ΑΓΙΑ ΕΙΡΗΝΗ, ΠΙΣΩ ΘΕΡΜΑ

ΑΓΙΑ ΕΙΡΗΝΗ, ΠΙΣΩ ΘΕΡΜΑ

Αγία Ειρήνη 5-5-2016

Αγία Ειρήνη 17-11-2013

Αν μου ζητούσαν να αναφέρω τα εκκλησάκια της Κω που είναι δίπλα στη θάλασσα, θα σκεφτόμουν μόνο δύο. Την Αγία Ειρήνη και τον Άγιο Θεολόγο στην Κέφαλο. Αλλά, νομίζω, ότι η Αγία Ειρήνη είναι πιο κοντά στη θάλασσα κι από τα δύο.

Μερικά χιλιόμετρα νοτιοδυτικά των Ιαματικών Λουρών στα Εμπρός Θερμά, βρίσκονται τα Πίσω Θέρμη, όπου υπάρχει και το "υπόγειο μονύδριον" της Αγίας Ειρήνης, όπως επίσης και η "αναβράζουσα κύρια θερμοπηγή" ή αλλιώς τα Κόκκινα Νερά.

Βρίσκεται σ' ένα άγριο, δυσπρόσιτο και υποβλητικό τοπίο, με τους απότομους κρημνούς και τους βραχώδεις όγκους των βουνών της Αγίας Ποκούς και του Δικαίου, που επικρέμονται ψηλά και ανέκαθεν δημιουργούσε στους επισκέπτες ένα αίσθημα αποκοπής και απομόνωσης.

Αγία Ειρήνη Οκτώβριος 2011-Προσκυνηματική εκδρομή

 

Το σκηνικό που άφηνε τις ωραιότερες αναμνήσεις "διακοπών" της εποχής-ίσως να ήταν και οι μοναδικές για τους προγόνους μας-γινόταν στα μπάνια της Αγίας Ειρήνης, κάτω από το Δίκαιο Χριστό στα "Πίσω Θέρμη". Εκεί πήγαιναν με το πλεούμενο του Ζαφείρη Λευτέρη "τα Γημελάκια" συνήθως οι Αντιμαχείτες, Καρδαμιώτες, λίγοι Κεφαλιανοί και Πυλιώτες από την αποβάθρα της Καρδάμαινας.

η κεντρική είσοδος της Αγίας Ειρήνης

Μια ολόκληρη αποικία από καταλύματα με χράμια υφαντά, άναρχης δόμησης, που θύμιζε τσιγγάνικο μαχαλά, απλωνόταν στον περίγυρο του ναϊδρίου της Αγίας Ειρήνης. Διέξοδος και μονοπάτι ελευθερίας δια ξηράς γύρω από την πηγή δεν υπάρχει παρά μόνο οι κατσικόδρομοι για τους ορεσίβιους. Μόνη παρηγοριά, το καΐκι που ερχόταν καθημερινά από την Καρδάμαινα μεταφέροντας τρόφιμα και προπάντων πόσιμο νερό με τις λαΐνες.

Ακόμη και σήμερα η πρόσβαση με τα πόδια είναι δύσκολη και για λίγους, από μονοπάτι που ξεκινάει από την Αϊπόβρυση. Συνήθως, η πρόσβαση είναι εφικτή μόνο με σκάφος.

Βέβαια εμείς, οι πεζοπόροι της Κω, καταφέραμε να περπατήσουμε ως την Αγία Ειρήνη για πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο του 2014 περπατώντας παραλιακά από τον Προφήτη Ζαχαρία, αρκετές φορές και μέσα στη θάλασσα, στην πιο δύσκολη πεζοπορία ever (6 ώρες πήγαινε-έλα).

Ενδιαφέρουσα και σε σημεία καυστική είναι η περιγραφή του Εμμανουήλ Ι. Καρπάθιου (Μητροπολίτου Μεσημβρίας της επί Ευξείνω) στο "Εκκλησία Κω Δωδεκανήσου"-Τόμος Πρώτος, βιβλίον Δεύτερον, Αθήνα 1969:"Εκκλησίδιον υπόγειον εις θέσιν τα "Θέρμη" ή τα "Πίσω Θερμά" και άλλως λεγόμενα τα "Λουτρά του Ιπποκράτους". Τάσσεται μεταξύ "των χριστιανικών αρχαιολογικών Μνημείων".

