ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑ, ΚΕΦΑΛΟΣ
Στο κέντρο της Κεφάλου, στον περιφραγμένο χώρο του Δημοτικού Σχολείου, στο προαύλιο για την ακρίβεια, βρίσκεται η ασυνήθιστα όμορφη (για τα δεδομένα της Κω), πετρόκτιστη εκκλησία της Αγίας Τριάδας.
Πρόκειται για μια ιδιαίτερα περιποιημένη εκκλησία, για την οποία ποτέ δεν είχα ακούσει, ούτε διαβάσει τίποτα, με πολλά αρχαία στοιχεία και διάσπαρτα αρχιτεκτονικά μέλη στην αυλή της και μ' ένα μοναδικό ξυλόγλυπτο τέμπλο από τα ελάχιστα στην Κω.
 |
| από το εσωτερικό του ναού |
Στον Κώδικα Β’, Αρχείου Δουλείας, της Ιεράς Μητρόπολης Κω, ο οποίος αποτελεί την παλαιότερη μαρτυρία για τους Ενοριακούς Ναούς στο νησί της Κω, δεν απαντάται, όπως άλλοι ναοί, ως Ενοριακός μέχρι τις αρχές του ΙΘ’ αιώνα, περίπου το 1800. Τότε, Καθεδρικός Ναός την Κέφαλο ήταν ο επ’ ονόματι του Αγίου Νικολάου του Θαυματουργού τιμώμενος και δεν υπάρχει σήμερα. Αόριστα φέρεται στην Κέφαλο ότι το ναϊδριο αυτό ανεγέρθηκε, κι αν αυτό είναι ακριβές, σε χρόνους προγενέστερους του ΙΘ’ αιώνα, πράγμα απίθανο, από κάποιον Κεφαλιανό Μοναχό, ονομαζόμενο Άνθιμο, με χορηγία και ενέργεια από την Τουρκική Κυβέρνηση και κάποια Αυτοκράτειρα της ποτε Ορθοδόξου Ρωσίας.
 |
| λεπτομέρεια από το τέμπλο με εικόνα της Παναγίας της βρεβοκρατούσας να θηλάζει το Χριστό-παραπέμπει σε Ρώσικη εικόνα |
 |
| το ξυλόγλυπτο τέμπλο |
Προστίθεται ότι ο εν Κεφάλω ιερέας Σεβαστός Μαλλιαρός αφιέρωσε κτήμα του και εντός αυτού τη συνεργασία και αυτού χτίστηκε το ναϊδριο, το οποίο κατά καιρούς ελειτουργείτο ως Ενοριακός Ναός παράλληλα με τον Ενοριακό Ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου, όταν κατά καιρούς η Κέφαλος είχε τρεις εφημέριους. Η πενιχρότης της οικοδομής του Ναού δεν αφήνει να φανεί ότι είναι κτίσμα Αυτοκρατορικής χορηγίας και ενδιαφέροντος. (σημείωση: κάθε άλλο παρά πενιχρότητα παρατήρησα στο ναό, τουναντίον θα έλεγα, άρα πιθανότατα ο ναός ανακαινίστηκε μετά το 1969 που έγραψε ο Εμμ. Καρπάθιος το βιβλίο "Εκκλησία Κω Δωδεκανήσου")
 |
| πάνω από το τέμπλο υπάρχει ο εσταυρωμένος και δεξιά κι αριστρεά υπάρχουν δράκοι |
 |
| λεπτομέρεια του τέμπλου: Δέησις των δούλων του Θεού, Πάντων Χριστιανών ?? |
Ο ναός με το πέρασμα του χρόνου λειτουργούσε ως παρεκκλήσι του ναού των Εισοδίων της Θεοτόκου.
