ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΒΟΚΚΟΛΙΑ, ΤΙΓΚΑΚΙ

ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΒΟΚΚΟΛΙΑ, ΤΙΓΚΑΚΙ

Νότια του Τιγκακίου στη θέση Βοκκολιές διατηρούνται σε κάποιο ύψος απομεινάρια βυζαντινού φρουρίου. Κτίστηκε μάλλον στα χρόνια της Ιπποτοκρατίας, για τη φύλαξη των κατοίκων της περιοχής. Κατά τον Ζαρράφτη: "Οι γενναίοι ιππότες έχτισαν φρούρια πεδινά με παχιά και ψηλά τείχη ή εκκλησίες σε δύο μέρη. Ένα στο Τιγκάκι και άλλο πάνω από το Μαρμάρι, στα οποία παρέμεναν μοίρες ισχυρού ιππικού..." και σε άλλο σημείο ( Κώια Β', σ. 69 ) γράφει για τον Δήμο Φυξιωτών, ότι κοντά στα παράλιά του, φρουρούσε το ιππικό σε πεδινό φρούριο καλώς περιτειχισμένο. Αργότερα, φαίνεται ότι στάβλιζαν εκεί ζώα, γι΄ αυτό πήρε και την ονομασία Βουκολιά. Κατά μία άλλη άποψη στο Φρούριο φυλάσσονταν γεωργικά προϊόντα.

Παρ' όλο που η ονομασία Βοκκολιά ή Βουκκολιά αναφέρεται, στα Τοπωνυμικά της Κω, κυρίως στην περιοχή του Μαρμαρίου ΒΟΚΚΟΛΙΑ, ΜΑΡΜΑΡΙ, η κοινή ετυμολογία της λέξης παραπέμπει σε περιοχή βουκολική, καθώς σε αμφότερες περιοχές στάβλιζαν εκεί ζώα.

Βοκ-κολ-λιά: πεδινή τοποθεσία νότια της τοπ. Πατηνιώτη. Υπάρχουν εκεί μεσαιωνικές αγροικίες και πηγάδι- Βοκολιά=τόπος βουκόλων

Βουκκολιά, νότια της θέσης Πατινιώτη. Βοκκολιές, Ν.Α του συνοικισμού Τιγκάκι. Ο Βασ. Χατζηβασιλείου σημειώνει Βουκολιά. Σε κάθε περίπτωση η λέξη προέρχεται από το αρχαίο ουσιαστικό βουκολία=αγέλη βοδιών, μάντρα βοδιών, εξ' ού και το επίθετο βουκολικός.

Η αναφορά του Ζαρράφτη περί εκκλησιών υποδηλώνει την ύπαρξη ναού εντός των τειχών. Ίσως, όταν άλλαξε χρήση το φρούριο, να χτίστηκε παράπλευρα το ναΐδριο του Αγίου Γεωργίου, του οποίου τα θεμέλια και ίχνη τοιχογραφίας διακρίνονταν ακόμη πριν μερικά χρόνια.

Αναφορά για ίχνη παλαιού ναϊδρίου του Αγίου Γεωργίου στη θέση "Βουκολιά" στο Τιγκάκι (περιοχής Ασφενδιού) υπάρχει και στο βιβλίο "Εκκλησία Κω" του Μητροπολίτη Καρπάθιου το 1969 με τη υποσημείωση ότι απαιτούνται έρευνες ειδικών.

Αλλά και πιο πρόσφατα, στο βιβλίο του 2016 Ιερά Μητρόπολις Κώου και Νισύρου Παρελθόν και παρόν του Ανδρέα Ιωσήφ Χατζημιχαήλ αναφέρεται με φωτογραφία, στους Ερειπωμένους Ναούς του Ασφενδιού, ως Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου στις Βουκολιές, Τιγκάκι.

ο αγαπημένος μου μέντορας, ο άνθρωπος που με οδήγησε σε κάθε γωνιά του νησιού μας, ο αείμνηστος Μάνος Μαστρογιώργης, μόλις μου έχει υποδείξει την ακριβή θέση του Άι Γιώργη της Βοκκολιάς

στη φωτο, το 2013.

Πηγή: Τοπωνύμια της Νήσου Κω, Νικολάου Ζάρακα (Κωακά Τόμοι Α & Β, σ. 112)Τοπωνυμικά και Ονοματικά της Νήσου Κω- Μιχάλη Ευστ. Σκανδαλίδη

"Το Ασφενδιού της Κω" Μανόλη Κιαπόκα, σελίδα 49
Κώια Ιάκωβου Ζαρράφτη Α' σ.110, Β' σ. 69

"Εκκλησία Κω Δωδεκανήσου"-Τόμος Πρώτος, βιβλίον Δεύτερον, Αθήνα 1969 - Εμμανουήλ Ι. Καρπάθιου, σελίδα 352.