Δηλαδή: των Ιερών χώρων , ιστορικών, δια τους οποίους η Ελληνική Αρχαιολογική Υπηρεσία, ούτε αυτή φροντίζει το παραμικρόν. Αλλ' ουδέ άλλους, αρμοδίους δε, οία και η Ιερά Μητρόπολις, επιτρέπουν, δικτατορικώς, να φροντίσουν! Κατ' Αύγουστον του 1956 ο Νομάρχης Δωδεκανήσου Ανδρέας Ιωάννου επεσκέφθη το ναΐδριον. Και ιδών την αθλιότητα, έδωκεν άδεια να επιδιορθωθεί προς συντήρησιν το εκτεθειμένον εις την καταστροφήν ναΐδριον.

Αλλά ο εν πόλει Κω, Επιμελητής Αρχαιοτήτων αντέταξε veto. Ο Ιάκωβος Εμμ. Ζαρράφτης χαρακτηρίζει το Εξωκκλήσιον "υπόγειον μονύδριον". Αλλά τούτο κατά το λέγειν των Κώων. Είναι απλούν εξωκκλήσιον. Πάντως είναι αξιερεύνητος η ιδέα να κτισθή σχεδόν άνωθεν των "θερμών πηγών", τόπου ιαματικού το ειρημένον ναϊδριον.

Η Αγία Ειρήνη ανήκει στα Ιερά Προσκυνήματα Μητροπόλεως Κώου Νισύρου.

Δείτε φωτογραφίες από το εσωτερικό του ναού που περιλαμβάνει δύο χώρους, ένα πρόναο και τον κυρίως ναό:

Σύμφωνα με άρθρο της Ξανθίππης Αγρέλλη με θέμα "Προσκυνηματική εκδρομή στην Αγία Ειρήνη" στο Amen.gr ο χώρος ήταν γνωστός στους αυτοκράτορες του Βυ6ζαντίου, οι οποίοι τον επέλεγαν για τις αποδράσεις ανάπαυλας και για τα μπάνια τους. Επίσης, αναφέρεται ότι υπήρχαν κάποια φυλάκια για τις δύσκολες ώρες του πολέμου, τα οποία ο χρόνος και τα ποταμάκια που ρέουν ακατάπαυστα τον χειμώνα τα παρέσυραν. Σύμφωνα με το Μητροπολίτη Κώου Νισύρου κ.κ Ναθαναήλ έχουν βρεθεί απομεινάρια παλιού κυκλικού πέτρινου χώρου, που δίνει την εντύπωση ότι εκεί υπήρχε κάποιο αμφιθέατρο, μαζί με άλλα κτίσματα.

Αρχαίο αρχιτεκτονικό μέλος στην Αγία Τράπεζα

Ο χώρος έχει δεχθεί συνεχείς προσθήκες, κυρίως από εθελοντές.

Φροντισμένος ως την τελευταία λεπτομέρεια, με πετρόκτιστες σκάλες, με πλακόστρωτες αυλές, περικυκλωμένες από ελιές, φοίνικες και άλλα μικρά και μεγάλα δένδρα και θάμνους , και με ηλιακό φωτισμό, αποτελεί ξεχωριστή όαση ανάμεσα στους πέτρινους λόφους.

Μα μοναδική εικόνα αποτελεί το κελί του Δεσπότη, μια λιτή πέτρινη κατασκευή, που γίνεται ένα με το περιβάλλον, σε διαστάσεις 2 επί 2 αποτελεί το δικό του μικρό απομονωμένο χώρο, προσευχής και περισυλλογής. Χαρακτηριστική η επιγραφή που υπάρχει στην πόρτα: "Σήμερα δικό μου, αύριο αλλουνού και ποτέ κανενός (Αύγουστος 2009)"

Πληροφορίες: Εμμανουήλ Ι. Καρπάθιου (Μητροπολίτου Μεσημβρίας της επί Ευξείνω) - "Εκκλησία Κω Δωδεκανήσου"-Τόμος Πρώτος, βιβλίον Δεύτερον, Αθήνα 1969
Κωακές Καταγραφές από το χθες, σελίδες 51-54 (Τα Θέρμη της Κω)-Θανάση Η. Γιωργαλλή 
Άρθρο της Ξανθίππης Αγρέλλη με θέμα "Προσκυνηματική εκδρομή στην Αγία Ειρήνη της Κω" στο Amen.gr
Φωτογραφίες: Sophia Karagianni 

Σχετικές Αναρτήσεις: ΚΟΚΚΙΝΑ ΝΕΡΑ, ΑΓΙΑ ΕΙΡΗΝΗ-ΙΑΜΑΤΙΚΗ ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΠΙΣΩ ΘΕΡΜΩΝ

ΤΟ ΜΕΤΑΛΛΕΙΟ ΤΟΥ ΑΡΑΠΗ

Περιισότερες φωτος από τη διαδρομή Προφήτης Ζαχαρίας-Αγία Ειρήνη: https://www.facebook.com/media/set/?set=a.707138562672773&type=3

Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά:

SAINT IRENE, PISO THERMA (BACK THERMA)

Saint Irene 17.10.2021

Saint Irene 5-5-2016

Saint Irene 17-11-2013

If I were asked to mention the chapels of Kos that are right by the sea, I would think of only two: Saint Irene and Saint Theologos in Kefalos. But I believe that Saint Irene is even closer to the sea than both.

