Τρία χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του χωριού Πυλί, σε υψόμετρο 300 μέτρων, βρίσκονται ερείπια του μεσαιωνικού οικισμού 'Παλαιό Πυλί', γνωστού και ως ο 'Μυστράς των Δωδεκανήσων'. Ο οικισμός - καστροπολιτεία, χτισμένος σε φυσική οχυρή θέση και προστατευμένος από ισχυρό κάστρο - ακρόπολη στην κορυφή απόκρημνου υψώματος, χρονολογείται τουλάχιστον από τον 11ο αιώνα μ.Χ.
Ο μεσαιωνικός οικισμός είναι ερειπωμένος και εγκαταλείφθηκε από τους κατοίκους του μεταξύ των ετών 1810 και 1830 μετά από επιδημία
Ιστορία
 |
| Πύργος ΒΔ |
Στα τέλη του 11ου αιώνα στην Κω κατέφυγε ο Όσιος Χριστόδουλος μετά από πρόσκληση από τον Κώο μοναχό Αρσένιο Σκηνούρη. Ο Χριστόδουλος ήταν ηγούμενος στη μονή του Στύλου στο όρος Λάτρος, κοντά στη Μίλητο, κατέφυγε στη Στρόβιλο της Μικράς Ασίας, πέρασε στην Κω, όπου ίδρυσε στο Παλαιό Πυλί τη μονή της “Παναγίας των Καστριανών”, και κατέληξε στην Πάτμο, όπου ίδρυσε το 1088 την περίφημη μονή του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου.
 |
| ΝΑ πλευρά του Κάστρου από την Καστριανών |
Οι πρώτες πληροφορίες για την καστροπολιτεία προέρχονται από το αρχείο της Μονής της Πάτμου. Με χρυσόβουλο του Αλεξίου Α΄ Κομνηνού το 1085 (μεταγραφή) επικυρώνεται η δωρεά στο μοναχό Χριστόδουλο "τό τε Καστέλον εγχωρίως λεγόμενον και εν τώ πρακτικώ Καστριανόν αναγραφόμενον...".
 |
| στην είσοδο του Κάστρου, Βυζαντινός Πυλώνας 11ος αι. |
Επόμενη μνεία του Παλαιού Πυλιίου γίνεται το 1288 σε αναφορά-δέηση
κατοίκων της Κω προς τον Ανδρόνικο Β΄ Παλαιολόγο σχετικά με τη μονή των
Σπονδών όπου αναγράφεται "καστροφύλαξ Πηλίου Ιωάννης ο Στεριώνης".
Το κάστρο ήταν ένα από τα σημαντικότερα καταφύγια του πληθυσμού της Κω κατά την ιπποτική περίοδο. Το 1449 ο μάγιστρος de Lastic διατάζει τους κατοίκους της Κω να συγκεντρωθούν στο κάστρο του Πυλιού για να προφυλαχτούν από επικείμενη τουρκική επιδρομή. Κατά την τουρκική πολιορκία της Κω το 1457 εδώ βρίσκουν καταφύγιο οι κάτοικοι της Νεραντζιάς και σώθηκαν επειδή ήταν απρόσβλητο.
 |
| Το Κάστρο από Ανατολικά |
 |
| η μικρή (και επικίνδυνη) τρύπα της τεράστιας δεξαμενής |
Το 1461 το τάγμα αποφασίζει τη μεταφορά του πληθυσμού της Κω στη Ρόδο, εγκαταλείπει όλα τα κάστρα του νησιού πλην του Παλιού Πυλιού, το οποίο θα συνέχιζε να ενισχύεται με άνδρες και πυρομαχικά. Δεν υπάρχουν πάντως πληροφορίες αν αυτό έγινε τελικά.