Ιερά Μητρόπολις Κώου και Νισύρου Παρελθόν και παρόν-Ανδρέα Ιωσήφ Χατζημιχαήλ (χορηγός εκδόσεως Δήμος Κω, 2016)-σελίδα 337.

Φωτογραφίες: Sophia Karagianni

Άλλες σχετικές αναρτήσεις για εκκλησίες του Αγίου Γεωργίου στην Κω:

1. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΡΥΔΙΑΣ
2. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΜΑΚΡΥΣ Ή Ο ΜΑΚΡΗΣ
3. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΟΥ ΜΠΕΗ
4. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΘΗΡΙΑΥΛΗΣ, Ή ΘΕΡΙΑΥΛΗΣ, Ή ΘΕΡΙΩΤΗΣ ΣΤΗ ΖΙΑ
5. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΧΩΣΤΟΣ, ΚΑΜΑΡΕΣ, ΣΚΟΤΕΙΝΗ, ΚΕΦΑΛΟΣ
6. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΣΙΓΟΚΡΕΒΑΤΑΣ
7. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΛΥΪΖΟΣ ΣΤΙΣ ΑΓΓΑΡΕΙΕΣ, ΜΑΣΤΙΧΑΡΙ
8. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, ΠΑΛΙΟ ΠΥΛΙ
9. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΟΥ ΚΗΠΙΟΥ, ΑΣΦΕΝΔΙΟΥ
10. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΟΥ ΚΟΥΒΑ, ΑΣΚΟΠΕΤΡΑ
11. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΟΥ ΑΡΡΕΝΑΓΩΓΕΙΟΥ
12. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΑΥΡΟΚΑΜΠΙΑ (ΑΗ ΓΙΩΡΓΗΣ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ)
13. ΕΡΕΙΠΩΜΕΝΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ (ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΕΣ)
14. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΠΕΤΡΟΥΜΙΑΝΟΣ
15. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΚΑΜΑΡΙΤΗΣ, ΠΛΑΓΙΕΣ ΑΓΙΟΥ ΦΩΚΑ
16.ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ (Στρατόπεδο Υπολοχαγού Ευαγγέλου Χατζηευαγγέλου-543)
17. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ, ΑΝΤΙΜΑΧΕΙΑ (ΕΝΟΡΙΑ ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΑΣ ΑΝΤΙΜΑΧΕΙΑΣ)

18. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΟΥ ΤΕΛΛΗ

ΟΙ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΚΩ

Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά:

SAINT GEORGE IN THE VOKKOLIA AREA, TIGAKI

South of Tigaki, in the area known as Vokkolia, remnants of a Byzantine fortress still survive at some elevation. It was most likely built during the period of the Knights’ rule, intended to protect the local population.

According to Iakovos Zarraphtis:

“The brave knights built lowland fortresses with thick and tall walls, or churches in two locations—one in Tigaki and another above Marmari—where strong cavalry units were stationed…”

Elsewhere, he notes that near the coastal areas, cavalry forces guarded a well-fortified lowland stronghold.

Later on, it seems the site was used for stabling animals, which may explain the name Vokkolia. Another interpretation suggests that agricultural products were stored within the fortress.

Although the name Vokkolia (or Voukolia) appears in the toponyms of Kos mainly in the Marmari area, its common etymology points to a pastoral landscape, as animals were kept in both locations.

The word derives from the ancient Greek noun voukolia, meaning a herd or cattle enclosure, and by extension relates to the adjective pastoral. The term is also recorded in variations such as:

Vokkolia: lowland area south of Patiniotis, with medieval farmhouses and a well

Voukolia: area south of Patiniotis

Vokkolies: southeast of the Tigaki settlement

Zarraphtis’ reference to churches suggests that a place of worship existed within the fortress walls. It is possible that when the fortress changed use, a small chapel dedicated to Saint George was built nearby.

Until a few years ago, its foundations and traces of wall paintings were still visible.

There is also mention of remains of an old chapel of Saint George in the area “Voukolia” (Tigaki, Asfendiou region) in the book Church of Kos (1969), with a note that further archaeological research is required.

More recently, in the 2016 publication Holy Metropolis of Kos and Nisyros: Past and Present by Andreas Iosif Chatzimichail, it is listed—along with a photograph—among the ruined churches of Asfendiou as the Holy Church of Saint George in Vokkolies, Tigaki.

My beloved mentor, the man who guided me to every corner of our island, the late Manos Mastrogiiorgis, is seen in the photo (2013) pointing out to me the exact location of Saint George of Vokkolia.

ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΠΕΤΡΟΥΜΙΑΝΟΣ

ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΠΕΤΡΟΥΜΙΑΝΟΣ

Ένα από τα όνειρα που είχαν οι Μικρασιάτες πρόσφυγες, οι οποίοι έφυγαν, το 1922, από τη γειτονική Αλικαρνασσό και έφτασαν στην Κω ήταν να ξαναφτιάξουν στη νέα πατρίδα τους ναούς που άφησαν στον τόπο τους.

Οι δυσχερείς όμως περιστάσεις που υπήρχαν στην Κω -ή Ιταλική Κατοχή και η οικονομική δυσπραγία- καθυστέρησαν αρκετά την υλοποίηση αυτού του έργου. Έτσι ο αείμνηστος Γεώργιος Γιωργάς αποφάσισε να κτίσει έναν μικρό ναό επ’ ονόματι του Αγίου Γεωργίου του «Μπουντρουμιανού» σε σημείο απέναντι από την Αλικαρνασσό με ορατότητα και θέα προς τη Μικρασιατική ακτή.

Ο Ναός κτίστηκε το 1993 και αφιερώθηκε στη μνήμη των γονέων του κτήτορα, Νικολάου και Καλομοίρας. Η αγιογράφηση του ναού έγινε το 1999. Ανήκει στην Ενορία Αγίου Αθανασίου Πλατανίου. 

Κάθε χρόνο στην εορτή του Αγίου Γεωργίου συρρέει πλήθος πιστών για να προσκυνήσουν τον Άγιο, να προσευχηθούν σε αυτόν και να τιμήσουν τη μνήμη του κτήτορα και των κεκοιμημένων Μικρασιατών.

Οι ευχές της Επάρχου Κω & Νισύρου, Ντίνας Σβύνου, για το Πάσχα 2026 έγιναν με μια φωτογραφία μου από τον Πετρουμιανό

Πηγή: "Ιερά Μητρόπολις Κώου και Νισύρου Παρελθόν και παρόν - Ανδρέα Ιωσήφ Χατζημιχαήλ (χορηγός εκδόσεως Δήμος Κω, 2016)"

Φωτογραφίες: Sophia Karagianni

Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά:

SAINT GEORGE PETROUMIANOS

One of the dreams of the Asia Minor refugees, who left in 1922 from neighboring Halicarnassus and arrived in Kos, was to rebuild in their new homeland the churches they had left behind.

However, the difficult circumstances that existed in Kos—namely the Italian Occupation and economic hardship—significantly delayed the realization of this goal. Thus, the late Georgios Giorgas decided to build a small church in the name of Saint George “Bountroumianos” at a location facing Halicarnassus, with visibility and a view toward the Asia Minor coast.

The church was built in 1993 and was dedicated to the memory of the founder’s parents, Nikolaos and Kalomoira. The icon painting of the church was completed in 1999.

Every year, on the feast day of Saint George, many faithful gather to venerate the Saint, pray to him, and honor the memory of the founder and the deceased Asia Minor refugees.

Άγιος Γεώργιος του Σχολείου στην Αντιμάχεια

Ναΐσκος Αγίου Γεωργίου (του Σχολείου), Αντιμάχεια 

Ο ναΐσκος χτίστηκε με δαπάνη του Δαυΐδ Πελεκάνου το 1880. Δεν είναι γνωστοί οι λόγοι για τους οποίους, μόλις η οικοδομή έφτασε σε ύψος περίπου ενός μέτρου, οι Τούρκοι απαγόρευσαν τη συνέχιση των εργασιών. Πιθανότατα αυτό συνέβη επειδή δεν υπήρχε κυβερνητική άδεια.

Μετά από περίπου ενενήντα χρόνια από τη θεμελίωση, δηλαδή το 1920, ο αρχιμανδρίτης Κωνσταντίνος Κλωνάρης από την Αντιμάχεια, που είχε υπηρετήσει για χρόνια στην Κωνσταντινούπολη, κατάφερε να ολοκληρώσει την οικοδομή. Τα έξοδα καλύφθηκαν από τη γυναικεία αδελφότητα «Ευπρέπεια», που είχε ιδρύσει ο ίδιος στην Αντιμάχεια. Το 1923 το ναΐδριο είχε πλέον ολοκληρωθεί.

Το προσωνύμιο «του Σχολείου» οφείλεται στο γεγονός ότι αργότερα χτίστηκε δίπλα του το Δημοτικό Σχολείο Αντιμάχειας, το οποίο υπάρχει μέχρι σήμερα.

Οι σεισμοί του 1926 και του 1933 προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στο ναΐδριο. Τον Οκτώβριο του 1943, οι Γερμανοί, κατά την εισβολή τους, κατέστρεψαν το τέμπλο του ναού.

