Η Πασιφλόρα (Passiflora), το «λουλούδι των Παθών»

Η Πασιφλόρα (Passiflora), το «λουλούδι των Παθών»

Είναι πραγματικά καθηλωτικό πώς η φύση «δανείζει» τη μορφή της για να στεγάσει την ανθρώπινη πίστη. Η Πασιφλόρα (Passiflora) αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα όπου η βοτανική συναντά τον μυστικισμό.

Οι Ισπανοί ιεραπόστολοι είδαν στο άνθος της έναν ολόκληρο θρησκευτικό χάρτη:

• Τα δέκα πέταλα: Συμβολίζουν τους δέκα πιστούς Αποστόλους (εξαιρώντας τον Πέτρο που απαρνήθηκε τον Χριστό και τον Ιούδα που τον πρόδωσε).
• Το ακτινωτό στεφάνι: Παρομοιάστηκε με το ακάνθινο στεφάνι του Μαρτυρίου.
• Οι τρεις στήμονες: Αντιπροσωπεύουν τα τρία καρφιά της Σταύρωσης.
• Οι πέντε ανθήρες: Συμβολίζουν τις πέντε πληγές του Χριστού.

Η πασιφλόρα, γνωστή και ως «λουλούδι των Παθών» (Passion Flower), είναι ένα ιδιαίτερο άνθος με ξεχωριστή μορφή. Το όνομά της δόθηκε από ιεραπόστολους του 16ου αιώνα, όταν τη συνάντησαν στη Νότια Αμερική και συνέδεσαν τα μέρη του άνθους με στοιχεία της Σταύρωσης του Χριστού. Έτσι, το λουλούδι απέκτησε έντονο συμβολισμό στη χριστιανική παράδοση, ως σύμβολο πίστης, θυσίας και ελπίδας.

Πέρα όμως από τον θρησκευτικό της συμβολισμό, η πασιφλόρα είναι ένα φυτό που έχει προσαρμοστεί και στη Μεσόγειο. Στην Ελλάδα είναι γνωστή και ως «ρολογιά», λόγω του σχήματος του άνθους της. Πρόκειται για αναρριχώμενο φυτό που αγαπά τον ήλιο και αναπτύσσεται πάνω σε φράχτες και τοίχους.

Το άνθος της έχει πολύ μικρή διάρκεια ζωής, συχνά μόνο μία ημέρα. Ωστόσο, ανθίζει συνεχώς, θυμίζοντας τον κύκλο της φύσης και την εναλλαγή των φάσεων της ζωής.

Η πασιφλόρα είναι επίσης γνωστή για τις θεραπευτικές της ιδιότητες. Από την εποχή των ιθαγενών της Αμερικής μέχρι σήμερα, χρησιμοποιείται για την ήπια καταπραϋντική και αγχολυτική της δράση. Συμβάλλει στη μείωση του στρες και βοηθά στον καλύτερο ύπνο. Παράλληλα, έχει θετική επίδραση στο αναπνευστικό σύστημα (βήχας, άσθμα) και στο πεπτικό (σπασμοί, κολικοί).

Επιπλέον, παρουσιάζει αναλγητική δράση, βοηθά σε συμπτώματα δυσμηνόρροιας και μπορεί να στηρίξει τις γυναίκες κατά την εμμηνόπαυση. Σε ορισμένες περιπτώσεις συμβάλλει και στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και του καρδιακού ρυθμού.

Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή στη χρήση της. Δεν συνιστάται κατά την εγκυμοσύνη, ούτε σε συνδυασμό με φαρμακευτική αγωγή για άγχος ή κατάθλιψη. Επίσης, πρέπει να αποφεύγεται σε περιπτώσεις βραδυκαρδίας ή πριν από χειρουργικές επεμβάσεις.

Η πασιφλόρα συνδυάζει συμβολισμό, αισθητική και πρακτική αξία. Είναι ένα φυτό που υπενθυμίζει τόσο την ομορφιά της φύσης όσο και τη σημασία της ισορροπίας και της φροντίδας του εαυτού μας.

