Ο ΨΩΡΙΑΡΗΣ ΚΑΙ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΚΑΤΑΦΙΑΝΗ

Ο ΨΩΡΙΑΡΗΣ ΚΑΙ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΚΑΤΑΦΙΑΝΗ

Ο Ψωριάρης

Μία από τις ομορφότερες περιοχές του νησιού μας είναι το Παλιό Πυλί. Πλούσιο σε φυσική καλλονή αλλά και σε ιστορία, όσο και να εξερευνηθεί, ποτέ δεν είναι αρκετό. Στο τέρμα του δρόμου Αμανιού-Παλιού Πυλίου είναι το "πάρκινγκ" όπου οι εξερευνητές του Παλιού Πυλιού αφήνουν τ' αυτοκίνητα για να ξεκινήσουν τις διάφορες διαδρομές τους. Πρόκειται για μια μικρή χωμάτινη πλατεία με μια ποτίστρα-δεξαμενή-χαβούζα.

Ανατολικά ατενίζοντας υψώνεται αγέρωχα και στρατηγικά ο ογκώδης βράχος του Κάστρου που κρύβει τους ερειπωμένους οικισμούς και δυτικά το γυμνό βουνό "Ψωριάρης"-προπύργιο του Κάστρου.

ΤΟ ΜΟΝΟΠΑΤΙ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΝΣΗ ΤΟΥ

Η ανάβαση στον Ψωριάρη είναι μία πολύ ενδιαφέρουσα διαδρομή και μία από τις πιο απλές στο νησί. Ίσως αυτό οφείλεται στο χαραγμένο μονοπάτι που υπάρχει, που είναι και από τα ελάχιστα μονοπάτια με πλήρη σήμανση χάρις στον τότε Δήμο Δικαίου. Σε όλη, λοιπόν, τη διαδρομή υπάρχουν ξύλινες πινακίδες (οι οποίες χρειάζονται μια συντήρηση), παγκάκια αλλά και κάδοι απορριμάτων και φυσικά, στην κορυφή ένα πανέμορφο κιόσκι (gazebo) όπου μπορούν οι περιπατητές να χαλαρώσουν απολαμβάνοντας τη θέα.

ΟΙ ΣΠΗΛΙΟΙ (ΣΠΗΛΙΕΣ)

Ένα από τα γνωρίσματα του Ψωριάρη είναι οι σπηλιές, ή σπήλιοι, όπως χαρακτηριστικά αναφέρονται σ' αυτές οι ντόπιοι. Σε όλο το μήκος του μονοπατιού υπάρχουν δεκάδες σπηλιές, αρκετά μεγάλες και βαθιές, ώστε να μπορούν να φιλοξενήσουν και ανθρώπους. Προς το παρόν, ζώα της περιοχής φιλοξενούνται εκεί, έχοντας δεχθεί και αρκετές παρεμβάσεις-μάλιστα πολλές λειτουργούν και σαν νεκροταφεία, καθώς κάποια ζώα διαλέγουν να πάνε στις σπηλιές για να πεθάνουν.

Η  ΔΙΑΔΡΟΜΗ

Παρ' όλο που το λένε "γυμνό βουνό", ενδεχομένως εξ' ού και "Ψωριάρης", η βλάστηση είναι πυκνή, η σήμανση είναι συχνή και πλήρως εναρμονισμένη με το τοπίο, οι σπηλιές αρκούντως τρομακτικές και ενδιαφέρουσες μαζί με τα ερείπια της Παναγίας Καταφιανής και η συνολική διαδρομή ως την κορυφή μάλλον για αρχάριους πεζοπόρους.

κολλητσίδα

φυσικό γλυπτό, simulacrum (εμένα μου μοιάζει με φώκια, της λείπει το μπαλάκι στη μύτη)

Η ΘΕΑ

Η θέα είναι υπέροχη όταν φτάσεις στην κορυφή του Ψωριάρη. Αλυκή, Ψέριμος, Πλάτη, Κάλυμνος βρίσκονται πιάτο μπροστά μας αλλά και η θέα προς το Κάστρο και προς την Ωριά, καθώς και σε σμίκρυνση η Παναγία Καστριανών, οι Ασώματοι, και ο Άγιος Βασίλειος.

Ωριά

το Κάστρο του Παλιού Πυλιού (Κάστρο της Ωριάς)

Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΚΑΤΑΦΙΑΝΗ

Καθώς ανεβαίνουμε προς τον Ψωριάρη, λίγο πριν φτάσουμε στην κορυφή, βρίσκονται τα ερείπια της Παναγίας Καταφιανής. Από τους παλαιότερους Πυλιώτες η εξήγηση που δινόταν ήταν ότι η εκκλησία ονομαζόταν Καταφιανή διότι βρισκόταν στον κατήφορο του Κάστρου. Όμως δεν ήταν ικανοποιητική αυτή η εξήγηση. Πιο λογική μοιάζει η εξήγηση ότι προέρχεται ετυμολογικά από τη λέξη τάφος-"Κατα (τα)φιανή", μιας και εκεί έθαβαν οι Καστρινοί τους νεκρούς τους. Πιθανολογείται ότι γιορταζόταν στην Κοίμηση της Θεοτόκου.

Στο σημείο είχε βρεθεί και μαρμάρινη στήλη με σταυρό η οποία εξαφανίστηκε σε επόμενη ανάβασή μας στον Ψωριάρη.

Η ΚΟΡΥΦΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΙΟΣΚΙ

Στην κορυφή του Ψωριάρη υπάρχουν ερείπια που υποδεικνύουν ότι ήταν προπύργιο του Κάστρου. Μάλιστα, ο κ Γιάννης Κασιώτης μας υπέδειξε το σημείο που στεκόταν ο στρατιώτης και, έχοντας άριστη οπτική επαφή με το Κάστρο, ειδοποιούσε σε περίπτωση που έβλεπε κάποιον εχθρό να πλησιάζει και σήμαινε κίνδυνο.

με την ομάδα των πεζοπόρων στην πρώτη ομαδική πεζοπορία στο Ψωριάρη στις 1/11/15

Πηγή: "Εκκλησία Κω Δωδεκανήσου"-Τόμος Πρώτος, βιβλίον Δεύτερον, Αθήνα 1969-Εμμανουήλ Ι. Καρπάθιου (Μητροπολίτου Μεσημβρίας της επί Ευξείνω)
Κωακές Καταγραφές από το χθες-Θανάση Η. Γιωργαλλή
Κείμενο, Φωτογραφίες: Sophia Karagianni

Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά:

PSORIARIS AND PANAGIA KATAFIANI

Psoriaris

One of the most beautiful areas of our island is Old Pyli. Rich in natural beauty as well as history, no matter how much you explore it, it is never enough. At the end of the Amaniou–Old Pyli road there is a “parking area” where visitors leave their cars before starting the various routes. It is a small dirt square with a watering trough–tank–cistern.

Looking east, the massive rock of the Castle rises proudly and strategically, hiding the ruined settlements, while to the west stands the barren mountain “Psoriaris,” a stronghold of the Castle.

THE TRAIL AND ITS SIGNAGE

The ascent to Psoriaris is a very interesting route and one of the easiest on the island. This is probably due to the clearly marked trail, which is among the few on the island with full signage, thanks to the former Municipality of Dikaios. Along the entire route there are wooden signs (which are in need of maintenance), benches, waste bins, and of course, at the summit, a beautiful gazebo where hikers can relax and enjoy the view.

THE CAVES

One of the defining features of Psoriaris is its caves, or spilioi, as locals characteristically call them. Throughout the length of the trail there are dozens of caves, quite large and deep, capable of sheltering people. For the time being, they host animals of the area and bear signs of human intervention. In fact, many function as natural cemeteries, as some animals choose the caves as the place where they go to die.

THE ROUTE

Although it is called a “barren mountain,” possibly the origin of the name “Psoriaris,” the vegetation is dense, the signage frequent and fully harmonized with the landscape, the caves sufficiently eerie and intriguing, together with the ruins of Panagia Katafiani. Overall, the route to the summit is suitable even for beginner hikers.

Burdock

A natural sculpture, a simulacrum (to me it looks like a seal—it's just missing a ball on its nose).

THE VIEW

The view from the top of Psoriaris is magnificent. Alyki, Pserimos, Plati, and Kalymnos unfold before us, as well as views towards the Castle and the “Oριά,” and, in miniature, Panagia Kastrianon, the Asomatoi, and Agios Vasilios.

Oria

The Castle of Old Pyli (Castle of Oria).

PANAGIA KATAFIANI

As we ascend Psoriaris, shortly before reaching the summit, we come across the ruins of Panagia Katafiani. Older residents of Pyli used to explain that the church was named Katafiani because it was located on the downhill side of the Castle. However, this explanation was not entirely satisfactory. A more plausible one is that the name derives etymologically from the word tomb (taphos)—“Kata-(ta)phiani,” since this was where the Castle’s inhabitants buried their dead. It is believed that the church celebrated the Feast of the Dormition of the Virgin Mary.

At the site, a marble stele with a cross had also been found, which disappeared during a subsequent ascent of Psoriaris.

THE SUMMIT AND THE GAZEBO

At the summit of Psoriaris there are ruins indicating that it once served as a stronghold of the Castle. Mr. Giannis Kasiotis even pointed out to us the exact spot where a soldier would stand, maintaining direct visual contact with the Castle and raising the alarm in case an enemy was seen approaching.

With the hiking group during the first group hike to Psoriaris on 1/11/15.