Άγιος Γεώργιος του Σχολείου στην Αντιμάχεια

Ναΐσκος Αγίου Γεωργίου (του Σχολείου), Αντιμάχεια 

Ο ναΐσκος χτίστηκε με δαπάνη του Δαυΐδ Πελεκάνου το 1880. Δεν είναι γνωστοί οι λόγοι για τους οποίους, μόλις η οικοδομή έφτασε σε ύψος περίπου ενός μέτρου, οι Τούρκοι απαγόρευσαν τη συνέχιση των εργασιών. Πιθανότατα αυτό συνέβη επειδή δεν υπήρχε κυβερνητική άδεια.

Μετά από περίπου ενενήντα χρόνια από τη θεμελίωση, δηλαδή το 1920, ο αρχιμανδρίτης Κωνσταντίνος Κλωνάρης από την Αντιμάχεια, που είχε υπηρετήσει για χρόνια στην Κωνσταντινούπολη, κατάφερε να ολοκληρώσει την οικοδομή. Τα έξοδα καλύφθηκαν από τη γυναικεία αδελφότητα «Ευπρέπεια», που είχε ιδρύσει ο ίδιος στην Αντιμάχεια. Το 1923 το ναΐδριο είχε πλέον ολοκληρωθεί.

Το προσωνύμιο «του Σχολείου» οφείλεται στο γεγονός ότι αργότερα χτίστηκε δίπλα του το Δημοτικό Σχολείο Αντιμάχειας, το οποίο υπάρχει μέχρι σήμερα.

Οι σεισμοί του 1926 και του 1933 προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στο ναΐδριο. Τον Οκτώβριο του 1943, οι Γερμανοί, κατά την εισβολή τους, κατέστρεψαν το τέμπλο του ναού.

Το 1953, η Διονυσία Γεωργίου Ματσάγκου, αφού είδε σε όραμα τον Άγιο Γεώργιο να την προτρέπει να συμβάλει στην αποκατάσταση του ναού, κινητοποιήθηκε μαζί με την αδελφή της Μελπομένη, σύζυγο του Κωνσταντίνου Παρδάκη. Με τη βοήθεια και άλλων γυναικών της γειτονιάς, καθώς και της δασκάλας Σεβαστιανής Κυπραίου, και με τη συμμετοχή της Φυλινιώς, συζύγου του Γεωργίου Παππούλη, συγκέντρωσαν το ποσό των 14.000 δραχμών (παλαιών, δηλαδή 1.400 νέων δραχμών, γράφει ο Καρπάθιος το 1969).

Με αυτά τα χρήματα ολοκληρώθηκαν οι εργασίες επισκευής γύρω στο 1955, με συνεχή φροντίδα του αρχιερατικού επιτρόπου Αντιμάχειας, του Οικονόμου Ιωάννη Άμαλλου.

Αφού ο ναός έγινε ξανά κατάλληλος για λατρεία, κατασκευάστηκε και νέο τέμπλο με δαπάνη της Αλεξάνδρας, συζύγου του Κοσμά Θέμελη, που καταγόταν από την Αντιμάχεια αλλά ζούσε στην Αθήνα. Έτσι, το παρεκκλήσι ολοκληρώθηκε πλήρως.

Η εικόνα του Αγίου Γεωργίου είναι πολύ ιδιαίτερη

• Θέμα: κύκλος ζωής & μαρτυρίου Αγίου Γεωργίου, τρεις διαφορετικές εικόνες σε μία: α) ο Άγιος Γεώργιος σκοτώνει τον δράκο, β) στη δεύτερη εικόνα ο Άγιος Γεώργιος "τίθεται εις τον τροχόν" (ένα από τα βασανιστήρια στα οποία τέθηκε ο Άι-Γιώργης) και γ) ο ενταφιασμός του Αγίου με μορφές γύρω από το σώμα
• Χρονολογία: Αύγουστος 1883
• Αγιογράφος/Ζωγράφος: πιθανότατα Τοπράζης- Τουπράζης -δυσανάγνωστη υπογραφή- (άγνωστος τοπικός αγιογράφος?)
• Προέλευση: Δωδεκάνησα / Μικρά Ασία??

Πηγή: "Εκκλησία Κω Δωδεκανήσου"-Τόμος Πρώτος, βιβλίον Δεύτερον, Αθήνα 1969 - Εμμανουήλ Ι. Καρπάθιου
Φωτογραφίες: Sophia Karagianni

Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά:

Antimachia – Chapel of Saint George (“of the School”)

The chapel was built at the expense of David Pelekanos in 1880. The reasons why, as soon as the structure reached a height of about one meter, the Turks prohibited the continuation of the works are unknown. It is likely that this occurred due to the absence of an official government permit.

Approximately ninety years after its foundation, in 1920, Archimandrite Konstantinos Klonaris from Antimachia, who had served for many years in Constantinople, managed to complete the construction. The expenses were covered by the women’s brotherhood “Eprepeia” (“Decorum”), which he himself had founded in Antimachia. By 1923, the chapel had been completed.

The nickname “of the School” is due to the fact that the Primary School of Antimachia was later built next to it, and it still exists today.

The earthquakes of 1926 and 1933 caused significant damage to the chapel. In October 1943, during their invasion, the Germans destroyed the iconostasis of the church.

In 1953, Dionysia Georgiou Matsangou, after seeing a vision of Saint George urging her to contribute to the restoration of the chapel, took action together with her sister Melpomeni, wife of Konstantinos Pardakis. With the help of other women of the neighborhood, as well as the teacher Sevastiani Kypriaiou, and with the participation of Fylinio, wife of Georgios Pappoulis, they collected the sum of 14,000 drachmas (old currency, that is 1,400 new drachmas, as noted by Karpathios in 1969).

With these funds, the repair works were completed around 1955, under the constant supervision of the ecclesiastical commissioner of Antimachia, Oikonomos Ioannis Amallos.

Once the chapel was restored and made suitable again for worship, a new iconostasis was constructed at the expense of Alexandra, wife of Kosmas Themelis, who originated from Antimachia but lived in Athens. In this way, the chapel was fully restored.

The icon of Saint George is particularly distinctive.

Subject: A narrative cycle of the life and martyrdom of Saint George, combining three scenes in one:
(a) Saint George slaying the dragon,
(b) Saint George being “placed upon the wheel” (one of the tortures he endured), and
(c) the burial of the Saint, with figures gathered around his body.

Date: August 1883
Iconographer/Painter: Probably Toprazis / Touprasis (illegible signature) — an unknown local icon painter.
Origin: Dodecanese / Asia Minor (?)