ΠΑΣΧΑΛΙΤΣΑ, Coccinella septempunctata

ΠΑΣΧΑΛΙΤΣΑ, Coccinella septempunctata

Αν και τη λέμε πασχαλίτσα, ή λαμπρίτσα, προφανώς γιατί εμφανίζεται κατά τον Απρίλιο, περίπου την εποχή του Πάσχα, η επιστημονική της ονομασία είναι Coccinella septempunctata, δηλαδή Κοκκινέλη η επτάστικτη, λόγω των επτά μαύρων στιγμάτων στο κατακόκκινο κέλυφός της.

Στα αγγλικά ονομάζεται ladybird (Αγγλία) ή ladybug (ΗΠΑ), και στα Γερμανικά marienkafer (σκαθάρι της Μαρίας). Το πρώτο συνθετικό του ονόματός της σε αυτές τις γλώσσες, λέγεται ότι προκύπτει από την Παναγία, γιατί, σύμφωνα με το θρύλο, όταν κάποτε, κατά το Μεσαίωνα, οι καλλιέργειες σε όλη την Ευρώπη καταστρέφονταν από παράσιτα, οι αγρότες προσευχήθηκαν στην Παναγία. Ευθύς αμέσως εμφανίστηκαν οι πασχαλίτσες, που έσωσαν τις σοδειές…

Δύσκολα θα βρεις άνθρωπο, ακόμη κι ανάμεσα σε αυτούς που τρέμουν τα έντομα, να μη συμπαθεί την όμορφη Coccinella Septempunctata, που εκτός από εξαιρετικά χρήσιμη, είναι και σύμβολο καλής τύχης σε όλον τον Δυτικό κόσμο.
Να και κάποια πράγματα που ίσως να μην ξέρατε:

1. Η πασχαλίτσα δεν είναι ζουζούνι, όπως νομίζουν οι περισσότεροι, είναι σκαθάρι και ανήκει στα κολεόπτερα.
2. Όταν απειλείται, ματώνουν τα «γόνατά» της. Η αιμολέμφος της (που κάνει τις περισσότερες λειτουργίες του αίματος στα έντομα, αλλά στην πασχαλίτσα είναι τοξική και δύσοσμη) εκκρίνει ένα κίτρινο υγρό από τις κλειδώσεις των ποδιών, που μυρίζει άσχημα και λεκιάζει την επιφάνεια πάνω στην οποία κάθεται. Αυτό απωθεί τον εκάστοτε εχθρό, που θεωρεί πως η πασχαλίτσα είναι άρρωστη και δεν την πλησιάζει. 
   
3. Ανήκει στην κατηγορία των εντόμων που «διαφημίζουν» την παρουσία τους με το έντονο χρώμα τους, το οποίο υποδηλώνει στους κυνηγούς τους – πουλιά, ερπετά κι άλλα εντομοφάγα – ότι είναι τοξικά και ακατάλληλα για βρώση. Η κοκκινόμαυρη πασχαλίτσα, πολύ εμφανώς είναι ακατάλληλο γεύμα!
4. Στον κύκλο ζωής της μια πασχαλίτσα μπορεί να καταναλώσει μέχρι και 5.000 αφίδες (παρασιτικά έντομα όπως η φυλλοξήρα και η μελίγκρα), γι’ αυτό και τις συμπαθούν τόσο οι αγρότες και οι κηπουροί. Μια πεινασμένη ενήλικη πασχαλίτσα μπορεί να φάει και 50 τέτοια έντομα την ημέρα!
   
5. Οι προνύμφες της πασχαλίτσας μοιάζουν με μικροσκοπικοί κροκόδειλοι, με επιμηκυμένο κορμό, πόδια που βγαίνουν από το πλάι και ανώμαλο δέρμα. Θέλουν περίπου ένα μήνα για να μεγαλώσουν, ενώ σε αυτό το διάστημα τρώνε εκατοντάδες αφίδες.
6. Σύμφωνα με τους επιστήμονες η πασχαλίτσα μπορεί να γεννήσει και γόνιμα και άγονα αυγά. Ο λόγος είναι ότι τα άγονα αυγά αποτελούν εξαιρετική τροφή για τις προνύμφες. Αυτό σημαίνει ότι η πασχαλίτσα είναι προνοητικό έντομο, που φροντίζει ώστε τα παιδιά της να έχουν πάντα φαγητό, ακόμη κι όταν οι αφίδες είναι σε έλλειψη…
   
