ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΒΟΚΚΟΛΙΑ, ΤΙΓΚΑΚΙ

ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΒΟΚΚΟΛΙΑ, ΤΙΓΚΑΚΙ

Νότια του Τιγκακίου στη θέση Βοκκολιές διατηρούνται σε κάποιο ύψος απομεινάρια βυζαντινού φρουρίου. Κτίστηκε μάλλον στα χρόνια της Ιπποτοκρατίας, για τη φύλαξη των κατοίκων της περιοχής. Κατά τον Ζαρράφτη: "Οι γενναίοι ιππότες έχτισαν φρούρια πεδινά με παχιά και ψηλά τείχη ή εκκλησίες σε δύο μέρη. Ένα στο Τιγκάκι και άλλο πάνω από το Μαρμάρι, στα οποία παρέμεναν μοίρες ισχυρού ιππικού..." και σε άλλο σημείο ( Κώια Β', σ. 69 ) γράφει για τον Δήμο Φυξιωτών, ότι κοντά στα παράλιά του, φρουρούσε το ιππικό σε πεδινό φρούριο καλώς περιτειχισμένο. Αργότερα, φαίνεται ότι στάβλιζαν εκεί ζώα, γι΄ αυτό πήρε και την ονομασία Βουκολιά. Κατά μία άλλη άποψη στο Φρούριο φυλάσσονταν γεωργικά προϊόντα.

Παρ' όλο που η ονομασία Βοκκολιά ή Βουκκολιά αναφέρεται, στα Τοπωνυμικά της Κω, κυρίως στην περιοχή του Μαρμαρίου ΒΟΚΚΟΛΙΑ, ΜΑΡΜΑΡΙ, η κοινή ετυμολογία της λέξης παραπέμπει σε περιοχή βουκολική, καθώς σε αμφότερες περιοχές στάβλιζαν εκεί ζώα.

Βοκ-κολ-λιά: πεδινή τοποθεσία νότια της τοπ. Πατηνιώτη. Υπάρχουν εκεί μεσαιωνικές αγροικίες και πηγάδι- Βοκολιά=τόπος βουκόλων

Βουκκολιά, νότια της θέσης Πατινιώτη. Βοκκολιές, Ν.Α του συνοικισμού Τιγκάκι. Ο Βασ. Χατζηβασιλείου σημειώνει Βουκολιά. Σε κάθε περίπτωση η λέξη προέρχεται από το αρχαίο ουσιαστικό βουκολία=αγέλη βοδιών, μάντρα βοδιών, εξ' ού και το επίθετο βουκολικός.

Η αναφορά του Ζαρράφτη περί εκκλησιών υποδηλώνει την ύπαρξη ναού εντός των τειχών. Ίσως, όταν άλλαξε χρήση το φρούριο, να χτίστηκε παράπλευρα το ναΐδριο του Αγίου Γεωργίου, του οποίου τα θεμέλια και ίχνη τοιχογραφίας διακρίνονταν ακόμη πριν μερικά χρόνια.

Αναφορά για ίχνη παλαιού ναϊδρίου του Αγίου Γεωργίου στη θέση "Βουκολιά" στο Τιγκάκι (περιοχής Ασφενδιού) υπάρχει και στο βιβλίο "Εκκλησία Κω" του Μητροπολίτη Καρπάθιου το 1969 με τη υποσημείωση ότι απαιτούνται έρευνες ειδικών.

Αλλά και πιο πρόσφατα, στο βιβλίο του 2016 Ιερά Μητρόπολις Κώου και Νισύρου Παρελθόν και παρόν του Ανδρέα Ιωσήφ Χατζημιχαήλ αναφέρεται με φωτογραφία, στους Ερειπωμένους Ναούς του Ασφενδιού, ως Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου στις Βουκολιές, Τιγκάκι.

ο αγαπημένος μου μέντορας, ο άνθρωπος που με οδήγησε σε κάθε γωνιά του νησιού μας, ο αείμνηστος Μάνος Μαστρογιώργης, μόλις μου έχει υποδείξει την ακριβή θέση του Άι Γιώργη της Βοκκολιάς

στη φωτο, το 2013.

Πηγή: Τοπωνύμια της Νήσου Κω, Νικολάου Ζάρακα (Κωακά Τόμοι Α & Β, σ. 112)Τοπωνυμικά και Ονοματικά της Νήσου Κω- Μιχάλη Ευστ. Σκανδαλίδη

"Το Ασφενδιού της Κω" Μανόλη Κιαπόκα, σελίδα 49
Κώια Ιάκωβου Ζαρράφτη Α' σ.110, Β' σ. 69

"Εκκλησία Κω Δωδεκανήσου"-Τόμος Πρώτος, βιβλίον Δεύτερον, Αθήνα 1969 - Εμμανουήλ Ι. Καρπάθιου, σελίδα 352.