Με πληροφορίες από: Πασιφλόρα, το λουλούδι των Παθών

Φωτογραφίες: Sophia Karagianni

Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά:

It is truly fascinating how nature “lends” its form to host human faith. Passionflower (Passiflora) is one of the most characteristic examples where botany meets mysticism.

Spanish missionaries saw in its flower an entire religious map:

The ten petals: symbolize the ten faithful Apostles (excluding Peter, who denied Christ, and Judas, who betrayed Him).

The radial crown: was likened to the Crown of Thorns of the Passion.

The three stigmas: represent the three nails of the Crucifixion.

The five anthers: symbolize the five wounds of Christ.

It is like a living image that reminds us that beauty and pain are often intricately intertwined.

Passionflower, also known as the “flower of the Passion,” is a distinctive blossom with a unique structure. Its name was given by 16th-century missionaries when they first encountered it in South America and associated the parts of the flower with elements of the Crucifixion of Christ. In this way, the flower acquired strong symbolism in the Christian tradition, representing faith, sacrifice, and hope.

Beyond its religious symbolism, passionflower is a plant that has also adapted to the Mediterranean. In Greece, it is known as “clock flower” due to the shape of its blossom. It is a climbing plant that thrives in sunlight and grows along fences and walls.

Its flower has a very short lifespan, often lasting only a single day. Nevertheless, it blooms continuously, reflecting the cycle of nature and the changing phases of life.

Passionflower is also well known for its medicinal properties. From the time of the indigenous peoples of America until today, it has been used for its mild calming and anti-anxiety effects. It helps reduce stress and promotes better sleep. At the same time, it has beneficial effects on the respiratory system (cough, asthma) and the digestive system (spasms, colic).

In addition, it has analgesic properties, helps relieve symptoms of dysmenorrhea, and can support women during menopause. In some cases, it also contributes to the regulation of blood pressure and heart rhythm.

However, caution is needed in its use. It is not recommended during pregnancy or in combination with medication for anxiety or depression. It should also be avoided in cases of bradycardia or before surgical procedures.

Passionflower combines symbolism, aesthetic beauty, and practical value. It is a plant that reminds us both of the beauty of nature and the importance of balance and self-care.

This is Sparta! (Spartium junceum)

This is Sparta! (Spartium junceum)

"Για κοίτα πέρα και μακριά τι πανηγύρι
που πλέκουν τα χρυσά τα σπάρτα στο λιβάδι!
Στο πανηγύρι το πανεύοσμο απ' τα σπάρτα
με τη γλυκιάν ανατολή γλυκοξυπνώντας
να τρέξω βούλομαι κι εγώ στο πανηγύρι...

"Το πανηγύρι στα σπάρτα" (από τη συλλογή Ασάλευτη Ζωή) Κωστής Παλαμάς

Ο Απρίλιος και ο Μάιος είναι οι μήνες που τα σπάρτα (σπάρτο ή σπάρτος- επιστ. ονομ. Σπάρτιον το βουρλοειδές, Spartium junceum) πλημμυρίζουν με το έντονο κίτρινο χρώμα τους και την ευωδιαστή μυρωδιά τους όλη την Ελλάδα. Στην Κω υπάρχουν σε αφθονία, εμείς τα συναντήσαμε στο Ψαλίδι, στην περιοχή του υδροβιότοπου, δίπλα στην παραλία.

Η επιστημονική ονομασία - Spartium junceum- προέρχεται από την αρχαία ελληνική ρίζα, ενώ η λέξη junceum προέρχεται από τη λέξη juncus, που είναι η επιστημονική ονομασία του βούρλου, μιας και οι βλαστοί των σπάρτων μοιάζουν με τα βούρλα (εξ'ού και Σπάρτιον το βουρλοειδές).

Στην αρχαιότητα το χρησιμοποιούσαν για να φτιάξουν ρούχα, σχοινιά και δίχτυα αλλά και στη μελισσοκομία. Ο Θεόφραστος και ο Διοσκουρίδης το ανέφεραν και το περιέγραψαν ως "Σπάρτον" ή "Σπάρτιον"στα μνημειώδη έργα τους που αποτέλεσαν τα βασικά βοτανικά εγχειρίδια του Δυτικού και Αραβικού κόσμου ως την Αναγέννηση. Με λατινοποιημένα τα αρχαία ελληνικά ονόματα, Sparthium ή Spartium θα το βρούμε στις πρώτες βοτανικές συλλογές της ιστορίας που δημιουργήθηκαν στη δυτική Ευρώπη τον 16ο αι.

