ΠΗΓΗ ΕΦΤΕΡΕΣ, ΑΝΤΙΜΑΧΕΙΑ

ΠΗΓΗ ΕΦΤΕΡΕΣ, ΑΝΤΙΜΑΧΕΙΑ

Είναι πραγματικά εντυπωσιακό το πόσες πηγές υπάρχουν στην Αντιμάχεια. Εγώ μέχρι τώρα έχω γράψει για την ΠΗΓΗ ΤΟΥ ΦΩΤΗ, την ΠΗΓΗ ΠΩΡΙΑ, την ΠΗΓΗ ΛΑΤΣΙΑ, την ΠΗΓΗ ΧΑΤΖΟΓΛΟΥ, την ΠΗΓΗ ΚΥΜΜΑΡΙ, την ΠΗΓΗ ΧΑΡΔΑΜΟΥ, την ΠΗΓΗ ΚΗΠΙΑ, την ΠΗΓΗ ΜΟΣΚΑΜΠΑΡΗΣ, την ΠΗΓΗ ΦΡΑΓΚΟΠΗΓΑΔΟ, την πηγή στην ΑΓΙΑ ΜΑΡΙΝΑ, στον ΑΓΙΟ ΝΙΚΗΤΑ, στο ΔΑΣΟΣ ΤΗΣ ΠΛΑΚΑΣ, αλλά και ΤΟ ΠΗΓΑΔΙ ΤΟΥ ΜΟΥΣΑ, και ΤΟΥ ΑΗ-ΓΙΑΝΝΗ Η ΣΚΑΛΑ. 

Φυσικά, υπάρχουν άλλες τόσες που περιμένουν να γραφούν και να καταγραφούν.
Οι πηγές, σαν θέμα, δεν έχουν μεγάλο αναγνωστικό ενδιαφέρον, αλλά έχουν μεγάλο εξερευνητικό ενδιαφέρον. Οι περισσότερες είναι δυσεντόπιστες, παραμελημένες και πνιγμένες στα χόρτα και την πυκνή βλάστηση, γι' αυτό και κάποιοι από μας θεωρούμε χρέος μας να εντοπίσουμε όσες περισσότερες μπορούμε, να τις καταγράψουμε και να τις αποτυπώσουμε φωτογραφικά, ώστε να τις γνωρίσουν και οι επόμενες γενιές.

Τη συγκεκριμένη πηγή προσπαθούσαμε πολύ καιρό να την εντοπίσουμε. Είχαμε μάθει από πληροφορίες ότι ήταν στη περιοχή του Μουράτου, στον επαρχιακό προς Κέφαλο.

Παρ' όλο που ο Μαστορόπουλος στην "Αντιμάχεια Κώα" αναφέρει πάνω από 50 πηγές στην Αντιμάχεια, δεν υπάρχει αναφορά στην πηγή Εφτέρες. Στα Τοπωνύμια της Νήσου Κω του Ζάρακα αναφέρεται ότι οι Εφτέρες είναι ανώμαλη επιφάνεια νότια της τοποθεσίας Καλάμι, στην οποία κάτω από γκρεμό βρίσκεται βρυσούλα. Πήρε τ' όνομα από τα ζιζάνια εφτέρες=φτερούγες.

εικόνες από τη διαδρομή

Από την άλλη, ο Σκανδαλίδης στα "Τοπωνυμικά και Ονοματικά της Νήσου Κω" αναφέρει ως εφτέρες το φυτό φτέρη του γένους των πολυποδιοειδών, η αρχαία πτέρις, η>φτέρη>εφτέρη, με πρόθεση 'ε,. 

Αν προσέξετε και τώρα γύρω από την πηγή υπάρχουν φτέρες, οπότε λογικά ταιριάζει η ερμηνεία του Σκανδαλίδη.

Την τρίτη φορά που επιχειρήσαμε να εξερευνήσουμε την περιοχή, πριν πέντε χρόνια περίπου, βρήκαμε ένα παλικάρι που έβοσκε πρόβατα και μας οδήγησε, μέσα από μια πολύ ενδιαφέρουσα και δύσκολη διαδρομή, κάτω από ένα γκρεμό με πορώδη επιφάνεια, όπου ανάμεσα στις φτέρες αχνοφαινόταν η πηγή, παραμελημένη και ένα λάστιχο ξεκινούσε από την πηγή και έριχνε νερό σε ένα πλαστικό βαρέλι.

ο Γιάννης που μας οδήγησε στην πηγή

Πηγή: Νικολάου Αθ. Ζάρακα-Τοπωνύμια της Νήσου Κω
Μιχάλη Ευστ. Σκανδαλίδη-Τοπωνυμικά και Ονοματικά της Νήσου Κω
Φωτογραφίες: Sophia Karagianni

Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά:

EFTERES SPRING, Antimachia

It is truly impressive how many springs there are in Antimachia. So far, I have written about the Spring of Fotis, Poria Spring, Latsia Spring, Hatzoglou Spring, Kymmari Spring, Hardamou Spring, Kipia Spring, Moskamparis Spring, Fragopigado Spring, the spring at Agia Marina, Agios Nikitas, Plaka Forest, as well as Mousa’s Well and Agios Giannis “Skala.”

Of course, there are many more waiting to be written about and recorded. Springs, as a subject, may not attract wide readership, but they hold great exploratory interest. Most of them are hard to locate, neglected, and overgrown with grass and dense vegetation. That is why some of us feel it is our duty to identify as many as possible, record them, and document them photographically, so that future generations may also come to know them.

We had been trying for a long time to locate this particular spring. From information we had gathered, we knew it was in the area of Mouratos, along the provincial road toward Kefalos.

Although Mastoropoulos, in Antimachia of Kos, mentions more than 50 springs in Antimachia, there is no reference to the Efeteres Spring. In Toponyms of the Island of Kos by Zarakas, it is mentioned that Efeteres is an uneven surface south of the locality Kalamí, beneath which, under a cliff, there is a small spring. The place took its name from the weeds “efteres,” meaning “ferns.”

On the other hand, Skandalidis, in Toponymy and Onomastics of the Island of Kos, refers to “efteres” as the fern plant of the polypodiaceae genus, the ancient pteris: pteri → fteri → efteri, with the prefix e-.

If you look even today around the spring, there are ferns growing there, so Skandalidis’s interpretation seems to fit logically.

The third time we attempted to explore the area—about five years ago—we came across a young man grazing sheep, who led us along a very interesting and difficult route beneath a cliff with a porous surface. There, among the ferns, the spring was faintly visible, neglected, with a hose starting from it and channeling water into a plastic barrel.

Yiannis, who led us to the spring.