7. Η πασχαλίτσα πέφτει σε χειμερία νάρκη, καθώς οι μέρες μικραίνουν και η θερμοκρασία πέφτει. Συνήθως μαζεύονται πολλές μαζί, σε σκοτεινά, προφυλαγμένα σημεία, όπως κάτω από τον φλοιό των κορμών ή από φύλλα. 
8. Η πασχαλίτσα, αν το υπαγορεύσουν οι συνθήκες – όταν δηλαδή κινδυνεύει να πεθάνει από την πείνα - μπορεί να μετατραπεί σε…κανίβαλο και να φάει άλλες πασχαλίτσες.
   

Την επόμενη φορά που μια πασχαλίτσα θα προσγειωθεί στο μπράτσο σας, αφού χαρείτε γιατί σας έφερε τύχη, παρατηρήστε την καλύτερα. Θα τη δείτε, σίγουρα, με άλλο μάτι!

….. το νόημα της Ζωής…
Να πιστεύεις σε πράγματα που δεν μπορούν να εξηγηθούν… πως η πασχαλίτσα είναι καλός οιωνός… (από το ταινιάκι μικρού μήκους «Small pleasures» (Μικρές χαρές) του Κων/νου Πιλάβιου)

Πηγή: 10 λόγοι που οι πασχαλίτσες είναι εντυπωσιακές!
Φωτογραφίες: Sophia Karagianni

Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά:

LADYBIRD (Coccinella septempunctata)

Although we call it paschalitsa or lampritsa in Greek—obviously because it appears around April, close to Easter—its scientific name is Coccinella septempunctata, meaning the seven-spotted ladybird, due to the seven black dots on its bright red shell.

In English it is called ladybird (UK) or ladybug (USA), and in German Marienkäfer (Mary’s beetle). The first part of its name in these languages is said to derive from the Virgin Mary because, according to legend, when crops across Europe were once being destroyed by pests during the Middle Ages, farmers prayed to the Virgin Mary. Immediately, ladybirds appeared and saved the harvest.

It is hard to find anyone—even among those who fear insects—who does not like the beautiful Coccinella septempunctata, which is not only extremely useful but also a symbol of good luck throughout the Western world.

Here are some things you may not know:

1. The ladybird is not just a “bug,” as many think; it is a beetle and belongs to the order Coleoptera.
2. When threatened, it “bleeds” from its knees. Its hemolymph (which performs most of the functions of blood in insects, but in the ladybird is toxic and foul-smelling) secretes a yellow liquid from the joints of its legs. This liquid smells bad and stains surfaces, deterring predators, who assume the insect is diseased and avoid it.
3. It belongs to the group of insects that “advertise” their presence with bright colors, signaling to predators—birds, reptiles, and other insect-eaters—that they are toxic and unsuitable for consumption. The red-and-black ladybird clearly sends this warning!
4. Throughout its life cycle, a single ladybird can consume up to 5,000 aphids (parasitic insects such as plant lice), which is why farmers and gardeners value them so much. A hungry adult ladybird can eat up to 50 aphids in a single day.
5. Ladybird larvae resemble tiny crocodiles, with elongated bodies, side-extending legs, and rough skin. They take about a month to grow and, during that time, consume hundreds of aphids.
6. According to scientists, ladybirds can lay both fertile and infertile eggs. The infertile eggs serve as an excellent food source for the larvae. This means the ladybird is a remarkably resourceful insect, ensuring its offspring always have food—even when aphids are scarce.
7. Ladybirds hibernate as days shorten and temperatures drop. They usually gather in large groups in dark, sheltered places, such as under tree bark or among leaves.
8. If conditions demand it—when facing starvation—a ladybird may even become cannibalistic and eat other ladybirds.

The next time a ladybird lands on your arm, after enjoying the moment because it brought you good luck, take a closer look. You will certainly see it differently!

…the meaning of life…

Believing in things that cannot be explained… that a ladybird is a good sign…

(from the short film Small Pleasures by Konstantinos Pilavios)