Κάπου εκεί κοντά στη Βουρίννα, κρυμμένος ανάμεσα στα βούρλα, υπάρχει ένας λάκκος, που δύσκολα τον βρίσκεις αν δεν σε πάει κάποιος, που μοιάζει με βούρκο. 
Όταν πλησιάσεις πολύ κοντά θα διαπιστώσεις ότι σε αυτόν, τον φαινομενικά στάσιμο βούρκο, αναδύεται νερό που κοχλάζει. Όταν δε, βάλαμε ένα ξύλο μέσα στον βούρκο, βυθίστηκε για πάνω από ένα μέτρο. Μη έχοντας μακρύτερο ξύλο, δεν γνωρίζουμε το ακριβές βάθος της τρύπας. Όταν τραβήξαμε το ξύλο, βγήκε μαζί μια πηχτή λάσπη, η οποία, κατά τον Ιπποκράτη, χρησιμοποιόταν για τη θεραπεία δερματικών παθήσεων. Ακολουθεί η ετυμολογία της λέξης Βόρκα, σύμφωνα με τον Μιχάλη Σκανδαλίδη.
βόρκο= "ακάθαρτο νερό, λάσπη"< μεσν. βούρκος
Επίσης: βόρκα = "η ακαθαρσία του νερού", βόρκος= "ο βούρκος, το θολό νερό".
βορκιασμένα νερά = βρώμικα, ακάθαρτα, στάσιμα νερά.
Ο Ιάκωβος Ζαράφτης έχει την περιγραφή : "εν τινί λάκκω αναβρύουσιν ύδατα ψυχρά θειούχα, α συμμιγνύμενα μετά μελανώδους τιτάνεως θείου παρέχουσιν όψιν βορβορώδη, και ονομάζονται βόρκα, εις τα οποία ευρίσκουσι θεραπείαν οι πάσχοντες από νοσήματα δερματικά." Σε μετάφραση στα νέα ελληνικά: «Σε έναν λάκκο αναβλύζουν ψυχρά θειούχα νερά, τα οποία, όταν αναμειγνύονται με σκούρα θειούχα λάσπη, αποκτούν λασπώδη όψη και ονομάζονται “βόρκα”. Σε αυτά βρίσκουν θεραπεία όσοι πάσχουν από δερματικές παθήσεις.»
Στο σύντομο βιντεάκι που ακολουθεί φαίνεται καθαρά το νερό που κοχλάζει
Μιλώντας για αξιοποίηση όλων των ιαματικών πηγών της Κω (Θερμά, Κοκκινόνερο, Βόρκα), σύμφωνα με τον αείμνηστο Βασίλη Χατζηβασιλείου, η άντληση και χρήση του λασπώδους μεταλλικού νερού των Βολκάνων (Βόρκα), που βρίσκεται πολύ κοντά στην πηγή του Κοκκινόνερου και ενδείκνυται για τη θεραπεία χρόνιων δερματοπαθειών και άλλων παθήσεων, μπορεί να τύχει σύγχρονης και κατάλληλης εκμετάλλευσης, γνωστής ως πηλοθεραπεία.
Με δεδομένη την ποιότητα της λάσπης, και την ευεργετική της ιδιότητα που προκύπτει από τα θειούχα στοιχεία, δεν θα απέκλεια -προσωπική άποψη- η λέξη Βόρκα να προκύπτει και από το "Βόλκα" (Ηφαίστειο=Volcano). Η ετυμολογία της λέξης, όπως και σε πολλές άλλες περιοχές/βρύσες/πηγές της Κω (Βόρκα, Βορκανίδια, Βολκάνοι, Βολκάνια) συνδέεται με ηφαιστειογενή προέλευση, από τη λέξη volcano (=ηφαίστειο) και πιθανά αφορά νερό με θειούχες ιδιότητες.
Άλλωστε, ο Ζάρακας τα Βόρκα τα συμπεριλαμβάνει στις Βρύσες-Πηγάδια και να αναφέρει πως είναι μικρή βρύση με ηφαιστειογενή προέλευση, σε ημιορεινή τοποθεσία Ανατολικά του Κρυόνερου και πως λέγεται ότι το νερό της θεραπεύει το έκζεμα.
Σε πολλά σημεία γύρω από τα Βόρκα υπάρχουν λάκκοι με θειούχα νερά, δίπλα εκεί βρίσκεται και το Ασπρονέρι, για το οποίο θα ακολουθήσει ξεχωριστή ανάρτηση.