Ο Κώδικας ΡΓ΄(103) περιλαμβάνει την οικονομική κίνηση του ιερού ναού από 15 Μαϊου 1894 ως τις 30 Ιανουαρίου 1937. Κατά τον κώδικα αυτό, επί Αρχιερέως Ιωακείμ Βαξεβανίδου, προεδρεύσαντος Γενικής Συνελεύσεως των κατοίκων της Κεφάλου, στις 29 Ιουλίου 1900, οι οικονομίες του ιερού ναού, κατά τα εν τη νήσω πάση κρατήσαντα εδίδοντο ως δάνεια των μεν και των δε, ενώ ο δάσκαλος του χωριού δεν πληρωνόταν τακτικά. Ορίστηκε τότε ότι οι Επίτροποι του ναού δεν δικαιούνται να δανείζουν τα χρήματα της εκκλησίας. Ο Κώδικας ΡΔ¨(104) περιέχει τη διαχείριση του ναού από 31 Ιανουαρίου 1937 ως τις 30 Ιουνίου 1949. Ο εν αρχείω δουλείας αποκείμενος Κώδικας ΡΕ¨ (105) ανήκει στο ναό Αγία Τριάδα της Κεφάλου, του οποίου και διαλαμβάνει την οικονομική κίνηση από το Φεβρουάριο του 1937 ως τον Οκτώβριο του 1944.
 |
| το μαρμάρινο αρχαίο μέλος που βρίσκεται πάνω από το παράθυρο, λογικά προέρχεται από τέμπλο παλαιοχριστιανικής βασιλικής |
 |
| ο σταυρός που υπάρχει σε μάρμαρο στο πιο ψηλό σημείο του ναού έχει δυσανάγνωστη επιγραφή γύρω από το περίγραμμα |
 |
Στο υπέρθυρο υπάρχει μαρμάρινη πλάκα, στο πάνω μέρος μερικώς κατεστραμμένη, με παράσταση του σταυρού πλαισιωμένου από παγώνια, πιθανότατα από θωράκιο τέμπλου παλαιοχριστιανικής βασιλικής Συνοψίζοντας, στις ιδιαιτερότητες του ναού συμπεριλαμβάνονται τα αρχαία αρχιτεκτονικά μέλη, άγνωστης προέλευσης, οι εικόνες με πιθανή ρωσική καταγωγή, κυρίως η εικόνα της Αγίας Τριάδας και της θηλάζουσας Παναγίας βρεφοκρατούσας (τα πρόσωπα είναι πιο στρογγυλά και τα σώματα πιο γεμάτα). |
 |
| Πατήρ, Υιός και Άγιο Πνεύμα, η Αγία Τριάδα, εικόνα Ρώσικης προέλευσης |
Η Αγία Τράπεζα στηρίζεται σε σπόνδυλο αράγδωτου αρχαίου κίονα. Πίσω από την Αγία Τράπεζα, ο Εσταυρωμένος στηρίζεται σε μυλόπετρα ελαιοτριβείου (η οποία έχει ραβδώσεις και βρίσκεται σε πολύ καλή κατάσταση).
Λέγεται ότι μέσα στο Κάστρο της Κεφάλου υπήρχε ο ναός του Αγίου Νικολάου, ο οποίος κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης κατέρρευσε ή καταστράφηκε από τους Τούρκους. Οι Τούρκοι αρνήθηκαν να επιτρέψουν την επισκευή του ναού και επίσης, αρνήθηκαν να δώσουν άδεια να οικοδομηθεί άλλος ναός στην Κέφαλο. Γι' αυτό, οι Κεφαλιανοί απέστειλαν αντιπροσωπεία στην Πετρούπολη και στην Κωνσταντινούπολη, η οποία πέτυχε την έκδοση Κυβερνητικής άδειας. Τότε χτίστηκε ο και σήμερα σωζόμενος και λειτουργούμενος ναός της Αγίας Τριάδας με το οικοδομικό υλικό του εκλιπόντος Αγίου Νικολάου. Οι Κεφαλιανοί δεν έδωσαν στον νέο ναό το όνομα του εκλιπόντος, του Αγίου Νικολάου, για να μην κωλύεται η πανήγυρις του ναυδρίου Αγίου Νικολάου που βρίσκεται στη νησίδα Καστρί.