Στον σεισμό του 1493 το κάστρο έπαθε μεγάλες ζημιές και το τάγμα τον επόμενο χρόνο έστειλε επιτροπή στο "Castello
di Pilli" για την αποκατάστασή τους. Το 1523 η Κως, μετά τη Ρόδο,
καταλαμβάνεται από τους Τούρκους. Το 1526 σύμφωνα με το "ημερολόγιο" του
Βενετού Marino
Sanuto (πολύτιμο έργο για τη βενετική, ιταλική, ευρωπαϊκή αλλά και την
ελληνική ιστορία) οι χριστιανοί κάτοικοι του κάστρου του Πυλιού στο
νησί της Κω επαναστάτησαν, κατέκοψαν όλους τους Τούρκους, και μόνοι
αυτοί παρέμειναν κύριοι του φρουρίου. Ο Τούρκος διοικητής της Ρόδου
εξόπλισε δέκα γαλέρες και μερικά πλοία που έτυχε να βρίσκονται στη Ρόδο,
και ξεκίνησε να πάει να ανακαταλάβει το κάστρο.
 |
| το Κάστρο από την Ωριά |
Οι επαναστάτες αποφάσισαν τότε να παραδοθούν με όρους. Δυο δικοί τους, που είχαν σταλεί για να διαπραγματευθούν, συνελήφθησαν, τον ένα τον παλούκωσαν και τον άλλο τον έστειλαν πίσω στο κάστρο να πει, ότι όλους θα τους περάσουν "εν στόματι μαχαίρας", ακόμη και τα μωρά στις κούνιες. Το πώς εξελίχθηκε αυτή η ιστορία δεν είναι γνωστό.
Τελευταία πληροφορία για το Παλιό Πυλί έχουμε από τον Ιάκωβο Ζαράφτη, σύμφωνα με τον οποίο ο οικισμός και το κάστρο εγκαταλείφθηκε το 1813 ή κατ' άλλους το 1830 εξαιτίας επιδημίας, που αποδεκάτισε τον πληθυσμό.
Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά Στοιχεία
To κάστρο διαθέτει περισσότερους από έναν περιβόλους. Στην ανωδομή του διακρίνονται οικοδομικές φάσεις, από τις οποίες είναι σαφείς οι μετασκευές που πραγματοποίησαν οι Ιωαννίτες Ιππότες.
Η κεντρική πύλη οικοδομήθηκε στο τέλος του 11ου ή στις αρχές του 12ου αι. Η πύλη, κτισμένη με την τεχνική της "κρυφής πλίνθου", στον τύπο του συνεπτυγμένου σταυροειδούς ναού, αποτελεί μοναδικό παράδειγμα για τα Δωδεκάνησα. Έχουν εντοπιστεί κυκλώπεια τείχη στη ΒΔ πλαγιά του Κάστρου και κεραμική όλων των εποχών του Χαλκού.
 |
| Οικόσημο F. Querini |
 |
| κι άλλο οικόσημο |
Από τον οικισμό διατηρούνται σήμερα η Κρήνη, λιθόστρωτοι δρόμοι, οικίες ερειπωμένες και τρεις ναοί: Άγιος Αντώνιος, Παναγία των Καστριανών και Άγιοι Ασώματοι. Το κάστρο και ο οικισμός του Παλιού Πυλίου αποτελούν ένα από τα πλέον σημαντικά βυζαντινά μνημειακά σύνολα της Κω.
 |
| η θέα από το Κάστρο |
 |
| προς την Ωριά |
 |
| προς την Παναγία Καστριανών |
Καστρολόγος (Κάστρα της Ελλάδας)
φωτογραφίες: Sophia Karagianni
Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά:
Palaio Pyli (Old Pyli) Castle
Three kilometers southeast of the village of Pyli, at an altitude of 300 meters, lie the ruins of the medieval settlement of Palaio Pyli, also known as the “Mystras of the Dodecanese.”
The settlement— a fortified town— was built in a naturally defensible location and protected by a strong castle–acropolis at the top of a steep hill. It dates back at least to the 11th century AD.
