ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΛΥΪΖΟΣ ΣΤΙΣ ΑΓΓΑΡΕΙΕΣ, ΜΑΣΤΙΧΑΡΙ

ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΛΥΪΖΟΣ ΣΤΙΣ ΑΓΓΑΡΕΙΕΣ, ΜΑΣΤΙΧΑΡΙ

Το εξωκκλήσι το Αγίου Γεωργίου βρίσκεται λίγο πριν φτάσουμε στο Μαστιχάρι, στα δεξιά του δρόμου, σε χαμηλότερο επίπεδο από το δρόμο.

Είναι γνωστό με την ονομασία Λιΐζος, ή Αγγαρειές ή Άη Γιώργης του Κάμπου.

Ανεγέρθη στα μέσα του 19ου αι. πάνω σε θεμέλια παλαιότερου ναού από τον Κωνσταντίνο Φαβάτση.

Η φερόμενη παράδοση καθιστά τον χρόνο οικοδόμησης του παλαιότερου ναού άξιο ιδιαίτερων ιστορικών ερευνών.

Η περιοχή στην οποία βρίσκεται το ξωκκλήσι ονομάζεται Αγγαρειές. Η ονομασία αυτή οφείλεται, σύμφωνα με προφορικές μαρτυρίες, στο γεγονός ότι την εποχή που χτιζόταν το "Κάστρο της Αντιμάχειας", αγγάρευαν τους κατοίκους της περιοχής σε φορτική εργασία. Το τοπωνύμιο έμεινε για να θυμίζει την αγγαρεία στην οποία υποβάλλονταν οι κάτοικοι της περιοχής.

Το υπάρχον εκκλησάκι ανοικοδομήθηκε το 1830 με δαπάνη του Κωνσταντίνου Φαβάτση. Το ξωκκλήσι κάθε χειμώνα πνιγόταν στο νερό καθώς βρίσκεται περίπου ένα μέτρο κάτω από την επιφάνεια του δρόμου.

Κατά το 1961, ο εξ Αντιμάχειας δάσκαλός Ιωάννης Θωμά Σχουλλής, είχε την έμπνευση να προτείνει και να προτρέψει διάφορους γεωργούς της Αντιμάχειας- ντοματοπαραγωγούς- να ζητήσουν από τους πολτοβιομήχανους καφάσια, για να αφιερώσουν κάποιες ποσότητες ντομάτας στην επισκευή του εξωκκλησίου. Κι ενώ στους χωρικούς, λόγω της πληθώρας της παραγωγής, δύσκολα δίνονταν καφάσια, πείστηκαν οι επιχειρηματίες και έδωσαν μερικά καφάσια ντομάτας κι έτσι συνέλεξαν το ποσό των 2000 δρχ. Αυτό το μικρό κεφάλαιο, στο οποίο προστέθηκε ο ζήλος του Εφημερίου Μαστιχαρίου Εμμανουήλ Ναίσκε, συνετέλεσε ώστε το εκκλησάκι να επανέλθει στη Θεία λατρεία. Επιδιορθώθηκε τότε και το έδαφος του Εξωκκλησίου.

Η ονομασία "Λυΐζος" αναφέρεται με πολλές διαφορετικές γραφές στα ονοματικά και τοπωνυμικά της Κω. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ως "Λυΐζος", "Λεΐζος", "Ληίζος" και πιθανότατα προέρχεται είτε από το όνομα Λοΐζος, είτε από εξέλιξη του βενετ, βαφτιστικού και κατόπιν επωνύμου Λοΐζος-->Αλοΐζος-->Αλεβίζος--> (Α)λε(β)ίζος, ή από το επώνυμο Λυγίζος.

Στον εξωτερικό χώρο του εξωκκλησιού υπάρχουν διάσπαρτα αρχαία αρχιτεκτονικά μέλη.