Το 1953, η Διονυσία Γεωργίου Ματσάγκου, αφού είδε σε όραμα τον Άγιο Γεώργιο να την προτρέπει να συμβάλει στην αποκατάσταση του ναού, κινητοποιήθηκε μαζί με την αδελφή της Μελπομένη, σύζυγο του Κωνσταντίνου Παρδάκη. Με τη βοήθεια και άλλων γυναικών της γειτονιάς, καθώς και της δασκάλας Σεβαστιανής Κυπραίου, και με τη συμμετοχή της Φυλινιώς, συζύγου του Γεωργίου Παππούλη, συγκέντρωσαν το ποσό των 14.000 δραχμών (παλαιών, δηλαδή 1.400 νέων δραχμών, γράφει ο Καρπάθιος το 1969).

Με αυτά τα χρήματα ολοκληρώθηκαν οι εργασίες επισκευής γύρω στο 1955, με συνεχή φροντίδα του αρχιερατικού επιτρόπου Αντιμάχειας, του Οικονόμου Ιωάννη Άμαλλου.

Αφού ο ναός έγινε ξανά κατάλληλος για λατρεία, κατασκευάστηκε και νέο τέμπλο με δαπάνη της Αλεξάνδρας, συζύγου του Κοσμά Θέμελη, που καταγόταν από την Αντιμάχεια αλλά ζούσε στην Αθήνα. Έτσι, το παρεκκλήσι ολοκληρώθηκε πλήρως.

Η εκκλησία ανήκει στην Ενορία Αγίας Τριάδας Αντιμάχειας. Η εικόνα του Αγίου Γεωργίου είναι πολύ ιδιαίτερη

• Θέμα: κύκλος ζωής & μαρτυρίου Αγίου Γεωργίου, τρεις διαφορετικές εικόνες σε μία: α) ο Άγιος Γεώργιος σκοτώνει τον δράκο, β) στη δεύτερη εικόνα ο Άγιος Γεώργιος "τίθεται εις τον τροχόν" (ένα από τα βασανιστήρια στα οποία τέθηκε ο Άι-Γιώργης) και γ) ο ενταφιασμός του Αγίου με μορφές γύρω από το σώμα
• Χρονολογία: Αύγουστος 1883
• Αγιογράφος/Ζωγράφος: πιθανότατα Τοπράζης- Τουπράζης -δυσανάγνωστη υπογραφή- (άγνωστος τοπικός αγιογράφος?)
• Προέλευση: Δωδεκάνησα / Μικρά Ασία??

Πηγή: "Εκκλησία Κω Δωδεκανήσου"-Τόμος Πρώτος, βιβλίον Δεύτερον, Αθήνα 1969 - Εμμανουήλ Ι. Καρπάθιου
Φωτογραφίες: Sophia Karagianni

Ακολουθεί η μετάφραση του κειμένου στα αγγλικά:

Antimachia – Chapel of Saint George (“of the School”)

The chapel was built at the expense of David Pelekanos in 1880. The reasons why, as soon as the structure reached a height of about one meter, the Turks prohibited the continuation of the works are unknown. It is likely that this occurred due to the absence of an official government permit.

Approximately ninety years after its foundation, in 1920, Archimandrite Konstantinos Klonaris from Antimachia, who had served for many years in Constantinople, managed to complete the construction. The expenses were covered by the women’s brotherhood “Eprepeia” (“Decorum”), which he himself had founded in Antimachia. By 1923, the chapel had been completed.

The nickname “of the School” is due to the fact that the Primary School of Antimachia was later built next to it, and it still exists today.

The earthquakes of 1926 and 1933 caused significant damage to the chapel. In October 1943, during their invasion, the Germans destroyed the iconostasis of the church.

In 1953, Dionysia Georgiou Matsangou, after seeing a vision of Saint George urging her to contribute to the restoration of the chapel, took action together with her sister Melpomeni, wife of Konstantinos Pardakis. With the help of other women of the neighborhood, as well as the teacher Sevastiani Kypriaiou, and with the participation of Fylinio, wife of Georgios Pappoulis, they collected the sum of 14,000 drachmas (old currency, that is 1,400 new drachmas, as noted by Karpathios in 1969).

With these funds, the repair works were completed around 1955, under the constant supervision of the ecclesiastical commissioner of Antimachia, Oikonomos Ioannis Amallos.

Once the chapel was restored and made suitable again for worship, a new iconostasis was constructed at the expense of Alexandra, wife of Kosmas Themelis, who originated from Antimachia but lived in Athens. In this way, the chapel was fully restored.

The icon of Saint George is particularly distinctive.

Subject: A narrative cycle of the life and martyrdom of Saint George, combining three scenes in one:
(a) Saint George slaying the dragon,
(b) Saint George being “placed upon the wheel” (one of the tortures he endured), and
(c) the burial of the Saint, with figures gathered around his body.

Date: August 1883
Iconographer/Painter: Probably Toprazis / Touprasis (illegible signature) — an unknown local icon painter.
Origin: Dodecanese / Asia Minor (?)