A few kilometers southwest of the thermal springs at Embros Therma, lie Piso Therma (Back Therma), where there is also the “underground monydrion” (small hermitage) of Saint Irene, as well as the “boiling main thermal spring,” also known as the Red Waters.

It is located in a wild, inaccessible, and imposing landscape, with steep cliffs and rocky masses of the mountains of Saint Pokous and Mount Dikeos hanging high above, a setting that has always created in visitors a sense of detachment and isolation.

Saint Irene, October 2011 – Pilgrimage excursion

The scenery that left the most beautiful “holiday” memories of that era—perhaps the only ones for our ancestors—took shape at the baths of Saint Irene, below Dikeos Christos at “Piso Therma.” People would go there by the boat of Zafeiris Lefteris, “ta Ghimelakia,” usually residents of Antimachia, Kardamena, a few from Kefalos and Pyli, departing from the pier of Kardamena.

The main entrance of Saint Irene

An entire settlement of makeshift lodgings with woven blankets, built without order and resembling a gypsy neighborhood, spread around the small chapel of Saint Irene. There was no land route or path of escape around the spring—only goat tracks for the mountain dwellers. The only relief was the caique that arrived daily from Kardamena, carrying food and, above all, drinking water in clay vessels.

Even today, access on foot is difficult and only for a few, via a path that starts from Aipovrisi. Usually, access is possible only by boat.

Particularly interesting—and at times sharp—is the description by Emmanouil I. Karpathios (Metropolitan of Mesembria on the Euxine Sea) in “The Church of Kos, Dodecanese”, Volume I, Book II, Athens 1969:

“An underground small church at the location ‘Therma’ or ‘Piso Therma,’ also called the ‘Baths of Hippocrates.’ It is classified among the ‘Christian archaeological monuments.’

That is: among sacred, historical sites, for which the Greek Archaeological Service does not take the slightest care. Nor do they allow others, competent authorities such as the Holy Metropolis, to take care of them, in a dictatorial manner! In August 1956, the Prefect of the Dodecanese, Andreas Ioannou, visited the chapel. Seeing its miserable condition, he granted permission for its repair and preservation.

However, the Curator of Antiquities in the town of Kos opposed with a veto. Iakovos Emm. Zarraphtis characterizes the chapel as an ‘underground monydrion,’ though this is according to local terminology. It is in fact a simple chapel. Nevertheless, the idea of building it almost directly above the thermal springs, a healing place, is worthy of investigation.”

Saint Irene belongs to the Holy Pilgrimage sites of the Metropolis of Kos and Nisyros.

Photos from the interior of the church, which includes two sections, a narthex and the main church:

According to an article by Xanthippi Agrelli titled “Pilgrimage excursion to Saint Irene” on Amen.gr, the site was known to the Byzantine emperors, who chose it for rest retreats and for bathing. It is also mentioned that there were guard posts for difficult times of war, which were later swept away by time and the streams that flow continuously in winter. According to the Metropolitan of Kos and Nisyros, Nathanael, remains of an old circular stone structure have been found, giving the impression that there may have once been an amphitheater there, along with other buildings.

Ancient architectural member on the Holy Altar

The site has undergone continuous additions, mainly by volunteers. Carefully maintained down to the last detail, with stone-built steps, paved courtyards, surrounded by olive trees, palm trees, and other small and large trees and shrubs, and with solar lighting, it forms a unique oasis among the rocky hills.

A truly distinctive feature is the Bishop’s cell: a simple stone structure that blends into the environment, measuring just 2 by 2 meters, serving as a small, secluded space for prayer and contemplation. Characteristic is the inscription on its door:

“Today mine, tomorrow someone else’s, and never anyone’s (August 2009).”

 Προσκυνηματική εκδρομή στην Αγία Ειρήνη της Κω

Προσκυνηματική εκδρομή στην Αγία Ειρήνη της Κω

Προσκυνηματική εκδρομή στην Αγία Ειρήνη της Κω