Επίσης, αρχαία αρχιτεκτονικά μέλη βρίσκονται εντοιχισμένα στην πρόσοψη του εκκλησιδίου δεξιά της εισόδου.

Στο εσωτερικό του ξωκκλησιού υπάρχει μία ενεπίγραφη πλάκα, με την επιγραφή ΑΦΡΟΔΙΣΙΑ ΙΣΤΡΙΑΝΑ? .

Επίσης, εντοιχισμένα βρίσκονται διάφορα μαρμάρινα διακοσμητικά στοιχεία με περίτεχνα σχέδια και σταυρούς.

Πηγή: "Εκκλησία Κω Δωδεκανήσου"-Τόμος Πρώτος, βιβλίον Δεύτερον, Αθήνα 1969-Εμμανουήλ Ι. Καρπάθιου (Μητροπολίτου Μεσημβρίας της επί Ευξείνω)
Άλλες σχετικές αναρτήσεις για εκκλησίες του Αγίου Γεωργίου στην Κω:
1. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΡΥΔΙΑΣ
2. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΜΑΚΡΥΣ Ή Ο ΜΑΚΡΗΣ
3. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΟΥ ΜΠΕΗ
4. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΘΗΡΙΑΥΛΗΣ, Ή ΘΕΡΙΑΥΛΗΣ, Ή ΘΕΡΙΩΤΗΣ ΣΤΗ ΖΙΑ
5. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΧΩΣΤΟΣ, ΚΑΜΑΡΕΣ, ΣΚΟΤΕΙΝΗ, ΚΕΦΑΛΟΣ
6. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΣΙΓΟΚΡΕΒΑΤΑΣ
Φωτογραφίες: Sophia Karagianni 

Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά:

SAINT GEORGE “LYÏZOS” AT ANGAREIES, MASTICHARI

The small chapel of Saint George stands just before reaching Mastichari, on the right side of the road and at a slightly lower level than the roadway.

It is known by several names: Lyïzos, Angareies, or Saint George of the Plain.

The chapel was built in the mid-19th century on the foundations of an older church by Konstantinos Favatsis.

The tradition associated with the earlier church makes the time of its construction worthy of further historical research. The area where the chapel stands is called Angareies. According to oral testimonies, this name comes from the period when the Castle of Antimachia was being built. At that time, local residents were forced to perform compulsory labor to transport materials. The place name remained as a reminder of this “angareia” (forced service) imposed on the inhabitants.

The existing chapel was rebuilt in 1830 at the expense of Konstantinos Favatsis. Every winter the small church used to be flooded, since it lies about one meter below the level of the road.

In 1961, a teacher from Antimachia, Ioannis Thoma Schoullis, had the idea of encouraging local farmers—especially tomato producers—to ask tomato-processing industrialists for crates, so that part of their tomato production could be dedicated to the repair of the chapel.

Although crates were not easily given to villagers due to the abundance of the harvest, the entrepreneurs were eventually persuaded and donated several crates of tomatoes. In this way the sum of 2,000 drachmas was collected. This small amount, combined with the zeal of the parish priest of Mastichari, Emmanuel Naiske, helped restore the chapel so that divine services could once again be held there. At that time, the ground around the chapel was also repaired.

The name “Lyïzos” appears with many different spellings in the personal and place names of Kos, such as Lyïzos, Leïzos, and Lēïzos. It likely derives either from the name Loïzos, or from the evolution of the Venetian baptismal name and later surname Loïzos → Aloïzos → Alevizos → (A)le(v)izos, or possibly from the surname Lygizos.

In the outdoor area of the chapel there are scattered ancient architectural fragments.

Additional ancient architectural elements are also built into the façade of the chapel, to the right of the entrance.

Inside the chapel there is an inscribed stone slab bearing the inscription:

“ΑΦΡΟΔΙΣΙΑ ΙΣΤΡΙΑΝΑ?”

Various marble decorative elements, carved with elaborate patterns and crosses, are also embedded in the walls of the chapel.