Ο Κήπος του De Vecchi στο Διοικητήριο
Η θέση του κήπου έχει ιδιαίτερη ιστορική και αρχαιολογική σημασία. Στην αρχαιότητα ο χώρος βρισκόταν εκτός των τειχών της πόλης και, από τον 4ο αιώνα π.Χ. έως περίπου τον 2ο αιώνα μ.Χ., αποτελούσε παράκτια ζώνη που βρεχόταν από τη θάλασσα. Από τον 3ο αιώνα π.Χ. περνούσε από εκεί το ανατολικό τμήμα του αμυντικού τείχους της αρχαίας Κω, ενώ κατά την οθωμανική περίοδο η περιοχή ενσωματώθηκε στο γειτονικό μουσουλμανικό νεκροταφείο.
 |
| η θέα προς και από τον κήπο |
Ο κήπος ξεχωρίζει για την κατασκευή του, στην οποία χρησιμοποιήθηκαν αρχιτεκτονικά μέλη και λίθοι από αρχαία μνημεία της Κω. Στα υλικά του περιλαμβάνονται τραβερτίνη, τοπικό μάρμαρο, τσιπολίνο και κίονες από μονζονίτη, στοιχεία που συνθέτουν ένα χαρακτηριστικό δείγμα επανάχρησης αρχαίων δομικών υλικών κατά την ιταλική περίοδο.
 |
| στην οθωμανική κρήνη του κήπου με τους εξαιρετικούς "ξεναγούς" μας από αριστερά: Γεωδίφης (Νίκος Ιερομνήμων), Αχιλλέας Κουτσουράδης (Ομότιμος Καθηγητής Νομικής Α.Π.Θ), και Ευθύμιος Μαχαίρας (Ιστορικός, Οθωμανολόγος) |
Ανάμεσα στα σημαντικότερα αρχαιολογικά αντικείμενα του κήπου βρίσκεται ένας μεγάλος κυκλικός μαρμάρινος βωμός από κωακό μάρμαρο, διακοσμημένος με κεφαλές ταύρων, κέρατα της Αμάλθειας, γιρλάντες και ταινίες. Ο βωμός φέρει την επιγραφή «Μενελάου τοῦ Ἀθαναγόρα» και χρονολογείται στον 2ο αιώνα π.Χ. Είχε βρεθεί στην περιοχή της σημερινής οδού Ασκληπιού, πάνω στην αρχαία πομπική οδό που συνέδεε την πόλη της Κω με το Ασκληπιείο. Δεν είναι γνωστό πότε μεταφέρθηκε στον κήπο, ωστόσο τεκμηριώνεται ότι βρισκόταν εκεί ήδη από τη δεκαετία του 1920. Πρέπει να ήταν ένας σημαντικός βωμός για τους Κώους αν λάβουμε υπόψη τις διαστάσεις και τη διακόσμηση του. Η επιγραφή έχει σβηστεί με εξαίρεση τα γράμματα που είναι χαραγμένα σε ταινίες, και η καταστροφή των οποίων θα είχε προκαλέσει ζημιές στον βωμό γράφει για τον βωμό ο W. Paton, ο Σκωτσέζος επιγραφολόγος ο οποίος τον σημειώνει στο βιβλίο του.
 |
| Λεζάντα: «Μενελά̣ου τοῦ Ἀθαναγόρα», Paton-Hicks (1891) 164 (I). |
Κατά την περίοδο της Ιταλοκρατίας ο κήπος αποτελούσε χώρο αναψυχής του Ιταλού διοικητή Cesare Maria De Vecchi, από τον οποίο πήρε και τη σημερινή του ονομασία. Μετά τον σεισμό του 2017 η περίφραξη και ιδιαίτερα η είσοδος υπέστησαν ζημιές, με αποτέλεσμα ο χώρος να εξακολουθήσει να παραμένει κλειστός για το κοινό. Σύμφωνα με πληροφορίες του Γεωδίφη, το παρκάκι επιτέλους καθαρίστηκε με πρωτοβουλία του Προέδρου της τοπικής κοινότητας, Σάκη Χατζηπέτρου, μετά από χρόνια.
Εκτός από την ιστορική και αρχαιολογική του αξία, ο Κήπος του Κυβερνείου αποτελεί ένα ιδιαίτερο σημείο της παραλιακής ζώνης της Κω, συνδυάζοντας στοιχεία της ιταλικής πολεοδομίας με μνημεία και υλικά που αφηγούνται τη διαχρονική ιστορία του νησιού.
Screenshot από το βιβλίο του Paton-Hicks (1891), Inscriptions of Kos, (Cornell University Library)
*Αν κάποιος ενδιαφέρεται για το βιβλίο, να επικοινωνήσει μαζί μου να του το στείλω
Φωτογραφίες: Sophia Karagianni
Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά:
The De Vecchi Garden at the Government House
The Government House Garden, also known as the De Vecchi Garden, is located on Akti Miaouli, next to the Italian Government House (Palazzo del Governo) in Kos and opposite the Plane Tree of Hippocrates and its marble fountain in Platanos Square. It is a small triangular park created during the Italian administration, most likely in the 1920s, alongside the construction of the Government House designed by the architect Florestano Di Fausto. Although the designer of the garden itself remains unknown, it has been suggested that Rodolfo Petracco, Di Fausto's close associate, may have contributed to its design.
The site occupies an area of considerable historical and archaeological importance. In antiquity, it lay outside the city walls and, from the 4th century BC until approximately the 2nd century AD, formed part of the coastal zone, bordered by the sea. From the 3rd century BC, the eastern section of the defensive wall of ancient Kos passed through this area. During the Ottoman period, the site became incorporated into the adjacent Muslim cemetery.
One of the garden's most distinctive features is its construction, which incorporates numerous architectural elements and stones taken from ancient monuments of Kos. The materials include travertine, local marble, cipollino marble, and monzonite columns, creating a remarkable example of the reuse of ancient building materials during the Italian period.
Among the garden's most significant archaeological features is a large circular marble altar carved from Koan marble, decorated with ox heads (bucrania), cornucopias, garlands, and ribbons. The altar bears the inscription "Μενελάου τοῦ Ἀθαναγόρα" ("Of Menelaos, son of Athanagoras") and dates to the 2nd century BC. It was originally discovered in the area of present-day Asklipiou Street, along the ancient ceremonial road that connected the city of Kos with the Asklepieion.
It is not known when the altar was moved to the garden, although it is documented as already being there by the 1920s. Judging by its impressive size and elaborate decoration, it must have been an important monument for the ancient Koans. As noted by the Scottish epigrapher W. R. Paton, most of the inscription had already been deliberately erased, with the exception of the letters carved on the decorative ribbons, whose removal would have damaged the monument itself.
Caption: "Μενελά̣ου τοῦ Ἀθαναγόρα" — Paton & Hicks (1891), 164 (I).
"Funerary monument of Menelaos, son of Athanagoras." Circular altar of white marble bearing two inscribed texts (Nos. 1250, I–II). Plane Tree area. 2nd century BC. References: Paton & Hicks (1891) 164 (I); D. Berges, Rundaltäre (1996), 112, no. 4 (I); Ch. Tsouli, Mnēmeia (PhD diss., 2013), 923 (I).
During the Italian administration, the garden served as a place of relaxation for the Italian Governor Cesare Maria De Vecchi, from whom it derives its present-day name. Following the 2017 earthquake, the fence—and especially the entrance—suffered significant damage, and the garden has remained closed to the public ever since. According to information published by Geodifis, the park was finally cleared after many years through the initiative of the President of the local community, Sakis Chatzipetros.
Beyond its historical and archaeological significance, the Government House Garden remains a distinctive landmark along the Kos waterfront, combining elements of Italian urban planning with ancient monuments and reused architectural materials that reflect the island's long and continuous history.
