ΧΑΛΟΥΒΑΖΙΑ, ΠΑΛΙΑ ΠΟΛΗ ΚΩΣ

ΧΑΛΟΥΒΑΖΙΑ, ΠΑΛΙΑ ΠΟΛΗ ΚΩΣ

ένα από τα πιο όμορφα σημεία της παλιάς πόλης

Η Παλιά πόλη της Κω ξεκινάει από την κεντρική πλατεία του νησιού, την Πλατεία Ελευθερίας και καταλήγει σε μια λιγότερο κεντρική πλατεία, που, όμως, είναι γνωστή για τις πολλές ταβέρνες της, την Πλατεία Διαγόρα.

οδός Αχ.Πασσανικολάκη

Όλη η παλιά πόλη είναι πεζοδρομημένη και καταφέρνει στα λίγα μέτρα της να συμπεριλάβει πολλή από την ιστορία, την αρχιτεκτονική, τη νυχτερινή διασκέδαση και τον εμπορικό παλμό του νησιού.

Είναι βέβαιο ότι ενώ χρειάζεται κάποιος πέντε λεπτά για να διασχίσει την χειμερινή άδεια παλιά πόλη, μπορεί να χρειαστεί μισή ώρα να διασχίσει την ίδια απόσταση αλλά σε μια καλοκαιρινή πολύβουη εκδοχή της παλιάς πόλης.

η παλιά πόλη στην καλοκαιρινή της εκδοχή

Τα στενά γραφικά σοκάκια της πλημμυρίζουν από κόσμο τη θερινή περίοδο και καλύπτουν όλες τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα, μιας και κάποιος μπορεί να διαλέξει ανάμεσα σε ψώνια, καφέ, ποτό, φαγητό ή μια απλή βόλτα σ' ένα πολύχρωμο και πολύβουο τοπίο.

Κατηφορίζοντας από το σπίτι μου προς το σχολείο μου διασχίζω την παλιά πόλη της Κω από το τέλος της προς την αρχή της. Ξεκινάω, λοιπόν, από την Πλατεία Διαγόρα και κατεβαίνω την Απελλού που είναι το δεύτερο μισό της παλιάς πόλης ως την Ελευθερίου Βενιζέλου.

Εννοείται πως σε όλη την παλιά πόλη υπάρχουν τουριστικά μαγαζιά που λειτουργούν όμως, μόνο κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου. Η Απελλού, μάλλον, είναι περισσότερο γνωστή για τη βραδινή της διασκέδαση. Μπαράκια και εστιατόρια, με πιο δημοφιλή αλλά και πιο σταθερά, το Καντούνι και την Ελιά, όμορφα κτίρια (όπως το σπίτι του Σαρούκου και του Κανταρζή) ξεχωρίζουν σ' αυτήν την πλευρά της παλιάς πόλης.

η Ελιά είναι εστιατόριο, πέτρινο κτίριο του 1890

Στη διασταύρωση με την Ελευθερίου Βενιζέλου ξεχωρίζει η λευκή κρήνη με την αραβική επιγραφή, απομεινάρι τζαμιού που δεν υπάρχει πια. Η κρήνη έτρεχε νερό μέχρι πριν 30 χρόνια και μάλιστα, ήταν μία από τις δύο βρύσες της παλιάς πόλης-οι γονείς μας, μας έστελναν συχνά να γεμίζουμε κουβάδες από τη βρύση όταν η Κως δεν είχε νερό, πολύ συχνό φαινόμενο των παιδικών μας χρόνων.

η κρήνη με την αραβική επιγραφή

παραδοσιακές πόρτες και παράθυρα στην παλιά πόλη

Η Ελευθερίου Βενιζέλου χωρίζει την παλιά πόλη στα δύο, και από δω η Απελλού μετατρέπεται σε οδό Ηφαίστου, που φτάνει ως την Πλατεία Ελευθερίας, στην αφετηρία της, δηλαδή.

