ΕΠΙΤΥΜΒΙΑ ΣΤΗΛΗ ΤΟΥ 1821 ΣΤΗΝ ΚΩ
Η Επιτύμβια στήλη με χρονολογία 1821, ανήκε στον Μανωλάκη Τσακνόγλου, όπως αναγράφεται, και βρίσκεται στον κοιμητηριακό ναό του Αγίου Ιωάννη 7 Βήματα (Παλαιό Νεκροταφείο), είναι δε, ίσως, η μόνη που έχει διασωθεί μέχρι σήμερα στην Κω.
Στο εξαιρετικό Άρθρο για την κατάσταση που επικρατούσε το 1821 στην Κω, στο blog του Γεωδίφη
Η Κως λίγο πριν από την επανάσταση του 1821, αναφέρονται τα ακόλουθα.
Κάθε προσπάθεια για την πολυπόθητη ελευθερία στην Κω [και την Ρόδο], τα μη προνομιούχα νησιά της Δωδεκανήσου, πνιγόταν στο αίμα από τους Οθωμανούς και είχε μεγάλο τίμημα στον τοπικό χριστιανικό πληθυσμό.
Κατά την κήρυξη της Επανάστασης του 1821 το νησί της Κω είναι πολύ πληγωμένο.
Η Κως έχει περάσει ανεπιτυχώς το Πρώτο Θανατικό, ένα φονικό λοιμό πανούκλας, από το 1811 έως το 1814 που άφησε πίσω του τουλάχιστον 3000 νεκρούς ,από τους οποίους οι 2000 ήταν Οθωμανοί -οι οποίοι θάφτηκαν στο νεκροταφείο των Επτά Εφέντηδων.
Ακριβώς μπροστά από την επιτύμβια στήλη του Μανωλάκη Τσακνόγλου, υπάρχει και ο τάφος της Μαρίας Τσακνόγλου (Ενθάδε κείται Μαρία Κ. Τσακνόγλου-Εγεννήθη τη 20 Ιανουαρίου 1855, Απεβίωσε τη 29 Ιανουαρίου 1942), πιθανολογώ εγγονή του Μανωλάκη Τσακνόγλου και κόρη του Κωνσταντίνου Τσακνόγλου.
ΕΝΘΑΔΕ ΓΑΙΑ ΚΑΛΥΠΤΕΙ ΜΑΝΩΛΑΚΗΝ
ΤΣΑΚΝΟΓΛΟΥΝ ΕΝΟ ΑΙΦΝΗΣ ΛΗΞΑΝ
ΕΜΠΟΡΙΗΣ ΜΕΛΕΔΩΝΕΣ ΑΝΔΡΟΣ ΒΙΟΤΟΣ...
...ΚΤΗΜΟΣΥΝΗΣ ΜΕΛΕΔΩΝΕΣ…
ΕΜΠΟΡΙΗΣ ΜΕΛΕΔΩΝΕΣ ΑΝΔΡΟΣ ΒΙΟΤΟΣ...
...ΚΤΗΜΟΣΥΝΗΣ ΜΕΛΕΔΩΝΕΣ…
...ΗΝ ΖΟΟΥΣΙΝ ΟΛΒΙΟΙ ΟΙΚΟ...
...ΕΥΧΑΡΙΣΤΩΝ ΜΑΛΑ…
...ΤΡΗ ΠΕΝΘΟΣ ΕΥΡ…
…ΟΤΑΙΣ..
...ΕΥΧΑΡΙΣΤΩΝ ΜΑΛΑ…
...ΤΡΗ ΠΕΝΘΟΣ ΕΥΡ…
…ΟΤΑΙΣ..
1821
Ο περιηγητής William Turner το 1820, μας λέει ότι κατακλυσμιαίες βροχές του 1812 και ο σεισμός που ακολούθησε χειροτέρεψε ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Η Χώρα ο οικισμός γκέτο όπου ζούσαν οι χριστιανοί Κώοι μέσα σε αυτές τις άθλιες συνθήκες είχε ως αποτέλεσμα να εγκαταλειφθεί και να ερειπώσει.
Οι φυσικές αρνητικές διεργασίες ήταν ολέθριες για τους Κώους και συχνά μη αντιμετωπίσιμες. Αρκετοί χριστιανοί για να επιβιώσουν αναγκάστηκαν να αναζητήσουν την απομόνωση για να σωθούν, στην εξοχή της πόλης- μακριά από τον μεγάλο βάλτο που περιέβαλλε τον οικισμό τους και συχνά όξυνε τις καταστάσεις σε θέματα επιδημιών.
Οι Οθωμανοί όμως τους εξανάγκασαν να γυρίσουν στο γκέτο για να τους ελέγχουν καλύτερα, φοβούμενοι πάντα την εξέγερση τους.
Μόλις 5 χρόνια πριν από την Επανάσταση, στις 17 Μαρτίου του 1816, εξαιτίας απροσεξίας Οθωμανού στρατιώτη ανατινάχτηκε η πυριτιδαποθήκη του Κάστρου. Από την έκρηξη εκείνη σκοτώθηκαν πάνω από 28 συμπατριώτες μας. Σκάγια από την έκρηξη μπορεί κανείς ακόμη να διακρίνει σήμερα σε αρχαίες επιγραφές στην είσοδο του Κάστρου.
Παρ΄ όλα αυτά αρκετοί Κώοι ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα των Φιλικών όπως ο Πυλιώτης Σκενδέρης [Αλέξανδρος Χατζηγεώργης], ο Αντιμαχείτης Ζουλούφης, ο Ασφενδιανός Σοφιανός και πολλοί άλλοι άγνωστοι σε εμάς μέχρι σήμερα.
Υψώθηκε σημαία ελληνική στην Κέφαλο της δυτικής Κω ενώ έγιναν πολλές και διάφορες προσπάθειες να ξεσηκωθούν και να επαναστατήσουν οι Κώοι.
Όμως, όλες οι τοπικές αντιδράσεις κατέληγαν σε αιματηρά επεισόδια με αποκορύφωση τη Μεγάλη Σφαγή της 11ης Ιουλίου 1821, όταν σχεδόν 100 Κώοι κρεμάστηκαν από τον πλάτανο του Ιπποκράτη, για παραδειγματισμό και συμμόρφωση από τους Οθωμανούς που έπαιρναν εντολές απευθείας από τη Μεγάλη Πύλη της Κων/πολης. Η Ακτή του Γιαλού δίπλα στο μεσαιωνικό κάστρο, σήμερα αφιερωμένη στον θρυλικό Ανδρέα Μιαούλη, μετονομάστηκε ακτή Μιαούλη, επειδή ακριβώς απέναντι στα μικρασιατικά παράλια έγινε η ξακουστή Ναυμαχία της Κω, το 1824 - εκεί όπου γράφηκε μία από τις πιο λαμπερές σελίδες της Ελληνικής Επανάστασης.
Πηγή: Η Κως λίγο πριν από την επανάσταση του 1821, Γεωδίφης
Φωτογραφίες: Sophia Karagianni
Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στ' αγγλικά:
The funerary stele dated 1821 belonged to Manolakis Tsaknóglou, as indicated by its inscription. It is located in the cemetery church of Church of Saint John “Seven Steps” (Old Cemetery) and is possibly the only surviving example of its kind on the island of Kos.
According to an insightful article on the situation in Kos in 1821, published on the blog of “Geodifis,” every attempt to achieve the long-desired freedom in Kos (and Rhodes), the non-privileged islands of the Dodecanese, was violently suppressed by the Ottomans, with a heavy toll on the local Christian population.
At the outbreak of the Greek War of Independence, Kos was already severely affected. The island had recently endured the First Plague (1811–1814), which left at least 3,000 dead, including around 2,000 Ottomans, who were buried in the cemetery of the Seven Efendis.
Directly in front of the stele lies the grave of Maria Tsaknóglou (born January 20, 1855 – died January 29, 1942), likely the granddaughter of Manolakis Tsaknóglou and daughter of Konstantinos Tsaknóglou.
Inscription (fragmentary):
“Here the earth covers Manolakis
Tsaknóglou, whose life ended suddenly
amid the cares of commerce…
…cares of property…
…while his household lived in prosperity…
…grateful…
…mourning…
1821”
The traveller William Turner noted in 1820 that torrential rains in 1812 and the earthquake that followed further worsened conditions on the island. The “Chora,” the ghetto-like settlement where the Christian inhabitants lived under harsh conditions, was gradually abandoned and fell into ruin.
Natural adversities proved devastating for the local population and were often impossible to manage. Many Christians, in an effort to survive, sought refuge in the countryside, away from the large marsh surrounding their settlement, which frequently intensified disease outbreaks. However, the Ottomans forced them to return in order to maintain control, fearing potential uprisings.
Just five years before the Revolution, on March 17, 1816, due to the negligence of an Ottoman soldier, the gunpowder magazine of the castle exploded, killing more than 28 locals. Fragments from the blast can still be seen today on ancient inscriptions at the castle entrance.
Despite these conditions, several inhabitants of Kos responded to the call of the Filiki Eteria, including individuals from Pyli, Antimachia, and Asfendiou, as well as many others whose names remain unknown.
A Greek flag was raised in Kefalos, in western Kos, and numerous efforts were made to spark an uprising. However, all local reactions ended in bloodshed, culminating in the Great Massacre of July 11, 1821, when nearly 100 inhabitants of Kos were hanged from the Plane Tree of Hippocrates as a warning and means of suppression by the Ottomans, acting under orders from the Sublime Porte in Constantinople.
The coastal road next to the medieval castle, now known as Akti Miaouli, was named after Andreas Miaoulis, in reference to the naval battle of 1824 that took place opposite the Asia Minor coast—an event considered one of the most significant moments of the Greek War of Independence.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου