ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΣΩΤΗΡΟΣ (ΧΡΙΣΤΟΣ),ΓΙΑΠΠΙΛΙ

ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΣΩΤΗΡΟΣ (ΧΡΙΣΤΟΣ), ΓΙΑΠΠΙΛΙ

Πάνω στην άκρη ενός γκρεμού, σ' ένα ψηλό τεπέ (*ο λόφος στα τούρκικα), βρίσκεται χτισμένο το εκκλησάκι του Χριστού (Μεταμόρφωση Σωτήρος). Από κάτω απλώνεται φαρδύς και φιδωτός ο Πλατύς Ποταμός, χωμένος μέσα στις λυγαριές και τις δάφνες.

Το εκκλησάκι γιορτάζει στις 6 Αυγούστου και ανήκει στην Ενορία Αγίου Νικολάου.

Η πρώτη αναφορά σε αυτό το εκκλησάκι συναντάται στο Αρχείο Δουλείας της Ιεράς Μητροπόλεως το 1705. Ο Εμμανουήλ Καρπάθιος αναφέρει πως το εκκλησάκι του Χριστού "κείται εις θέσιν Πλατύν Ποταμόν εντός χωραφίου του Αλή Αγά Ατζέμη κατά τον Κώδικα Κ'". 

Σύμφωνα με τον Παντελή Σβουρένο το εκκλησάκι το έχτισε κάποιος Κάππας. Παλιότερα, δεν πήγαινε πολύς κόσμος γιατί όλοι φοβόντουσαν τον γκρεμό, κι ο ίδιος έστησε γύρω από τον γκρεμό κολωνάκια και τέντωσε συρματόπλεγμα. Επίσης, συνεχίζει πως ο ίδιος έκανε τσιμεντένια τοιχία και πεζούλες στη βόρεια πλευρά και τη μισή αυλή τσιμέντο, το 1968 με χρήματα της οικογένειας Παζάκη από την Αμερική.

Μετά, ο Κωνσταντής Μαμουζέλος διαμόρφωσε την αυλή, έχτισε ξεροτρόχαλο τοίχο, έκανε επίπεδη την αυλή και φύτεψε τα πεύκα που υπάρχουν ως σήμερα στην αυλή. Επίσης, έφτιαξε και το δρόμο για να ανεβαίνουν αυτοκίνητα ως εκεί. Η Χρυσή Σταματούλα από το Γιαππιλί έκανε κάποιες επιπλέον εργασίες στην αυλή, σοβάτισε τους τοίχους κι έκανε δύο πεζούλες.

Στον Εσπερινό και στη Θεία Λειτουργία της εορτής της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος (6 Αυγούστου), πλήθος πιστών ανηφορίζει προς το ύψωμα που βρίσκεται για να προσκυνήσει.

Στην πόλη της Κω, το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης, πριν τον σεισμό, όταν λειτουργούσε η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, υπήρχε η συνήθεια μετά την ολοκλήρωση της ακολουθίας των Παθών, να ανεβαίνουν οι πιστοί με τα πόδια-περίπου για 3,5 χιλιόμετρα από την Αγία Παρασκευή ως το εκκλησάκι του Χριστού, για να προσκυνήσουν. (update: η αγαπημένη συνήθεια επέστρεψε με την αποκατάσταση του ναού)

Το νυκτερινό προσκύνημα είναι ιδιαίτερα κατανυκτικό καθώς σε όλη τη διαδρομή οι πιστοί τραγουδούν και ψάλλουν. Τα τελευταία χρόνια ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κώου και Νισύρου κ.κ Ναθαναήλ συμμετείχε στο προσκύνημα διαβάζοντας το Ευαγγέλιο της Σταυρώσεως και ψάλλοντας τους Μακαρισμούς.

Το εξωκκλήσι σήμερα αντιμετωπίζει κίνδυνο καταστροφής λόγω αποσαθρώσεως του εδάφους του υψώματος επάνω στο οποίο βρίσκεται.

Πηγή: Παντελή Σβουρένου-Η Κως μια φορά..κι έναν καιρό (Apopsis 2005)

Εμμανουήλ Ι. Καρπάθιου (Μητροπολίτου Μεσημβρίας της επί Ευξείνω)-"Εκκλησία Κω Δωδεκανήσου"-Τόμος Πρώτος, βιβλίον Δεύτερον, Αθήνα 1969

Ιερά Μητρόπολις Κώου και Νισύρου Παρελθόν και παρόν-Ανδρέα Ιωσήφ Χατζημιχαήλ (χορηγός εκδόσεως Δήμος Κω, 2016)

Φωτογραφίες: Sophia Karagianni

Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά:

TRANSFIGURATION OF THE SAVIOR (CHRIST), GIAPPILI

Built on the edge of a cliff, on a high tepe (the Turkish word for hill), stands the small church of Christ (Transfiguration of the Savior). Below it stretches the wide and winding Platy Potamos River, hidden among chaste trees and laurels.

The small church celebrates its feast day on August 6 and belongs to the Parish of Saint Nicholas.

The first reference to this small church is found in the Archive of Slavery of the Holy Metropolis in 1705. Emmanouil Karpathios mentions that the church of Christ “is located in the area of Platy Potamos, inside the field of Ali Aga Acemi, according to Codex K’.”

According to Pantelis Svourenos, the small church was built by someone named Kappas. In earlier times, not many people visited it because everyone was afraid of the cliff, so he placed small pillars around the edge of the cliff and stretched wire fencing. He also states that he built concrete retaining walls and terraces on the northern side, as well as cemented half of the courtyard, in 1968, with money provided by the Pazakis family from America.

Later, Konstantis Mamouzelos landscaped the courtyard, built a dry-stone wall, levelled the courtyard, and planted the pine trees that still stand there today. He also constructed the road so that cars could reach the church. Chrysi Stamatoula from Giappili carried out additional works in the courtyard, plastered the walls, and built two terraces.

During the Vespers service and the Divine Liturgy on the feast of the Transfiguration of the Savior (August 6), a large number of faithful climb up to the hill where the church stands in order to venerate.

In the town of Kos, on the evening of Holy Thursday, before the earthquake, when the church of Saint Paraskevi was still operating, it was a tradition, after the completion of the Passion Service, for the faithful to walk approximately 3.5 kilometres from Saint Paraskevi to the small church of Christ, in order to pray and venerate.

(Update: this beloved tradition returned after the restoration of the church.)

The night pilgrimage is particularly moving, as throughout the entire route the faithful sing hymns and chants. In recent years, His Eminence the Metropolitan of Kos and Nisyros, His Grace Nathaniel, has taken part in the pilgrimage, reading the Gospel of the Crucifixion and chanting the Beatitudes.

Today, the chapel faces the risk of destruction due to the erosion and deterioration of the ground on the hill where it is located.