Οι καρποί του μοιάζουν με το φασόλι αλλά δεν είναι βρώσιμοι.Το υπέροχο άρωμά του οφείλεται στα αιθέρια έλαια που παράγει, χαρακτηριστικό που θεωρείται μηχανισμός προστασίας από την ξηρασία.

Πηγή:Σπάρτο, το ευωδιαστό

http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2700/Keimena-Neoellinikis-Logotechnias_A-Lykeiou_html-empl/indexG1_1.html 

Φωτογραφίες: Sophia Karagianni 

Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά:

This is Sparta! (Spartium junceum)

“Look over there, far away—what a celebration,

where the golden broom flowers weave across the meadow!

At this fragrant festival of broom,

sweetly awakened by the gentle dawn,

I too long to run to the celebration…”

“The Festival of the Broom” (from the collection Immovable Life) — Kostis Palamas

April and May are the months when broom plants (Spartium junceum) flood all of Greece with their intense yellow color and fragrant scent.

On the island of Kos, they grow in abundance. We came across them in the area of Psalidi, near the wetland, right by the beach.

The scientific name Spartium junceum originates from Ancient Greek roots, while the word junceum derives from juncus, the scientific name for rush plants, since broom stems resemble rushes (hence the Greek name meaning “rush-like Spartium”).

In antiquity, the plant was used to make clothing, ropes, and nets, and it also had applications in beekeeping. Both Theophrastus and Dioscorides mentioned and described it as “Sparton” or “Spartion” in their monumental works, which served as foundational botanical manuals in the Western and Arab worlds up until the Renaissance.

With their names Latinized, Sparthium or Spartium appear in some of the earliest botanical collections created in Western Europe during the 16th century.

Its pods resemble beans, but they are not edible. Its wonderful fragrance comes from the essential oils it produces—a characteristic considered a natural mechanism for protection against drought.

ΝΗΣΙΔΑ ΝΕΡΑ,ΕΝΑΣ ΑΚΟΜΗ ΜΙΚΡΟΣ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ

ΝΗΣΙΔΑ ΝΕΡΑ,ΕΝΑΣ ΑΚΟΜΗ ΜΙΚΡΟΣ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ

Είναι γνωστή η αδυναμία που έχουμε στα μικρά νησάκια, τις νησίδες και τις βραχονησίδες των Δωδεκανήσων. Αποφασίσαμε, λοιπόν, 38 πεζοπόροι από την Κω να επισκεφθούμε τη νησίδα Νερά για πρώτη φορά τον Μάιο του 2018.

Τα Νερά ή η Νέρα είναι νησίδα της Δωδεκανήσου που βρίσκεται νότια της Καλύμνου και η έκτασή της είναι 0,456 τ. χλμ. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 δεν κατοικείται και σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης υπάγεται στο Δήμο Καλυμνίων.

Ως οικισμός αναγνωρίστηκε το 2011. Είναι επισκέψιμη με καΐκια ή ιστιοπλοϊκά σκάφη. Εμείς ναυλώσαμε το σκάφος "Μικρός Κόσμος" από το Μαστιχάρι για μια ημερήσια εκδρομή στα Νερά, και χωρίς να το έχουμε συμφωνήσει,ο καπετάνιος για να μας ευχαριστήσει στο τέλος μας πήγε και στα Βλυχάδια της Καλύμνου για έναν καφέ στον "πολιτισμό". 