Ιερά Μητρόπολις Κώου και Νισύρου Παρελθόν και παρόν-Ανδρέα Ιωσήφ Χατζημιχαήλ (χορηγός εκδόσεως Δήμος Κω, 2016)-σελίδα 337.

Φωτογραφίες: Sophia Karagianni

Άλλες σχετικές αναρτήσεις για εκκλησίες του Αγίου Γεωργίου στην Κω:

1. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΡΥΔΙΑΣ
2. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΜΑΚΡΥΣ Ή Ο ΜΑΚΡΗΣ
3. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΟΥ ΜΠΕΗ
4. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΘΗΡΙΑΥΛΗΣ, Ή ΘΕΡΙΑΥΛΗΣ, Ή ΘΕΡΙΩΤΗΣ ΣΤΗ ΖΙΑ
5. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΧΩΣΤΟΣ, ΚΑΜΑΡΕΣ, ΣΚΟΤΕΙΝΗ, ΚΕΦΑΛΟΣ
6. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΣΙΓΟΚΡΕΒΑΤΑΣ
7. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΛΥΪΖΟΣ ΣΤΙΣ ΑΓΓΑΡΕΙΕΣ, ΜΑΣΤΙΧΑΡΙ
8. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, ΠΑΛΙΟ ΠΥΛΙ
9. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΟΥ ΚΗΠΙΟΥ, ΑΣΦΕΝΔΙΟΥ
10. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΟΥ ΚΟΥΒΑ, ΑΣΚΟΠΕΤΡΑ
11. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΟΥ ΑΡΡΕΝΑΓΩΓΕΙΟΥ
12. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΑΥΡΟΚΑΜΠΙΑ (ΑΗ ΓΙΩΡΓΗΣ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ)
13. ΕΡΕΙΠΩΜΕΝΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ (ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΕΣ)
14. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΠΕΤΡΟΥΜΙΑΝΟΣ
15. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΚΑΜΑΡΙΤΗΣ, ΠΛΑΓΙΕΣ ΑΓΙΟΥ ΦΩΚΑ
16.ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ (Στρατόπεδο Υπολοχαγού Ευαγγέλου Χατζηευαγγέλου-543)
17. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ, ΑΝΤΙΜΑΧΕΙΑ (ΕΝΟΡΙΑ ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΑΣ ΑΝΤΙΜΑΧΕΙΑΣ)

18. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΟΥ ΤΕΛΛΗ

ΟΙ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΚΩ

Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά:

SAINT GEORGE IN THE VOKKOLIA AREA, TIGAKI

South of Tigaki, in the area known as Vokkolia, remnants of a Byzantine fortress still survive at some elevation. It was most likely built during the period of the Knights’ rule, intended to protect the local population.

According to Iakovos Zarraphtis:

“The brave knights built lowland fortresses with thick and tall walls, or churches in two locations—one in Tigaki and another above Marmari—where strong cavalry units were stationed…”

Elsewhere, he notes that near the coastal areas, cavalry forces guarded a well-fortified lowland stronghold.

Later on, it seems the site was used for stabling animals, which may explain the name Vokkolia. Another interpretation suggests that agricultural products were stored within the fortress.

Although the name Vokkolia (or Voukolia) appears in the toponyms of Kos mainly in the Marmari area, its common etymology points to a pastoral landscape, as animals were kept in both locations.

The word derives from the ancient Greek noun voukolia, meaning a herd or cattle enclosure, and by extension relates to the adjective pastoral. The term is also recorded in variations such as:

Vokkolia: lowland area south of Patiniotis, with medieval farmhouses and a well

Voukolia: area south of Patiniotis

Vokkolies: southeast of the Tigaki settlement

Zarraphtis’ reference to churches suggests that a place of worship existed within the fortress walls. It is possible that when the fortress changed use, a small chapel dedicated to Saint George was built nearby.

Until a few years ago, its foundations and traces of wall paintings were still visible.

There is also mention of remains of an old chapel of Saint George in the area “Voukolia” (Tigaki, Asfendiou region) in the book Church of Kos (1969), with a note that further archaeological research is required.

More recently, in the 2016 publication Holy Metropolis of Kos and Nisyros: Past and Present by Andreas Iosif Chatzimichail, it is listed—along with a photograph—among the ruined churches of Asfendiou as the Holy Church of Saint George in Vokkolies, Tigaki.

My beloved mentor, the man who guided me to every corner of our island, the late Manos Mastrogiiorgis, is seen in the photo (2013) pointing out to me the exact location of Saint George of Vokkolia.