Εδώ, στην οδό Ηφαίστου, ξεχωρίζει το Τζαμί Μορούκ με τον όμορφο τρούλο και την πόρτα με την αραβική επιγραφή και τη βοκαμβίλια, ένα από τα τζαμιά που σώζονται στην Κω. Το τζαμί Μορούκ χτίστηκε το 1892 επί Σουλτάνου Αβδούλ Χαμίτ του Β΄(τώρα και παλαιότερα)

Moruk (Rifat Efendi) Tzami (Μορούκ τζαμί) Mosque (1892)

Η γωνία του Ciao με τον Πρίνο, και τη δεύτερη βρύση (εμείς έτσι τη λέγαμε εκείνη τη γωνία: "θα πάμε στη βρύση στον "Πρίνο") είναι επίσης από τα χαρακτηριστικά σημεία της παλιάς πόλης.

λεπτομέρειες της βρύσης

Η παλιά πόλη ονομάζεται από τους ντόπιους "Χαλουβαζιά". Σύμφωνα με τον Σκανδαλίδη στα "Τοπωνυμικά και Ονοματικά της Κω" τα Χαλουβαζιά είναι τούρκικη συνοικία της πόλης, βόρεια της Άσπας. Ένας δρόμος της συνοικίας, η σημερινή οδός Ηφαίστου, διατηρείται με τα προσεισμικά κτίρια αναπαλαιωμένα. Η λέξη Χαλουβαζιά προέρχεται από την τουρκική λέξη helva=γλύκισμα, χαλβάς, ίσως γιατί εκεί έφτιαχναν και πουλούσαν χαλβά.

χριστουγεννιάτικο ντεκόρ

Κείμενο, Φωτογραφίες: Sophia Karagianni

Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά:

Halouvazia, Old Town of Kos

One of the most beautiful spots in the Old Town.

The Old Town of Kos begins at the island’s central square, Eleftherias Square, and ends at a less central but well-known square for its many tavernas, Diagonas Square.

Ach. Passanikolaki Street

The entire Old Town is pedestrianized and, within its short length, manages to encompass a large part of the island’s history, architecture, nightlife, and commercial life.

It is certain that while it takes only five minutes to cross the Old Town in winter, when it is quiet and almost empty, it may take half an hour to cover the same distance during the busy summer season.

The Old Town in its summer version

Its narrow, picturesque alleys flood with people in summer and cater to every need and interest, as one can choose between shopping, coffee, drinks, food, or simply a stroll through a colorful and lively setting.

Walking from my home to my school, I cross the Old Town of Kos from its end to its beginning. I start at Diagonas Square and walk down Apellou Street, which is the second half of the Old Town, until Eleftheriou Venizelou Street.

Naturally, throughout the Old Town there are tourist shops that operate only during the tourist season. Apellou Street is probably better known for its nightlife. Bars and restaurants—among the most popular and enduring being Kantouni and Elia—as well as beautiful buildings (such as the houses of Saroukos and Kantarzis) stand out on this side of the Old Town.

Elia is a restaurant housed in a stone building dating back to 1890.

At the junction with Eleftheriou Venizelou Street, a white fountain with an Arabic inscription stands out—what remains of a mosque that no longer exists. The fountain flowed with water until about 30 years ago and was, in fact, one of the two fountains of the Old Town. Our parents often sent us to fill buckets there when Kos had no water, a very common occurrence in our childhood years.

The fountain with the Arabic inscription

Traditional doors and windows in the Old Town

Eleftheriou Venizelou Street divides the Old Town in two, and from this point Apellou Street turns into Hephaestou Street, which leads up to Eleftherias Square, the starting point of the Old Town.

Here, on Hephaestou Street, the Moruk Mosque stands out, with its beautiful dome and doorway bearing an Arabic inscription, framed by bougainvillea—one of the mosques preserved on Kos. The Moruk Mosque was built in 1892, during the reign of Sultan Abdul Hamid II.

Moruk (Rifat Efendi) Mosque (1892)

The corner where Ciao meets the Prinos tree, along with the second fountain (as we used to call that corner: “we’ll go to the fountain at the Prinos”), is also one of the characteristic spots of the Old Town.

Details of the fountain

The Old Town is known by locals as “Halouvazia.” According to Skandalidis in Toponymics and Onomastics of Kos, Halouvazia was a Turkish neighborhood of the town, north of Aspa. One of its streets, today’s Hephaestou Street, has been preserved with its pre-earthquake buildings restored. The word Halouvazia comes from the Turkish word helva, meaning sweet or halva—possibly because halva was once made and sold there.

Christmas décor