 |
| αρχαία αρχιτεκτονικά μέλη στην αυλή της εκκλησίας |
 |
| την ίδια αυλή μοιράζονται το δημοτικό σχολείο κεφάλου με την Αγία Τριάδα. Όταν το σχολείο είναι κλειστό δεν υπάρχει πρόσβαση στην εκκλησία Πληροφορίες: Εμμανουήλ Ι. Καρπάθιου (Μητροπολίτου Μεσημβρίας της επί Ευξείνω)-"Εκκλησία Κω Δωδεκανήσου"-Τόμος Πρώτος, βιβλίον Δεύτερον, Αθήνα 1969, Μάνος Μαστρογιώργης, Σοφία Καραγιάννη
Φωτογραφίες: Sophia Karagianni Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά: It is a particularly well-kept church, about which I had never heard or read anything before, featuring many ancient elements and scattered architectural fragments in its courtyard, as well as a unique carved wooden iconostasis, one of the very few of its kind on Kos. *from the interior of the church In Codex B’ of the Archive of Service of the Holy Metropolis of Kos, which constitutes the oldest testimony concerning parish churches on the island of Kos, it is not mentioned, unlike other churches, as a parish church until the beginning of the 19th century, around 1800. At that time, the cathedral church of Kefalos was the church dedicated to Saint Nicholas the Wonderworker, which no longer exists today. It is vaguely claimed in Kefalos that this small church was erected — if this is indeed accurate — in times earlier than the 19th century, something considered unlikely, by a monk from Kefalos named Anthimos, with sponsorship and initiative from the Turkish Government and a certain Empress of the once Orthodox Russia. detail from the iconostasis with an image of the Virgin Mary nursing Christ the Child — reminiscent of a Russian icon the carved wooden iconostasis It is further stated that the priest of Kefalos, Sevastos Malliaros, donated his land, and within it, through his cooperation as well, the small church was built. From time to time it functioned as a parish church alongside the parish church of the Presentation of the Virgin Mary, during periods when Kefalos had three parish priests. The poverty of the church’s construction does not suggest that it was built through imperial sponsorship and interest. (note: the church appeared anything but poor to me; on the contrary, I would say so, therefore the church was most likely renovated after 1969, when Emm. Karpathios wrote the book Church of Kos, Dodecanese) above the iconostasis there is the Crucified Christ, and to the right and left there are dragons detail of the iconostasis: “Supplication of the servants of God, all Christians” ?? As time passed, the church functioned as a chapel of the church of the Presentation of the Virgin Mary. Codex RG’ (103) includes the financial records of the holy church from May 15, 1894 until January 30, 1937. According to this codex, during the episcopacy of Joachim Vaxevanidis, following a General Assembly of the inhabitants of Kefalos on July 29, 1900, the church’s finances, according to the prevailing custom throughout the island, were being lent out to various people, while the village teacher was not being paid regularly. It was then decided that the church wardens were not permitted to lend the church’s money. Codex RD’ (104) contains the management records of the church from January 31, 1937 until June 30, 1949. Codex RE’ (105), preserved in the Archive of Service, belongs to the church of Holy Trinity of Kefalos and records its financial activity from February 1937 until October 1944. the marble ancient architectural fragment above the window most likely comes from the iconostasis screen of an early Christian basilica the cross carved in marble at the highest point of the church bears an inscription around its outline that is difficult to read Above the entrance there is a marble plaque, partially damaged at the upper section, depicting a cross flanked by peacocks, most likely originating from the marble screen of an early Christian basilica. In summary, among the church’s distinctive characteristics are the ancient architectural members of unknown origin, the icons of possible Russian origin — especially the icon of the Holy Trinity and that of the nursing Virgin Mary holding the Christ Child (the faces are rounder and the bodies fuller). Father, Son and Holy Spirit — the Holy Trinity, icon of Russian origin The Holy Altar rests upon the drum of an unfluted ancient column. Behind the Holy Altar, the Crucified Christ stands upon a millstone from an olive press (which bears grooves and is in very good condition). It is said that inside the Castle of Kefalos there once stood the church of Saint Nicholas, which during the Greek War of Independence collapsed or was destroyed by the Turks. The Turks refused to permit the repair of the church and also refused to grant permission for another church to be built in Kefalos. For this reason, the people of Kefalos sent a delegation to Saint Petersburg and Constantinople, which succeeded in obtaining a governmental permit. At that point, the still surviving and functioning church of the Holy Trinity was built using the construction material from the lost church of Saint Nicholas. The people of Kefalos did not give the new church the name of the former Saint Nicholas, so that the feast celebration of the chapel of Saint Nicholas located on the islet of Kastri would not be affected. ancient architectural fragments in the courtyard of the church The Primary School of Kefalos and the Holy Trinity share the same courtyard. When the school is closed, there is no access to the church. |
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου