ΑΓΙΑ ΜΑΡΙΝΑ, ΑΝΤΙΜΑΧΕΙΑ

ΑΓΙΑ ΜΑΡΙΝΑ, ΑΝΤΙΜΑΧΕΙΑ

Το εκκλησάκι της Αγίας Μαρίνας ανήκει στην ενορία Αγίας Τριάδας Αντιμάχειας, στα όρια της Καρδάμαινας. Εγώ περπάτησα από την παραλία της Καρδάμαινας ως εκεί. Ένας ατέλειωτος χωματόδρομος σε ανώμαλο έδαφος που μοιάζει πιο πολύ με αμμουδιά, μέσα από λιβάδια και εντυπωσιακά πετρώματα, μας οδήγησε εκεί.

Το θέαμα εντυπωσιακό. Το ξωκκλήσι βρίσκεται μόνο του μέσα σε ένα καταπράσινο τοπίο, περιβάλλεται από δέντρα και καλαμιές και τρεχούμενα νερά.

Η πρώτη πηγή που συναντάμε μπαίνοντας στο εκκλησάκι με τρεχούμενο νερό

Οικοδομήθηκε το 1840 από τον ιερέα Αλέξιο Οικονόμου, ο οποίος δώρισε στο ναΐδριο και το γύρω περιβόλι. Και οι δύο σεισμοί, του 1926 και του 1933, έπληξαν και αχρήστευσαν το εκκλησάκι. Βέβαια, δεν ευθύνονταν μόνο οι σεισμοί για την καταστροφή της Αγίας Μαρίνας, Τη χαριστική βολή την έδωσαν οι "Ιταλικές ακρίδες", όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Μητροπολίτης Εμμανουήλ Καρπάθιος.

Με τη λήξη του Β' παγκοσμίου πολέμου, μετά το Σεπτέμβριο του 1944, όταν οι Γερμανοί εξεδίωκαν και συνελάμβαναν Ιταλούς στρατιώτες αλλά και αφού οι Γερμανοί κατέλαβαν την Κω (Οκτ. '43), απομάκρυναν τους Ιταλούς στρατιώτες από το Αεροδρόμιο της Αντιμάχειας. Οι Ιταλοί κατέφυγαν κοντά στο ξωκκλήσι όπου κατασκεύασαν καταφύγια-σπήλαια και ζούσαν εκεί για δύο συνεχή χρόνια.

Ο γύρω λαχανόκηπος του ξωκκλησιού, ο οποίος περιβαλλόταν με πολλά ελαιόδενδρα και άλλα δέντρα έγινε "γης μαδιάμ". Όμως, σύμφωνα πάντα με τον Καρπάθιου, ούτε τον εσωτερικό χώρο του ναού σεβάστηκαν. Στην αψίδα του Αγίου Βήματος άνοιξαν νέα θύρα και έκαναν το ναΐδριο κοινόχρηστο χώρο. Μόνο τα λείψανα της Αγίας Τράπεζας διασώθηκαν, τα οποία και τοποθετήθηκαν εντός του Αρτοφορίου του ναού της Αγίας Τριάδας της Αντιμάχειας.

Το 1959 ζητήθηκε η επισκευή του εξωκκλησιού και η βοήθεια ήρθε εγκαίρως από τους Αντιμαχείτες του εξωτερικού από τους οποίους μαζεύτηκαν 2.136 δραχμές αποκλειστικά υπέρ της επισκευής. Άλλες 3.000 δραχμές προήλθαν από τον προϋπολογισμό των ενοριακών ναών Αντιμάχειας, της Αγίας Τριάδας και της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, τα οποία χρήματα αποτέλεσαν το κεφάλαιο της αποπεράτωσης του εξωκκλησίου.

Η ανέγερση του ναϊδρίου έγινε εκ βάθρων, λοιπόν, το 1959, με συγχρονισμένη οικοδομική εργασία, αντισεισμική και με θόλο, ενώ το παλιό κτίσμα ήταν "ως ένα σπιτάκι".

