ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙΣ ΛΕΜΕ ΑΠΡΙΛΗΔΕΣ-ΑΓΡΙΕΣ ΤΟΥΛΙΠΕΣ, ΠΥΛΙ

ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙΣ ΛΕΜΕ ΑΠΡΙΛΗΔΕΣ-ΑΓΡΙΕΣ ΤΟΥΛΙΠΕΣ, ΠΥΛΙ

Άκουγα γι' αυτές σαν να μιλούσαν για κάποιο μύθο. Κάποιος τις είχε δει και μεταφερόταν από στόμα σε στόμα.. Ένα χωράφι γεμάτο με άγριες κόκκινες τουλίπες κάπου στο βουνό.. "στη Ζιά, στο Πυλί, θα σε γελάσω.." μου έλεγαν. Ώσπου ο καλός μου ο αείμνηστος Μάνος Μαστρογιώργης εντόπισε το περιβόητο χωράφι κοντά στο Πυλί και τέλη Μάρτη του 2015 με πήγε να τις δω.. Από χρονιά σε χρονιά λιγοστεύουν, δεν ξέρω αν αυτό σημαίνει ότι απλά πηγαίνουν και τις κόβουν, πάντως πέρυσι ήταν ακόμη μερικές δεκάδες αλλά κατακόκκινες και πανέμορφες.

Κάνοντας τη σχετική έρευνα για να ανακαλύψω ποιο είδος τουλίπας μπορεί να είναι το συγκεκριμένο έπεσα πάνω σε κάποιο είδος τουλίπας με την ονομασία Cos ή Kos. Αναφέρεται ο όρος πρώτη φορά το 1637 σε ένα χειρόγραφο που ονομάζεται Cos's tulip book (ή πιο σωστά τιτλοφορείται Versameling van een Meenigte Tulipaanen). Αρχικά υπέθεσαν ότι πρόκειται για το όνομα κάποιου βοτανολόγου, κάποιου ανθοπώλη αλλά στις έρευνες που έγιναν στα αρχεία της πόλης δεν βρέθηκε κανείς με το όνομα Cos.

  

Από την άλλη μεριά ο ειδικός στις τουλίπες, Ολλανδός Ernst Heinrich Krelage, στο βιβλίο του Bloemenspeculatie in Nederland. De Tulpomanie van 1636-'37 en de Hyacintenhandel 1720-'36, το 1942 στην αναλυτική αλφαβητική λίστα των ειδών τουλίπας, στις σελίδες 137 και 143 αναφέρει τα είδη Cos ή Kos.

Έχω την εντύπωση ότι η συγκεκριμένη τουλίπα που εντοπίσαμε ανάμεσα στις άγριες αγκιναριές, κάπου κοντά στο Πυλί ανήκει στο είδος Tulipa undulatifolia.

Η Τουλίπα η κυματόφυλλη (Tulipa undulatifolia Boiss. 1844 / και συνώνυμο Tulipa boeotica Boiss. & Heldr. 1859) είναι πολυετές βολβώδες φυτό. Ονομάστηκε «κυματόφυλλη» από τα λογχοειδή κυματοειδή φύλλα της. Τα άνθη της είναι μεγάλα και κόκκινα με μαύρη κηλίδα εσωτερικά. Φύεται σε χωράφια με σιτάρι, κυρίως στις παρυφές τους. Με τον περιορισμό των καλλιεργειών, και κυρίως από την βαθιά άροση με τα σύγχρονα μηχανικά μέσα, έχει περιοριστεί τόσο πολύ ώστε να συμπεριλαμβάνεται στο το Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (εκδ. 1996).

Τυπικά, η T. undulatifolia προστατεύεται από το Προεδρικό Διάταγμα 67/1981 και περιλαμβάνεται στον παγκόσμιο κατάλογο ειδών που χρήζουν προστασίας του ΟΗΕ και τα Άλλα Σημαντικά Είδη Φυτών του δικτύου “ΦΥΣΗ 2000”. Ανθίζει Απρίλιο και Μάιο.

  

Τις πληροφορίες για το χειρόγραφο Cos's tulip book τις πήρα από το βιβλίο του Mike Dash, Tulipomania

Ernst Heinrich Krelage, Bloemenspeculatie in Nederland.De Tulpomanie van 1636-'37 en de Hyacintenhandel 1720-'36 (σελίδες 137, 143)

http://florahellenica.blogspot.gr/2012/04/tulipa-undulatifolia.html

http://plant-hunters.blogspot.gr/2013/12/tulipa-undulatifolia.html

περισσότερες πληροφορίες για την τουλίπα στην Ελλάδα, και την τουλίπα στη μυθολογία, την ιστορία και την ποίηση, εδώ:

φωτογραφίες: Sophia Karagianni

Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά:

ΟN KOS WE CALL THEM “APRILS” – WILD TULIPS, PYLI

I used to hear about them as if they were a myth. Someone had seen them, and the story was passed from mouth to mouth… A field full of wild red tulips somewhere on the mountain. “In Zia, in Pyli—I’m not quite sure,” they would tell me.

Until my dear, late Manos Mastrogiorgis located that famous field near Pyli, and in late March 2015 he took me to see them. From year to year they seem to be fewer. I don’t know if that means people simply pick them, but last year there were still a few dozen—deep red and absolutely beautiful.

While researching to identify the exact species of this tulip, I came across a variety referred to as Cos or Kos. The term appears for the first time in 1637 in a manuscript known as Cos’s tulip book (more accurately titled Versameling van een Meenigte Tulipaanen).

At first, it was assumed that Cos referred to the name of a botanist or a flower merchant, but research in city archives did not reveal anyone by that name.

On the other hand, the Dutch tulip expert Ernst Heinrich Krelage, in his book Bloemenspeculatie in Nederland. De Tulpomanie van 1636–’37 en de Hyacintenhandel 1720–’36 (1942), includes in his detailed alphabetical list of tulip species the entries Cos or Kos (pages 137 and 143).

I believe that the particular tulip we found among wild artichokes near Pyli belongs to the species Tulipa undulatifolia.

The wavy-leaved tulip (Tulipa undulatifolia Boiss., 1844—also known as Tulipa boeotica Boiss. & Heldr., 1859) is a perennial bulbous plant. It was named “wavy-leaved” because of its lance-shaped, undulating leaves. Its flowers are large, red, and marked with a black spot on the inside. It grows in wheat fields, mainly along their edges.

Due to the decline of traditional cultivation and especially deep ploughing with modern machinery, its population has been significantly reduced, to the point that it is included in the Red Data Book of Rare and Threatened Plants of Greece (1996).

Tulipa undulatifolia is officially protected under Presidential Decree 67/1981 and is listed among plant species requiring protection by the United Nations, as well as among important plant species of the “NATURA 2000” network. It blooms in April and May.

The information about Cos’s tulip book comes from the book Tulipomania by Mike Dash.