ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ, η "μ'αγαπά, δε μ' αγαπά?"
Τα δυο πιο συνηθισμένα είδη μαργαρίτας είναι η Κοινή Ευρωπαϊκή Μαργαρίτα (Bellis perennis) και η μαργαρίτα η ετήσια ή αλλιώς Μπέλλα η ετήσια (Bellis annua). Η διαφορά ανάμεσα στα δυο αυτά συνηθέστερα είδη είναι ότι η ετήσια είναι πολύ χαμηλότερη, γι' αυτό και μερικές φορές λέγεται "του γκαζόν" γιατί σε πολλές περιπτώσεις δεν ξεπερνά το ύψος του γκαζόν.
Η ετυμολογία της λέξης φαίνεται να συνδέεται με το "μαργαριτάρι", πιθανώς λόγω της ομορφιάς ή του χρώματος (λόγω της σπανιότητας, το αποκλείω).
Οι μαργαρίτες της κατηγορίας Bellis (perennis και annua) έχουν λευκά πέταλα και είναι κίτρινα στο κέντρο. Μολονότι το «λουλούδι» μπορεί να φαίνεται ότι αποτελείται από ένα κίτρινο κέντρο με λευκά πέταλα, αυτό δεν είναι η αλήθεια. Κάθε ξεχωριστό "πέταλο" είναι από μόνο του ένα ξεχωριστό λουλούδι, που ονομάζεται asterales. Στο κέντρο υπάρχουν επίσης πολλά μικρά κίτρινα λουλούδια.
Τα διαφορετικά χρώματα και στυλ λουλουδιών δρουν από κοινού προκειμένου να προσελκύσουν τα έντομα.
Επίσης, πολύ συνηθισμένα είδη μαργαρίτας, κυρίως την άνοιξη, είναι οι κίτρινες μαργαρίτες που ανήκουν στα είδη Chrysanthemum coronarium, Glebionis segetum και Cota tinctoria.
Στην Κω, στα βουνά, στα λιβάδια, στα χωράφια, η μαργαρίτα είναι μακράν το πιο συνηθισμένο λουλούδι σε τεράστιους πληθυσμούς.
Καταφέρνει να ανθίζει και να επιβιώνει παντού μαζί με πολλή παρέα ή ολομόναχη στα βράχια ή ακόμη και στο τσιμέντο.
Η μαργαρίτα ακούει και στο όνομα Ανθέμιδα. Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν αφιερώσει την ανθέμιδα στη θεά Άρτεμη και τη θεωρούσαν θεραπευτικό μέσο για γυναικεία μικροπροβλήματα. Χρησιμοποιείται στη φαρμακευτική κατά των νευρικών διεγέρσεων και της βρογχικής καταρροής. Το αφέψημά της κάνει καλό στο στομάχι και στα εντερικά προβλήματα, ενώ τα φύλλα της αν μασηθούν καταπραΰνουν τον πονόδοντο. Επίσης, από φυτά αυτού του γένους παίρνονται και κάποιες ουσίες, οι πυρεθρίνες που χρησιμοποιούνται ως φυτικής προέλευσης εντομο-απωθητικά, καθώς έχουν μικρή τοξική δράση στα ζώα και στον άνθρωπο.
Οι μαργαρίτες, ως χορταρικά –τα βλαστάρια τους-, είναι δημοφιλείς στην κινεζική, ιαπωνική και κορεατική παραδοσιακή κουζίνα σε σούπες και μαγειρευτά φαγητά. Στην Κρήτη, μια ποικιλία του είδους που ονομάζεται "μαντιλίδα", τρώγεται από τους ντόπιους ωμή ή τηγανίζεται μέχρι να ροδίσει σε καυτό ελαιόλαδο ή στον ατμό.
Υπάρχει ερωτευμένος που να μην έχει μαδήσει μαργαρίτα, απορώντας "μ' αγαπά, δε μ' αγαπά?" τραβώντας ένα ένα τα πέταλα...