Με το που φτάσαμε στη μικρή προβλήτα, μας εντυπωσίασαν τα σμαραγδένια νερά στο μικρό φιλόξενο λιμάνι. Στα Νερά βρίσκεται το Ιερό Κάθισμα του Σταυρού που εορτάζει στις 14 Σεπτεμβρίου. Μερικά σκαλάκια κι ένα μικρό τσιμεντένιο δρομάκι ανάμεσα σ’ ένα μικρό, αλλά πυκνό, πευκοδάσος μας οδηγούν εκεί, στο μοναδικό εκκλησάκι του νησιού όπου βγάλαμε και μια ομαδική φωτογραφία, πριν χωριστούμε για να εξερευνήσουμε τη Νερά, όπως λένε οι ντόπιοι (μάλλον επειδή εννοούν: η (νησίδα) Νερά). 

Δεν ξέρω τώρα, αλλά σίγουρα παλιότερα την παραμονή της γιορτής της εκκλησίας, στις 13 Σεπτεμβρίου δηλαδή, γινόταν εσπερινός και ερχόταν πολύς κόσμος από την Κάλυμνο. Παρά την ερημιά και την γενικότερη απουσία ανθρώπινης ζωής, το εκκλησάκι είναι περιποιημένο και φρεσκοβαμμένο. 

Λίγο πιο πέρα, μόνος του, δεσπόζει ένας τεράστιος σταυρός, ένα από τα λίγα αξιοθέατα του νησιού, στον οποίο υπάρχει σκάλα για ν’ ανέβει κανείς.

Η μικρή νησίδα έχει κηρυχθεί ως Ζώνη Ειδικής Προστασίας για τα είδη: Μαυροπετρίτης (Falco eleonorae), Falco naumanni, Πετρίτης (Falco peregrinus) και Αιγαιόγλαρος (Larus audouinii) από το Ευρωπαϊκό Οικολογικό Δίκτυο NATURA 2000. Εμείς συναντήσαμε, σε εντυπωσιακά μεγάλους αριθμούς, τους Αιγαιόγλαρους, οι οποίοι μας συνόδευσαν με την παρουσία τους και το "τραγούδι" τους καθ'όλη τη διάρκεια της παραμονής μας στο νησί.

Η αλήθεια είναι ότι νιώσαμε ενοχές που αναστατώσαμε αυτό το γλαρονήσι και ήμασταν ιδιαίτερα προσεκτικοί στα συναπαντήματά μας με τα νεαρά γλαρόνια και με τα αυγά που υπήρχαν διάσπαρτα σε όλη τη νησίδα.

Όταν ξεκινάμε για μια τέτοια εκδρομή, η φιλοσοφία των περισσότερων είναι να εξερευνήσουμε έναν άγνωστο τόπο με όλους τους τρόπους. Φυσικά, ακολουθούν και άνθρωποι που δεν είναι πεζοπόροι και δεν θέλουν να περπατήσουν ή να εξερευνήσουν. Αυτοί είναι ελεύθεροι να ακολουθήσουν το δικό τους πρόγραμμα, να αράξουν σε μια παραλία και να χαλαρώσουν.

Οι υπόλοιποι ξεκινάμε από το εκκλησάκι του Σταυρού, του οποίου το καμπαναριό φαίνεται καθώς απομακρυνόμαστε προς τη νότια πλευρά του νησιού, όπου το τοπίο είναι πιο άγριο με κύριο σκηνικό τα απόκρημνα ψηλά βράχια.

Ιδιαίτεροι σχηματισμοί, φυσικές βραχώδεις γέφυρες, σπηλιές και τρύπες μας τραβούν το (φωτογραφικό) ενδιαφέρον.

Τα Νερά έχουν υψόμετρο 20 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας. Δεν είναι δύσκολο να διασχίσεις το νησί από άκρη σ' άκρη αρκεί να μπορείς να περπατάς ανάμεσα στα βάτα και στους σκίνους.

