα για τον τρόπο ζωής των προγόνων μας με κέφι και μεράκι. Αν θες να δεις όλα τα αντικείμενα, τις φωτογραφίες και τις λεπτομέρειες του σπιτιού θα χρειαστείς ώρες.
ΤΟ ΚΤΗΜΑ
Μόλις τελειώσει η ξενάγηση στο παραδοσιακό σπίτι, ξεκίνα την εξερεύνηση στο κτήμα. Ένας ολόκληρος κόσμος βασισμένος στην παράδοση και την τοπική ιστορία. Αρκεί μια βόλτα για να δεις ξυλόφουρνους, πηγάδια, βρύσες, οικιακά σκεύη, εργαλεία, μηχανήματα, ραπτομηχανές, πατητήρια, πόρτες, λουλούδια και χίλιες δυο άλλες γωνιές για υπέροχες φωτογραφικές λήψεις και για μοναδικές στιγμές με χρώματα και αναμνήσεις από την Κω των παππούδων μας.
πάντα υπάρχει και κάποιο γαϊδουράκι στο κτήμα, εδώ με την Ιφιγένεια που έζησε 25 χρόνια
τα πατητήρια
ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ
Αφού, λοιπόν, κάνεις την επίσκεψη στο παραδοσιακό σπίτι και κάνεις μια βόλτα σε όλο το κτήμα, οφείλεις μία επίσκεψη αρχικά στο εσωτερικό του Παραδοσιακού Καφενείου. Εκεί την ξενάγηση αναλαμβάνει ο κύριος Μιχάλης. Αυθεντικός άνθρωπος με φλόγα και μεράκι, μπορείς να τον ακούς για ώρες. Το καφενείο, δε, ίσως το πιο όμορφο στο νησί, με το juke box του, τον παγκόσμιο χάρτη του, παλιές φωτογραφίες κι αντικείμενα, χρώμα και ομορφιά.
Λογικά αν έχεις κάνει την ξενάγηση και τη βόλτα σωστά κι όχι βιαστικά, έχεις πεινάσει. Κι εδώ σε περιμένει το καλύτερο. Αν, ως τώρα, δε σ' έχει ξελογιάσει η μυρωδιά, κοιτάς από το όμορφο παράθυρο και βλέπεις κάποιους να τρώνε.
Και ρωτάς τον κ. Μιχάλη: "Σερβίρετε και φαγητό?" και σ' απαντά: "Ό,τι έχει φτιάξει η Άννα". Κι η Άννα φτιάχνει μόνο τοπικούς μεζέδες και σου βγάζει ό,τι έχει, ανάλογα την ημέρα. Τυρί της πόσας, ντολμαδάκια, ροβυθοκεφτέδες, μουσακά, κολοκυθανθούς, ντόπιες ελιές, χοιρινό με χόντρο, αμπελοφάσουλα με κρεμμυδάκι, σαλάτα λάχανο με ρόδι, χοιρινό τσιγαριστό και μαγειρευτό, χοιρινό με πλιγούρι, μουσακά, όλα να γλείφεις τα δάχτυλά σου και όλα με "κώτικα" τοπικά προϊόντα.
Ο εξωτερικός χώρος του παραδοσιακού καφενείου είναι μια νησιώτικη παραδοσιακή αυλή στο κλίμα του όλου εγχειρήματος, κάτω από τ' αμπέλι με δροσερή σκιά, πολύχρωμες καρέκλες και κιλίμια, χαδιάρικες γατούλες και τη διαρκή παρουσία του ζευγαριού, του κ. Μιχάλη και της κ. Άννας, οι οποίοι προλαβαίνουν τις επιθυμίες σου και καταφέρνουν ταυτόχρονα να ξεναγούν , να εξυπηρετούν και να σερβίρουν.
Αν, δε, είσαι τυχερός, όπως ήμασταν εμείς, και δεν έχει πολύ κόσμο και ο κ. Μιχάλης έχει κέφια, βάζει και μια παλαμίδα στα κάρβουνα να σε "φιλέψει", βάζει και λίγο ουζάκι ή λίγη ρακή και σου μιλάει για την αγάπη του για την Κω αλλά και την Κρήτη, κι όταν πια νύχτα κάνεις να φύγεις για την Κω, νιώθεις πως έχεις περάσει τη μέρα σου κάνοντας διακοπές σε γειτονικό νησί νιώθοντας χαρά για όσα μπορεί να σου δώσει η ιδιωτική πρωτοβουλία κάποιες φορές, και περηφάνια για την ελληνική φιλοξενία που διαπιστώνεις πως ακόμη υπάρχει ζωντανή στο νησί μας.
*Επίσημα το Παραδοσιακό Σπίτι Κεφάλου θα επαναλειτουργήσει τον Ιούλιο, αλλά όπως με ενημέρωσε τηλεφωνικά η κ. Άννα Μαραγκού όλοι οι ντόπιοι είναι ευπρόσδεκτοι σε περίπτωση που θελήσουν να επισκεφθούν το Παραδοσιακό Σπίτι Κεφάλου, ακόμη και χωρίς τηλεφωνική ειδοποίηση. Επίσης, ο χώρος ενδείκνυται για επισκέψεις σχολείων και διατίθεται για παιδικά πάρτυ και γάμους.
Τηλέφωνα Επικοινωνίας: Σταθερό: +30 22420 71694, Κινητό: +30 694 567 1323 (κ. Μιχάλης), +30 6945888460 (κ. Άννα)
E-Mail:annamarangos@yahoo.ca
Είσοδος για το Παραδοσιακό Σπίτι Κεφάλου: 1,5 ευρώ Γενική Είσοδος, Δωρεάν για παιδιά κάτω των 12 ετών
Με πληροφορίες από την κ. Άννα Μαραγκού και το Greek Gastronomy Guide 
Κείμενο,  Φωτογραφίες: Sophia Karagianni