η παλιά εικόνα της Αγίας Μαρίνας

Ο Σκανδαλίδης αναφέρει πως η Αγία Μαρίνα που βρίσκεται στα νότια του αεροδρομίου στην Αντιμάχεια, μνημονεύεται στους Κώδικες ως Αγία Μαρίνα του Λαζαρέτου. Πιθανόν να χρησίμευε παλαιότερα το ίδιο το εκκλησάκι ή άλλος χώρος εκεί πλησίον ως λοιμοκαθαρτήριο<λαζαρέτο, κοινή ονομασία του λοιμοκαθαρτηρίου, από το ιταλικό lazzaretto, πρβ. το νεολατ. lazarus=επαίτης, λεπρός, αναλογικά προς τον Λάζαρο του Ευαγγελιστή Λουκά [ιβ' 20].

Αυτόν τον Λάζαρο η Δυτική Εκκλησία καθιέρωσε προστάτη των ασθενών και κυρίως των λεπρών. Από αυτόν ονομάστηκαν Λαζαρέτα κατά τον Μεσαίωνα τα θεραπευτήρια και ιδίως τα λεπροκομεία.

η δεύτερη γούρνα-πηγή με τρεχούμενο νερό

η περιοχή, νότια του αεροδρομίου που βρίσκεται η Αγία Μαρίνα

 το 2017 όπως διαμορφώθηκε η γούρνα μετά από πρόσφατες παρεμβάσεις

Πηγή: "Εκκλησία Κω Δωδεκανήσου"-Τόμος Πρώτος, βιβλίον Δεύτερον, Αθήνα 1969-Εμμανουήλ Ι. Καρπάθιου (Μητροπολίτου Μεσημβρίας της επί Ευξείνω)
Μιχάλη Ευστ. Σκανδαλίδη-Τοπωνυμικά και Ονοματικά της Νήσου Κω
Φωτογραφίες: Sophia Karagianni 

Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά:

SAINT MARINA, ANTIMACHEIA

The chapel of Saint Marina belongs to the parish of Holy Trinity (Agia Triada) of Antimachia, close to the boundary with Kardamena. I walked there from Kardamena Beach—a long dirt road over uneven, sandy terrain that winds through open fields and striking rock formations before reaching the chapel.

The setting is truly impressive. The little chapel stands alone in a lush green landscape, surrounded by trees, reeds, and flowing springs.

The first spring with running water, encountered upon entering the chapel grounds.

The chapel was originally built in 1840 by Father Alexios Oikonomou, who also donated the surrounding orchard to the church.

Both the 1926 and 1933 earthquakes severely damaged the chapel, rendering it unusable. However, according to Metropolitan Emmanuel Karpathios, the earthquakes were not solely responsible for its destruction. The final blow, as he vividly describes it, was delivered by the "Italian locusts."

Following the German occupation of Kos in October 1943, and particularly after September 1944, when German forces arrested and expelled Italian soldiers, many Italians were driven away from Antimachia Airfield. They sought refuge near the chapel, where they dug cave-like shelters into the hillside and lived there for two consecutive years.

The chapel's surrounding vegetable garden, once filled with olive trees and other fruit trees, was completely devastated. According to Karpathios, the interior of the church was not spared either. The Italian soldiers opened a new doorway through the apse of the sanctuary, converting the chapel into a communal shelter. Only the remains of the Holy Altar survived, and these were later placed inside the tabernacle of the Church of Holy Trinity in Antimachia.

In 1959, restoration of the chapel was requested, and help arrived promptly from emigrants originating from Antimachia. They raised 2,136 drachmas, specifically for the repair of the chapel. An additional 3,000 drachmas came from the budgets of the parish churches of Holy Trinity and the Dormition of the Virgin Mary, providing the funds needed to complete the reconstruction.

The chapel was therefore rebuilt from its foundations in 1959, using earthquake-resistant construction techniques and a vaulted roof. The original building, by comparison, had been described simply as "a little house."

The old icon of Saint Marina.

Historian Skandalidis notes that Saint Marina, located south of Antimachia Airport, is mentioned in historical records as Saint Marina of the Lazaretto. This suggests that either the chapel itself or a nearby building may once have served as a lazaretto, a quarantine station for infectious diseases.

The term lazaretto derives from the Italian lazzaretto, itself connected with the Latin Lazarus, referring to the biblical Lazarus associated in medieval tradition with leprosy and the care of the sick. Throughout the Middle Ages, lazarettos became the common name for quarantine hospitals, particularly leper hospitals.

A second stone basin supplied by a natural spring.

The area south of Antimachia Airport where Saint Marina is located.

The spring basin as it appeared in 2017 following recent restoration work.