" ……..Μ’ αγαπά: γέλαγε
τρισευτυχισμένο./ Δε μ’ αγαπά! θρηνούσε σκυθρωπό./ Κι ασυλλόγιστα μαδούσε
ολοένα τα πέταλα της τα χιονάτα, ένα ένα./ Γιατί; ψιθύριζε τ’ άδολο ανθάκι
λαβωμένο./ Μα τ’ αστέρι δεν την άκουγε, στον οίστρο του παραδομένο./ Μ’ αγαπά!
– Δε μ’ αγαπά!/ Πονούσε η μαργαρίτα. Πονούσε πολύ. Με κάθε πέταλο απαλό έφευγε
και μια πνοή. / Ώσπου τράβηξε το στερνό της πέταλο τ’ αστέρι./ Μ’ αγαπά! φώναξε
χαρούμενο’’. (Ευγ. Τριβιζάς)
‘’Σαν ήτανε κοπελούλες,
εμαθαίνανε στσοι αργαλειούς, να κοσκινίζουνε, να τυροκομούνε και πολλά άλλα
μπασοδούλια, μα δεν αφήνανε και μαντιλίδα να μη την εμαδήσουνε, για να ρωτούνε
μ' αγαπά, δε μ' αγαπά’’(παιχνίδι κρητικής ντοπιολαλιάς). "
Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά:
Daisy – “He loves me, he loves me not?” The two most common types of daisy are the Common European Daisy (Bellis perennis) and the Annual Daisy, also known as Bellis annua.
The difference between these two very common species is that the annual daisy is much shorter in height. For this reason, it is sometimes called the “lawn daisy,” since in many cases it does not grow taller than the grass itself.
The etymology of the word margarita (daisy) seems to be connected to the word margaritari (pearl), probably because of its beauty or color (rather than rarity).
Daisies of the genus Bellis (perennis and annua) have white petals and a yellow center. Although the “flower” appears to consist of a yellow center with white petals, this is not entirely true. Each individual “petal” is actually a separate flower, known as a ray floret. In the center, there are also many tiny yellow flowers, called disk florets.
The different colors and forms of these flowers work together to attract insects.
Other very common daisy species, especially in spring, are the yellow daisies belonging to the species Chrysanthemum coronarium, Glebionis segetum, and Cota tinctoria.
On the island of Kos, in the mountains, meadows, and fields, the daisy is by far the most common flower, appearing in huge populations.
It manages to bloom and survive everywhere—among many companions, or completely alone on rocks, or even in concrete.
The daisy is also known as Anthemis. The ancient Greeks dedicated Anthemis to the goddess Artemis and considered it a remedy for minor female ailments. It has been used in herbal medicine to treat nervous agitation and bronchial catarrh. Its infusion is beneficial for the stomach and intestinal problems, while chewing the leaves can soothe toothache.
From plants of this genus, substances called pyrethrins are also extracted and used as plant-based insect repellents, as they have low toxicity for animals and humans.
Daisies, as edible greens (their young shoots), are popular in traditional Chinese, Japanese, and Korean cuisine, used in soups and stews. In Crete, a variety known as “mantilida” is eaten raw by locals, fried until golden in hot olive oil, or steamed.
Is there anyone in love who has not plucked a daisy, wondering, “He loves me, he loves me not?”, pulling off the petals one by one…
“…He loves me: it laughed, blissfully happy.
He loves me not: it mourned, gloomy.
And thoughtlessly it kept plucking its snow-white petals, one by one.
Why? whispered the innocent, wounded little flower.
But the star did not hear it, lost in its frenzy.
He loves me! – He loves me not!
The daisy was hurting. It hurt deeply. With every soft petal, a breath slipped away.
Until the star pulled its last petal.
He loves me! it cried out joyfully.”
— Eugene Trivizas
And in Cretan dialect folklore:
“When they were young girls, they learned at the looms, to sift, to make cheese, and many other household tasks, but they never left a mantilida unplucked, to ask ‘he loves me, he loves me not.’”