Μετά από υπόδειξη της φίλης Andrea, το φυτό, που υπήρχε διάσπαρτα στο νησί, αν και σε σχεδόν αποξηραμένη μορφή, είναι μάλλον ο Νάρθηκας ή η Φέρουλα η κοινή (Ferula communis), ή ο άρτυκας, ή ο γιγαντιαίος μάραθος. Παρά το όνομά του, το φυτό αυτό δεν είναι ένα είδος γνήσιου μάραθου, το οποίο ανήκει σε άλλο γένος (Foeniculum). Είναι ένα ποώδες, πολυετές φυτό, με χοντρό βλαστό και ύψος μέχρι 2,5 με 3 μέτρα. Φύεται δε, στις παραθαλάσσιες περιοχές της Μεσογείου. Βρίσκεται στα μεσογειακά δάση και τους θαμνότοπους. Στην αρχαιότητα, ήταν γνωστός ως «νάρθηξ». Το φυτό είναι δηλητηριώδες και προκαλεί στα βοοειδή αιμορραγικές ασθένειες. Μου φάνηκε πολύ ενδιαφέρον ότι Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο Προμηθέας έκλεψε την φωτιά από τους Θεούς και την μετέφερε στους ανθρώπους μέσα στους κούφιους βλαστούς του νάρθηκα. Επίσης, το φυτό χρησιμοποιούνταν στην αρχαία Ελλάδα εξαιτίας της ευλυγισίας, του μαλακού εσωτερικού του και της αντοχής του ώστε να σταθεροποιούν κατάγματα των άκρων. Οι αρχαίοι άνοιγαν τον βλαστό και με αυτόν περιέβαλαν το άκρο που είχε υποστεί κάταγμα.

Στη συνέχεια, αφού εξερευνήσαμε το μικρό νησάκι σπιθαμή προς σπιθαμή, αναζητήσαμε κάποια παραλία και εντοπίσαμε τρεις, η μία καλύτερη από την άλλη. Η πρώτη ήταν το μικρό κολπάκι στο λιμανάκι που αράξαμε, και οι άλλες δύο προχωρώντας βόρεια, από το εκκλησάκι όλο δεξιά. Καλύτερη απ'όλες η τελευταία στη σειρά, ένας μικρός παράδεισος με καταπράσινα, σμαραγδένια νερά κι όμορφη αμμουδιά.

Κοντά στα Νερά σε ακτίνα 3 χιλιομέτρων βρίσκονται τα ακόλουθα: Σταυρός, Όρμος Βλυχάδια, Νησίς Ασπροπνίχτη, Νησίς Άγιος Ανδρέας, Άκρα Κεφάλα, και Καρίνα. Μετά από το μπάνιο κι ένα γρήγορο κολατσιό, πρέπει να πάρουμε το δρόμο της επιστροφής γιατί το σκάφος μας περιμένει. Δεν μάθαμε ποτέ τι χρήση είχαν τα 2-3 ερειπωμένα κτίρια που υπάρχουν πάνω στο νησί. Το ένα στο φιλόξενο λιμανάκι, και ακόμη 1-2 πάνω από το εκκλησάκι. Κάπου άκουσα ότι μπορεί να υπήρχε εκεί μια ταβέρνα παλιότερα. Δεν ξέρω αν ισχύει.

τα αγόρια της παρέας ξεκουράζονται λίγο πριν την επιβίβαση για τη συνέχεια στα Βλυχάδια.

Ίσως πολλοί αναρωτιέστε τι στο καλό κάνουμε στις βραχονησίδες, όμως πιστέψτε με, μια μέρα στον παράδεισο κάπως έτσι πρέπει να μοιάζει. 

*Για μια ακόμη φορά ζητώ συγγνώμη για τα "κύματα" στον ουρανό στις φωτογραφίες, για να βάλω πολλές φωτογραφίες, κατεβάζω πολύ την ανάλυση

Πηγή: Wikipedia Νερά Καλύμνου
Περιήγηση στη νησίδα Νερά Καλύμνου και προσκύνημα στο Σταυρό

Βικιπαίδεια Νάρθηκας (φυτό)

Κείμενο, Φωτογραφίες: Sophia Karagianni

Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά:

NERA ISLET, ANOTHER LITTLE PARADISE

It is well known how fond we are of the small islands, islets, and rocky islets of the Dodecanese. Thus, 38 hikers from Kos decided to visit Nera Islet for the first time in May 2018.

Nera, or Nera Islet, is part of the Dodecanese, located south of Kalymnos, with an area of 0.456 sq. km. According to the 2011 census, it is uninhabited and, under the “Kallikratis” administrative plan, it belongs to the Municipality of Kalymnos.

