ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΣΟΥΚΑΛΑΡΙΑ

ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΣΟΥΚΑΛΑΡΙΑ

Η εκκλησία της Παναγίας Τσουκαλαριά είναι αφιερωμένη στη Ζωοδόχο Πηγή (γιορτάζει την Παρασκευή της Διακαινήσίμου, πρώτη Παρασκευή μετά το Πάσχα) και ανήκει στην Ενορία του Αγίου Αθανασίου Πλατανίου. Βρίσκεται στο τέρμα του δρόμου του Αμπάβρη, "στην προς Βουρρίνα-Υδραγωγείο οδόν" (κατά Ζαρράφτη).

Η εκκλησία είναι "χωμένη" κυριολεκτικά μέσα σε δάσος, σε περιοχή με άφθονα νερά. Η Δασική Υπηρεσία έχει χτίσει πέτρινες βρύσες που δένουν αρμονικά με το περιβάλλον. Η εκκλησία, αν και βρίσκεται πάρα πολύ κοντά στην πόλη, δίνει την αίσθηση της απόλυτης εξοχής γι' αυτό και αποτελεί πόλο έλξης για όλα τα μυστήρια. (Κι εγώ στην "Τσουκαλαριά" βάφτισα τον μικρό μου γιο)

Πόλο έλξης, όμως, αποτελεί και για τους εκδρομείς, καθώς οι εγκαταστάσεις που υπάρχουν στον αύλειο χώρο της εκκλησίας εξυπηρετούν για οικογενειακές μαζώξεις και ψησίματα, πικνίκ και βόλτα στο δάσος.

ασβεστοκάμινο?

Το όνομα "Παναγία Τσουκαλαριά" αναφέρεται στον Κώδικα Κ' Αρχείου Δουλείας, μαζί με τη σημείωση ότι βρίσκεται στο βουνό, στα κτήματα Α.Κ. Σταματιάδη. Για την τοποθεσία, ο Κώος Επιμελητής Αρχαιοτήτων Κω κατά τους χρόνους της Τουρκοκρατίας, Ιάκωβος Ζαρράφτης, γράφει:  "Άνωθεν των υψωμάτων της Αμπαύρης, ανέρχονται ταπειναί κλιτύες επικλινείς προς Ανατολάς εισχωρούσαι εις κοίλωμά τι όπου υπάρχει "μονύδριον" η Παναγία "Τσουκκαλαριών"".

πρόναος

τοιχογραφία

Μπαίνοντας στην εκκλησία υπάρχει ένας πρόναος και στη συνέχεια το μικρό εκκλησάκι της Ζωοδόχου Πηγής με κάποιες λίγες εναπομείνασες τοιχογραφίες.

Στην περιοχή αυτή υπήρχαν άλλοτε, αγγειοπλαστεία πήλινων ειδών, μάλιστα τσουκαλιών, εξ' ού και η επωνυμία.

Έξω από την εκκλησία υπάρχει επιγραφή που αναγράφει: Παναγία η Ζωοδόχος Πηγή, Οικογένεια Κ. Κεφάλα, 7 Απριλίου 1920. Σύμφωνα, όμως, με τον Μητροπολίτη Καρπάθιο η επισκευή του Εξωκκλησίου έγινε το 1929 και δαπανήθηκαν 2.100 λιρέττες.

και παλαιότερα όταν το εκκλησάκι ήταν γαλάζιο

Πηγή: "Εκκλησία Κω Δωδεκανήσου"-Τόμος Πρώτος, βιβλίον Δεύτερον, Αθήνα 1969-Εμμανουήλ Ι. Καρπάθιου (Μητροπολίτου Μεσημβρίας της επί Ευξείνω) 
Ιακώβου Ζαρράφτη, Κώια, Α', σελ.49
κείμενο,φωτογραφίες: Sophia Karagianni

Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά:

PANAGIA TSOUKALARIA

The church of Panagia Tsoukalaria is dedicated to the Life-Giving Spring (Zoodochos Pigi) and belongs to the Parish of Saint Athanasios of Platani. It is located at the end of the Ambavris road, “on the road towards Vourrina–Hydragogeion” (according to Zarraphtis).

The church is literally “hidden” within a forest, in an area rich in water. The Forestry Service has built stone fountains that blend harmoniously with the natural surroundings. Although the church lies very close to the town, it gives the feeling of complete countryside seclusion; for this reason, it is a popular venue for religious ceremonies. (I, too, had my young son baptized at “Tsoukalaria”.)

It is also a popular destination for visitors, as the facilities in the churchyard are suitable for family gatherings, barbecues, picnics, and walks in the forest.

The name “Panagia Tsoukalaria” is mentioned in Codex K of the Archive of Duleia, along with the note that it is located on the mountain, on the estates of A.K. Stamatidis. Regarding the location, the Koan curator of antiquities during the Ottoman period, Iakovos Zarraphtis, writes:
“Above the heights of Ambavris rise gentle slopes inclining eastwards, entering a hollow where there is a small monastery, Panagia ‘Tsoukkalarion’.”

Entering the church, there is a narthex, followed by the small chapel of the Life-Giving Spring, where a few surviving wall paintings can still be seen.

In this area, there were once pottery workshops producing clay vessels—especially pots (tsoukalia)—from which the church takes its name.

Outside the church, there is an inscription that reads:
“Panagia, the Life-Giving Spring, Family of K. Kefalas, April 7, 1920.”
However, according to the Metropolitan of Karpathos, the renovation of the chapel took place in 1929, at a cost of 2,100 lire.

And in earlier times, the little church used to be painted blue.