Πηγή: Τοπωνύμια της Νήσου Κω, Νικολάου Ζάρακα
Τοπωνυμικά και Ονοματικά της Νήσου Κω- Μιχάλη Ευστ. Σκανδαλίδη
Λεξικό των Κωακών Ιδιωμάτων- Μιχάλη Ευστ. Σκανδαλίδη (έκδοση Ο.Π.Α.Δ. Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δωδ/σου και των Δήμων Κω, Δικαίου & Ηρακλειδών-Αθήνα 2006)
Φωτογραφίες: Sophia Karagianni
Ακολουθούν μερικές φωτογραφίες άλλων από τις μέχρι τώρα λασποθεραπείες/ πηλοθεραπείες μας! Υπ' όψιν, πως λίγοι ήταν οι τολμηροί, οι περισσότεροι δε ρίσκαραν να βάλουν στο πρόσωπό τους τη λάσπη. Το αποτέλεσμα ήταν μάλλον ικανοποιητικό και το δέρμα βελούδινο όταν πια ξεπλυθήκαμε.
Σχετικές αναρτήσεις με Ιαματικές Πηγές:
ΚΟΚΚΙΝΟΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΚΩ, ΔΗΛΑΔΗ ΚΩΚΚΙΝΟΝΕΡΟΑκολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά:
At Vórka for Mud Therapy
Somewhere near Vourína, hidden among the reeds, there is a pit that is difficult to locate unless someone guides you there. It looks like a muddy swamp.
When you get very close, you realize that from this seemingly stagnant mud, water is actually bubbling up. When we inserted a stick into the mud, it sank more than one meter deep. Since we did not have a longer stick, we do not know the exact depth of the hole. When we pulled the stick out, it came up covered in thick mud which, according to Hippocrates, was used to treat skin diseases. Below is the etymology of the word Vórka, according to Michalis Skandalidis.
vórko = “unclean water, mud” < Medieval Greek voúrkos
Also: vórka = “the impurity of water”, vórkos = “mud, murky water”
vorkiásmena nerá = dirty, impure, stagnant waters.
Iakovos Zarráftis gives the following description:
“In a certain pit, cold sulfurous waters spring forth, which, when mixed with dark sulfurous clay, acquire a muddy appearance and are called vórka. In these, those suffering from skin diseases find treatment.”
Translated into modern Greek:
“In a pit, cold sulfurous waters emerge, which, when mixed with dark sulfurous mud, take on a muddy appearance and are called ‘vórka’. Those who suffer from skin conditions find healing there.”
In the short video that follows, the bubbling water can clearly be seen.
Speaking about the utilization of all the therapeutic springs of Kos (Thermá, Kokkinónero, Vórka), according to the late Vasilis Chatzivasileiou, the extraction and use of the muddy mineral water of the Volcanoes (Vórka), located very close to the Kokkinónero spring and suitable for treating chronic skin diseases and other ailments, could be developed in a modern and appropriate way, known as mud therapy (pelotherapy).
Given the quality of the mud and its beneficial properties derived from sulfur elements, I would not rule out — personal opinion — that the word Vórka may also derive from Vólka (Volcano). The etymology of the word, as with many other areas/fountains/springs of Kos (Vórka, Vorkanídia, Volkánoi, Volkánia), is linked to volcanic origin, from the word volcano, and likely refers to water with sulfurous properties.
Moreover, Zárakas includes Vórka among the springs and wells, noting that it is a small spring of volcanic origin in a semi-mountainous area east of Kryónero, and that its water is said to cure eczema.
In many places around Vórka there are pits with sulfurous waters, and nearby lies Aspronéri, which will be the subject of a separate post.
Sources:
Toponyms of the Island of Kos – Nikolaos Zárakas
Toponymy and Onomastics of the Island of Kos – Michalis Efst. Skandalidis
Dictionary of the Koan Dialects – Michalis Efst. Skandalidis (Publication of the Prefectural Authority of the Dodecanese and the Municipalities of Kos, Dikaios & Irakleides – Athens 2006)
Photos: Sophia Karagianni
Below are some photos from our mud therapy / pelotherapy sessions so far. Note that only a few were brave enough; most did not dare to apply the mud to their faces. The result, however, was quite satisfactory, and the skin felt velvety once we washed it off.