It was officially recognized as a settlement in 2011. It can be visited by fishing boats or sailing yachts. We chartered the boat Mikros Kosmos (“Little World”) from Mastichari for a one-day excursion to Nera, and, without it having been arranged, the captain, in order to please us, finally took us to Vlychadia of Kalymnos for a coffee in “civilization.”

The moment we arrived at the small pier, we were impressed by the emerald waters of the tiny welcoming harbor. On Nera stands the Holy Chapel of the Cross, which celebrates its feast on September 14th. A few steps and a small cement path through a small but dense pine forest lead us there, to the island’s only chapel, where we took a group photo before splitting up to explore Nera, as the locals call it (most likely because they mean “the [islet of] Nera”).

I do not know about now, but certainly in the past, on the eve of the chapel’s feast, that is, on September 13th, a vespers service was held and many people came from Kalymnos. Despite the solitude and the general absence of human life, the chapel is neat and freshly painted.

A little further on, standing alone, dominates a huge cross, one of the few sights of the islet, with a staircase that allows one to climb it.

The small islet has been declared a Special Protection Area for the species: Eleonora’s falcon (Falco eleonorae), lesser kestrel (Falco naumanni), peregrine falcon (Falco peregrinus), and Audouin’s gull (Larus audouinii) by the European ecological network NATURA 2000. We encountered, in impressively large numbers, the Audouin’s gulls, which accompanied us with their presence and their “song” throughout our stay on the islet.

The truth is that we felt guilty for disturbing this gull island, and we were especially careful during our encounters with the young gulls and the eggs scattered all over the islet.

When we set out for such an excursion, the philosophy of most participants is to explore an unknown place in every possible way. Naturally, there are also those who are not hikers and do not wish to walk or explore. They are free to follow their own program, relax on a beach, and enjoy their time.

The rest of us set off from the chapel of the Cross, whose bell tower remains visible as we move toward the southern side of the islet, where the landscape is wilder, dominated by steep, tall cliffs.

Distinct formations, natural rocky bridges, caves, and holes captured our (photographic) interest.

Nera has an elevation of 20 meters above sea level. It is not difficult to cross the islet from one end to the other, as long as you can manage walking among brambles and mastic bushes.

Following the suggestion of our friend Andrea, the plant scattered across the islet—though mostly in almost dried-out form—seems to be the Giant Fennel (Ferula communis), also called “narthex” in antiquity. Despite its name, it is not a true fennel species, which belongs to a different genus (Foeniculum). It is an herbaceous perennial, with a thick stem reaching up to 2.5–3 meters in height. It grows in Mediterranean coastal areas, forests, and scrublands. In antiquity, it was known as “narthex.” The plant is poisonous and causes hemorrhagic diseases in cattle. I found it very interesting that, according to Greek mythology, Prometheus stole fire from the gods and carried it to humans inside the hollow stems of the narthex. The plant was also used in ancient Greece for its flexibility, its soft interior, and its strength, so as to stabilize fractures of the limbs. The ancients would split the stem and use it to encase the injured limb.

After exploring the small islet thoroughly, we looked for a beach and discovered three—each better than the last. The first was the tiny cove at the harbor where we docked, and the other two further north, always to the right from the chapel. The best of all was the last one, a little paradise with green, emerald waters and a beautiful sandy shore.

Within a radius of 3 km from Nera are the following: Stavros, Vlychadia Bay, the islet of Aspropnichti, the islet of Agios Andreas, Cape Kefala, and Karina. After a swim and a quick snack, it was time to head back, as our boat was waiting. We never found out the use of the 2–3 ruined buildings on the islet. One stands at the welcoming harbor, and another 1–2 above the chapel. I heard somewhere that there might once have been a tavern there. I do not know if that is true.

The boys of the group resting shortly before boarding, to continue to Vlychadia.

Perhaps many wonder what on earth we are doing on rocky islets, but believe me, a day in paradise must look something like this.

Once again, I apologize for the “waves” in the sky in the photos—so as to upload many photos, I reduce the resolution a lot.