The medieval settlement is now in ruins and was abandoned by its inhabitants between 1810 and 1830, following a devastating epidemic.
History
Northwestern Tower
At the end of the 11th century, Saint Christodoulos sought refuge on Kos after being invited by the Koan monk Arsenios Skinouris. Christodoulos, who was abbot of the Monastery of Stylos on Mount Latros near Miletus, initially fled to Strobylos in Asia Minor, then crossed to Kos.
There, at Palaio Pyli, he founded the monastery of Panagia ton Kastrianon before eventually settling on Patmos, where in 1088 he founded the famous Monastery of Saint John the Theologian.
Southeastern side of the Castle – Panagia ton Kastrianon
The earliest references to the fortified settlement come from the archives of the Monastery of Patmos.
In a chrysobull issued by Alexios I Komnenos in 1085 (transcribed later), the donation to the monk Christodoulos is confirmed, referring to
“the castle locally known and recorded in the official register as Kastrianon…”.
At the entrance of the Castle – Byzantine gateway, 11th century
The next mention of Palaio Pyli appears in 1288, in a petition by the inhabitants of Kos to Andronikos II Palaiologos, concerning the Monastery of Spondon, where the name
“castle guard of Pyli, Ioannis Sterionis” is recorded.
During the period of the Knights Hospitaller, the castle was one of the most important refuges for the population of Kos.
In 1449, Grand Master de Lastic ordered the inhabitants of Kos to gather at the Castle of Pyli to protect themselves from an impending Turkish raid.
During the Ottoman siege of Kos in 1457, the inhabitants of Nerantzia found refuge here and were saved, as the castle was inaccessible.
The Castle from the east
The small (and dangerous) opening of the enormous cistern
In 1461, the Order decided to transfer the population of Kos to Rhodes, abandoning all the island’s castles except Palaio Pyli, which was to continue being reinforced with troops and ammunition. However, there is no clear evidence that this plan was ever fully implemented.
Following the earthquake of 1493, the castle suffered extensive damage. The following year, the Order sent a committee to “Castello di Pilli” to assess and repair the destruction.
In 1523, after Rhodes, Kos was conquered by the Ottomans.
According to the diary of the Venetian Marino Sanuto— a work of great importance for Venetian, Italian, European, and Greek history— in 1526, the Christian inhabitants of the Castle of Pyli on Kos revolted, slaughtered all the Turks, and remained sole masters of the fortress.
The Ottoman governor of Rhodes then armed ten galleys and several other vessels and set out to retake the castle.
The Castle seen from Oria
The rebels eventually decided to surrender under terms. Two of their envoys, sent to negotiate, were captured: one was impaled, while the other was sent back to the castle to warn that everyone would be put “to the sword,” including infants in their cradles.
The final outcome of this episode remains unknown.
The last reference to Palaio Pyli comes from Iakovos Zarafis, who states that the settlement and castle were abandoned in 1813, or according to others in 1830, due to an epidemic that decimated the population.
Structural, Architectural, and Fortification Features
The castle consists of multiple defensive enclosures. In its superstructure, several building phases are evident, with clear alterations carried out by the Knights Hospitaller.
The main gate was constructed in the late 11th or early 12th century. Built using the technique of “concealed brickwork,” and following the architectural type of the cross-in-square church, it constitutes a unique example in the Dodecanese.
Cyclopean walls have been identified on the northwestern slope of the castle, as well as pottery dating to all phases of the Bronze Age.
Coat of arms of F. Querini
Another coat of arms
From the settlement itself, the following survive today:
the fountain, cobbled streets, ruined houses, and three churches— Saint Anthony, Panagia ton Kastrianon, and the Holy Archangels (Agioi Asomatoi).
The castle and settlement of Palaio Pyli constitute one of the most important Byzantine monumental complexes on the island of Kos.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου